Ο Ηλίας Β. Βασιλάς και η πρεβεζάνικη πολεογραφία του ‒ Μια ανάγνωση των Απάντων που επιμελήθηκε ο Ν.Δ. Καράμπελας

[ΠΑΡΟΥΣΙΑΖΕΤΑΙ ΕΔΩ ΤΟ Α’ ΜΕΡΟΣ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΣΤΗ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗΣ ΚΑΙ ΚΡΙΤΙΚΗΣ ΤΩΝ ΑΠΑΝΤΩΝ ΤΟΥ ΗΛΙΑ ΒΑΣΙΛΑ ‒ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΠΡΕΒΕΖΑΣ, ΣΗΜΕΡΑ, 25 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 2012, ΣΤΙΣ 8.ΟΟ — Άλλες δικές μας σχετικές αναρτήσεις (1, 2, 3)].  

Περίμενα με ανυπομονησία και άρχισα να διαβάζω με αγωνία τα Άπαντα του Ηλία Βασιλά, που πήραμε πια στα χέρια μας. Λέω «με αγωνία» γιατί τα τόσα χρόνια που οι διδακτικές και άλλες υποχρεώσεις με έφερναν κοντά στην έννοια της Πρέβεζας ήξερα, θυμόμουνα από παιδί ακόμα, πως το αντίστοιχο θέμα το είχε επεξεργαστεί και μάλιστα σε ποικίλες εκδοχές ο Βασιλάς. Αλλά, καθώς δεν είχα στα χέρια μου το αντίστοιχο υλικό, φοβόμουνα μήπως οι θέσεις μου δεν είναι σύμφωνες με τις δικές του αναλύσεις. Ή μήπως είναι πιο φτωχές. Και τώρα μου δίνεται η ευκαιρία να κάνω τη σύγκριση των δικών μου δοκιμών με τα κείμενα του Βασιλά.

Να, για παράδειγμα, πριν δυο μήνες συνάντησα σε πρόσφατο έγγραφο της Διοικήσεως εισηγητική έκθεση σύμφωνα με την οποία «το όνομα Πρέβεζα προέρχεται κατά πάσα πιθανότητα από την αλβανική λέξη πρέβεζ’α (πέρασμα, δίοδος, περαίωσ[η…])». Λυπήθηκα που δεν είχα κάποια φωτοτυπία από τα γραπτά του Βασιλά για να τεκμηριωθεί το ζήτημα έτσι. Χρειάστηκε να κάνω περισπούδαστη ανάλυση ‒το λέω ειρωνικά‒ για τις αντίστοιχες σλαβικές ρίζες και λέξεις, και να διορθώσουμε τη λαθεμένη πληροφορία. Και τι να πω για μια περυσινή χοντράδα στην εφημερίδα Καθημερινή, όπου ο πεπειραμένος συντάκτης, παρόλο που έχει αρβανίτικη καταγωγή, ταυτίζει το υποτιθέμενο αλβανικό μας πολεωνύμιο με το όνομα της δημοφιλούς καφετέριας Prevere της πόλης μας. Αλλά θα ξαναγυρίσω σε αυτά.

Το σπίτι του Ηλία Βασιλά (με τον κόκκινο κύκλο) πίσω από το Β' Δημοτικό Σχολείο. Το σπίτι του Γιάννη Ρέντζου (με τον μπλε κύκλο) ακριβώς απέναντι, την εποχή που δεν υπήρχε ακόμα το σχολείο.

Καλούμενος σήμερα να συμβάλω στην παρουσίαση του βιβλίου αισθάνομαι μάλλον ακαταλληλότητα αφού κάθε σελίδα από τα Άπαντα διαπλέκεται με κάτι δικό μου, προσωπικό ή οικογενειακό, και της γειτονιάς μου, που ήταν και γειτονιά του Ηλία Βασιλά. Κινδυνεύω κάθε στιγμή να μετατρέψω την παρουσίαση σε αυτοβιογραφικό αντικαθρέφτισμα των αναμνήσεων μου με κέντρο δικούς μου ανθρώπους και δικές τους μνήμες και όχι τον τιμώμενο πρεβεζάνο συγγραφέα και το έργο του. Όλα αυτά τα αναγεννά η μνήμη Ηλία Βασιλά. Του τα οφείλω.

Ο Ηλίας Βασιλάς είναι, δίχως άλλο, ο Πρεβεζάνος για τον οποίο έχω ακούσει τις πιο πολλές βιογραφικές λεπτομέρειες από έναν παιδικό του φίλο. Τον πατέρα μου. Ήταν συνομήλικοι (γενν. 1906), «ίδια κλάση», ταυτόχρονη κατάταξη στον «ουλαμό» νεοσυλλέκτων Μεσολογγίου, και ταυτόσημες συγκλονιστικές εμπειρίες από τη στράτευσή τους στον πόλεμο του 1940. Τους είχαν καλέσει, λόγω ηλικίας, στο τέλος του πολέμου. Πρόλαβαν, εντός συνόρων πια, το μεγάλο βομβαρδισμό της Άρτας, καθώς επέστρεφαν στην Πρέβεζα. Στην ιστορία μπαίνει κατόπιν και η μητέρα μου, όταν και αυτή και ο Βασιλάς απολύθηκαν από καθηγητές λόγω συμμετοχής στο ΕΑΜ. Ωστόσο αυτά τα μεταπολεμικά ζητήματα δεν τα έχει περιλάβει ο συγγραφέας μας, που ήταν διορισμένος φιλόλογος, και δεν θα ασχοληθώ και εγώ. Θα αρκεστώ στις εικόνες που μου έρχονται, ως δικές μου αναμνήσεις, από τις συχνές συναντήσεις του Βασιλά με τον πατέρα μου, τους θείους μου και μαθητές του. Ο τόσο συμπαθής μου αυτός πρεβεζάνος διανοούμενος άφησε για πάντα στην ψυχή μου μια εικόνα ζωηρής και πρόσχαρης προσωπικότητας.

Γιάννης Ρέντζος

Advertisements
This entry was posted in πρεβεζάνοι συγγραφείς, παιδικό παιγνίδι, πολεογραφία, πολεογραφικό μουσείο, σχολεία της Πρέβεζας, τάφρος, τοπικότητα, Δημόσιος Χώρος, Εθνική Αντίσταση, Ιστορία, Μουσείο πόλης, Πρέβεζα, Πρεβεζάνοι εκπαιδευτικοί, Ρέντζος, γεωγραφία, γλώσσα, εκπαίδευση, εκατονταετία απελευθέρωσης, εορτασμός εκατονταετίας and tagged , , , , , . Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s