ΜΕΓΑΛΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΣΤΗΝ ΚΡΥΟΠΗΓΗ ΠΡΕΒΕΖΑΣ

Μνήμη μιας τραγικής πρεβεζάνικης επετείου — Σελίδες από μια σημαντική και τίμια συγγραφική κατάθεση

[Ημέρα σημαντική για το θρησκευόμενο λαό μας η σημερινή, μας φέρνει κοντά σε γεγονότα της ιστορίας της Πρέβεζας που αποδεικνύουν πως η αγωνιστική τιμιότητα διαπερνάει σύνορα και μπορεί να υπηρετήσει με απρόσμενο τρόπο την ανθρώπινη κοινότητα σε συνθήκες πατριωτικής ανάγκης. Εικοσιπέντε χρόνια μετά την έκδοση του βιβλίου του αξέχαστου συμπολίτη μας Μιχάλη Ντούσια «ΕΑΜ Πρέβεζας ΕΛΑΣ Ζαλόγγου-Σουλίου» (Αθήνα, 1987) δημοσιεύουμε απόσπασμα με τίτλο Ο Μητροπολίτης Ανδρέας οργανώνεται στο ΕΑΜ. Ο συγγραφέας, στέλεχος του ΕΑΜ, καταγόταν από την Κρυοπηγή (ή Ντούβγενα), μια κοινότητα που έδωσε ηρωικό αγωνιστικό «παρών» και το πλήρωσε με τις 23 ανθρώπινες υπάρξεις που εκτελέστηκαν τη νύχτα της 14ης προς 15η Απριλίου του 1944, Μεγάλη Παρασκευή. Συμπληρώνουμε εδώ πως ο Μητροπολίτης Ανδρέας Μαντούδης (1891-1952) αποτελεί για την Πρέβεζα μια ιδιάζουσα περίπτωση που ανατρέπει το δημοσιοϋπαλληλικό κανόνα της εσωτερικής αποικιοκρατίας του αθηναϊκού κράτους, που ίσχυσε για πολλές δεκαετίες μετά την ένταξη της Πρέβεζας σε αυτό. Εμβληματικούς εκπροσώπους του κανόνα θεωρούμε 1) τον άτυχο ποιητή Κώστα Καρυωτάκη και 2) τον λεγόμενο Άγιο Πρεβέζης]. 

Το ζήτημα της οργάνωσης των παπάδων στον Αγώνα το είχαμε αντιμετωπίσει από τις πρώτες μέρες που πήραμε την εντολή για την οργάνωση του ΕΑΜ. Από τους παπάδες της πόλης όμως, αντιμετωπίσαμε πλήρη αδιαφορία ή και άρνηση. Σε μια συνεδρίαση της Νομαρχιακής, ανάμεσα στα άλλα συζητήσαμε κι αυτό το θέμα. Γνωρίζαμε ότι ο αδερφός του Δημητράκη Κρόκου συνδεόταν πολύ με το Δεσπότη. Αναθέσαμε λοιπόν στο Δημητράκη να πλησιάσει τον Ανδρέα και αν μπορέσει να τον οργανώσει στο ΕΑΜ. Πραγματικά ο Κρόκος μου έφερε σε λίγες μέρες την ευχάριστη είδηση ότι είχε οργανώσει το Δεσπότη. Αυτή την επιτυχία μας έπρεπε να την κρατήσουμε αυστηρά μυστική. Δεν την ανακοινώσαμε ούτε στα άλλα μέλη της Νομαρχιακής. Επαφή με το Δεσπότη θα είχε αποκλειστικά και μόνο ο Δημητράκης Κρόκος.

Ο ιεράρχης αυτός υπήρξε πρότυπο αγαθού ανθρώπου και πραγματικού χριστιανού. Όταν —μετά τη συμφωνία της Βάρκιζας— τον επισκεφτήκαμε μερικές μαζί με το Δημήτρη Κρόκο, στο σπίτι που έμενε στην Αθήνα στην οδό Μακρυγιάννη, τον βρήκαμε να διαβάζει «Ριζοσπάστη». Μας έλεγε: ο Χριστιανισμός δε διαφέρει από τις αρχές του κομμουνισμού. Όπως οι κομμουνιστές αγωνίζονται για ισότητα, κοινοκτημοσύνη και κατάργηση της εκμετάλλευσης ανθρώπου από άνθρωπο, έτσι και οι πραγματικοί χριστιανοί έπρεπε να αγωνίζονται, αλλά δυστυχώς το ιερατείο κάνει το αντίθετο και με τις πράξεις του δυσφημίζει τα χριστιανικά ιδεώδη. Διαφέρουμε από τους κομμουνιστές στο δογματικό μέρος. Μικρό το κακό, γιατί αν αποκατασταθεί η ισότητα, ο κόσμος θα καταλάβει την ουσία του Χριστιανισμού, δε θα διαπράττει αδικίες και θα αγαπά τον πλησίον του σαν εαυτό του. Αυτή είναι και η πεμπτουσία της διδασκαλίας του Χριστού.

Ο Μητροπολίτης Ανδρέας δεν υπήρξε ευκαιριακός εαμίτης, αλλά παρέμεινε πιστός φίλος των διωκομένων από το μεταβαρκιζιανό Κράτος. Συχνά επισκεπτόταν τους πολιτικούς κρατούμενους στις φυλακές της Πρέβεζας και εκδήλωνε τη συμπάθειά του.

Στη διάρκεια της κατοχής, σαν πρόεδρος της Επιτροπής του Ερυθρού Σταυρού του Νομού, έκανε ό,τι μπορούσε για τη δίκαιη διανομή τροφίμων και ιματισμού, και οι επικρίσεις που προήλθαν και από μερικούς δικούς μας, ακατατόπιστους για το ρόλο του Μητροπολίτη, προέρχονταν από δικαιολογημένη προκατάληψη, γενικά, κατά του ιερατείου. Πρέπει να ειπώ ακόμη ότι ο Μητροπολίτης Ανδρέας ανέλαβε τη φύλαξη της σημαίας του 24ου Συντάγματος, μετά την κατάρρευση του Αλβανικού Μετώπου, που του εμπιστεύθηκε ο συμπολίτης —αν δεν κάνω λάθος— Αλέξης Μποντίνας.

Advertisements
This entry was posted in πρεβεζάνοι συγγραφείς, Εθνική Αντίσταση, Ζάλογγο, Ιστορία, εσωτερική γεωπολική, κοινωνικό παντοπωλείο, κοινωνική ιματιοθήκη, λαϊκό κίνημα and tagged , , , , , , , , . Bookmark the permalink.

6 Responses to ΜΕΓΑΛΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΣΤΗΝ ΚΡΥΟΠΗΓΗ ΠΡΕΒΕΖΑΣ

  1. Ο/Η demetrat λέει:

    Αφού το κάνατε που το κάνατε το καλό εκεί στο «Δημόσιο Χώρο», να αναφέρετε επιτέλους και τα Ντούβγαινα και τη Μεγάλη τους Παρασκευή, τι ανακατεύετε τα υπόλοιπα;
    Κάντε μια άλλη ανάρτηση γιά τον Μητροπολίτη Ανδρέα.
    Και άλλη μια αν είναι αναγκαίο γιά την σημαία του 24ου συντάγματος και τον …φύλακά της.

    (Λίγο άγρια το είπα, αλλά δεν λέγεται με τσιριμόνιες αυτό).
    Καλή ανάσταση λοιπόν νάχουμε.
    δ

    • Ο/Η dimosioshoros λέει:

      Όλα είναι σωστά που λες demetrat, Τα σκέφτηκα και εγώ. Ήταν αλλιώς προγραμματισμένα αλλά έτυχε οι ημερομηνίες να συμπίπτουν. Αν θέλεις, αν έχεις κάτι προσιτό, κάνε μια βιογραφική συμπλήρωση για το Μιχάλη, επειδή δεν βρήκα κάτι αξιόπιστο.

  2. Ο/Η demetrat λέει:

    Μετά χαράς, ό,τι μπορώ να συμπληρώσω για το Μιχάλη, γιατί πραγματικά πιστεύω πως του αξίξει.
    Αν και η επισήμανσή μου είναι για τα Ντούβγαινα και μόνο. Και για το πως πλήρωσαν οι χωριανοί την λεβεντιά τους.Τόσο κυνηγητό έφαγε αυτό το χωριό, δικαιούται τη μεγάλη Παρασκευή του μόνο για ιδιοχρησία.
    Γιαυτό μου γύρισε το μάτι ανάποδα…
    Γιατί Γιάννη μου, επειδή όλοι γεννηθήκαμε στην Πρέβεζα, δε σημαίνει πως θέλουμε να ανακατεύουμε και τα πεθαμένα μας με όλους.
    δ

    • Ο/Η dimosioshoros λέει:

      Ένας τίμιος συγγραφέας και αγωνιστής από μια αγωνιστική κοινότητα, τα Ντούβγαινα.
      Ίσως ο συνδυασμός που έκανα να μην ικανοποιεί όλους, αλλά πιστεύω πως κάθε επέτειος είναι ευκαιρία για να κοιτάμε τίμια προς τα μπρος.
      Θέλησα να τιμήσω ανθρώπους και να αναδείξω την ευρύτητα του μυαλού κάποιου τέκνου της ανθρώπινης αυτής κοινότητας στο συγκεκριμένο πλαίσιο της εβδομάδας που τελειώνει σήμερα.
      Έχω πολλά πεθαμένα και εγώ και οι επιλογές μου είναι τρισάγιο στο χώμα που τα σκεπάζει και συγγνώμη σε κάποιους.
      Θα περιμένω κάτι σαν βιογραφικό;

      Γιάννης

  3. Ο/Η demetrat λέει:

    Αχ βρε Γιάννη μου. Η τελευταία μου παράγραφος ήταν αφιερωμένη εξαιρετικά και μόνο στους ….σημαιοφύλακες. Καμία σχέση με τα υπόλοιπα.
    …Άστο γιατί νομίζω πως το πάμε από παρεξήγηση σε παρεξήγηση.
    Θα σου στείλω με μέηλ τις επεξηγήσεις.
    Καλή Ανάσταση.
    (Το άλφα γιώτα στα Ντούβγαινα, δεν ξέρω αν είναι σωστό, διότι δεν το έχω δει γραμμένο επισήμως πουθενά. Απλώς, εμένα μου πάει στο μάτι καλύτερα. :))
    δ

    • Ο/Η dimosioshoros λέει:

      Τότε σου απαντάω κι εγώ απαρεξήγητα μόνο για το «Ντούβγαινα». Εγώ το γράφω έτσι γιατί πιστεύω πως το -αι- είναι τιμητικό όταν το χρησιμοποιήσει κάποιος που δεν είναι κρυοπηγιώτης. Περιμένω το μέηλ σου όπου θα δούμε πως συμφωνούμε σε περισσότερα από όσα νομίζουμε. Θα δεις. 🙂 .
      Γιάννης

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s