ΜΙΑ ΠΡΕΒΕΖΑΝΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΑΝΑΚΑΛΥΠΤΕΙ ΔΥΟ ΒΟΥΛΙΑΓΜΕΝΕΣ ΙΑΠΩΝΙΚΕΣ ΠΟΛΕΙΣ

Και αναρωτιέται γιατί τα σχολικά βιβλία ξέχασαν τη Χιροσίμα και το Ναγκασάκι στις τελευταίες εκδόσεις 

Mε τη χθεσινή επέτειο του βομβαρδισμού της Χιροσίμα μας δίνεται η ευκαιρία να υπενθυμίσουμε πως τα ελληνικά γυμνασιακά βιβλία γεωγραφίας ξέχασαν τη Χιροσίμα και το Ναγκασάκι στις τελευταίες εκδόσεις. Θα θέσουμε το ζήτημα καταγράφοντας στοιχεία από ένα παλιότερο σεμινάριο διδακτικής της γεωγραφίας που κάναμε στην Πρέβεζα και απευθυνόταν σε εκπαιδευτικούς της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Είχε κύριο θέμα του τη γενική διδακτική επεξεργασία ενός νέου τότε βιβλίου γεωγραφίας. Γίναμε εκεί μάρτυρες μιας απροσδόκητης συνάντησης και αντιπαράθεσης της έννοιας της σχολικής γεωγραφίας με την κρατική γεωπολιτική.

Κατά τη διάρκεια του σεμιναρίου και συγκεκριμένα στη φάση της επεξεργασίας του μαθήματος που ήταν αφιερωμένο στα νησιωτικά κράτη του κόσμου, μεταξύ των οποίων και στην Ιαπωνία,  μια εκπαιδευτικός έκανε μια παιδαγωγική επισήμανση. Αφορούσε την ωραία εικόνα που προσφέρεται στην περιγραφή της λίμνης Μπίβα, το σχήμα της οποίας μοιάζει με εκείνο του συνώνυμου γιαπωνέζικου λαούτου, και στις ακτές της οποίας βρίσκεται η περίφημη πόλη Κιότο. Η αναφορά στη λίμνη Μπίβα, υποστήριξε η εκπαιδευτικός στο σεμινάριο της Πρέβεζας, μας παραπέμπει ταυτόχρονα στην παραδοσιακή ευαισθησία με την οποία έχουμε συνδέσει την ιαπωνική κουλτούρα γενικά και συνεπώς το πραγματολογικό αυτό στοιχείο – η λίμνη και η μορφή της –  είναι αξιολογότατο για το μάθημα στην πρώτη γυμνασίου.

Σημειώνουμε εδώ ότι το όνομα της λίμνης ταυτίζεται με την λέξη για το λαούτο. Όπως μας ενημέρωσε ο κ. Toda Takashi, λιμνολόγος και επιμελητής του Μουσείου της Περιφέρειας Shiga, στην οποία υπάγεται η λίμνη, από διάφορες πηγές φαίνεται πως η σχέση λίμνης και λαούτου είναι πολύ παλιά. Ανάγεται στο 18ο αιώνα ή και πιο παλιά στο 17ο και το 15ο.

Μετά όμως την παρατήρηση της πρώτης εκπαιδευτικού παρενέβη η παντοκρατορίτισσα συνάδελφος κ. Σοφία Καραμανίδου η οποία παρατήρησε σε αυστηρό τόνο:

– Με το να μιλάμε μόνο για όμορφες λίμνες δεν είναι σαν  να βουλιάζουμε μες τα νερά τους τις δυο πόλεις Χιροσίμα και Ναγκασάκι και να ξεχνάμε την πυρηνική εκατόμβη; Δεν θα έπρεπε ένα βιβλίο γεωγραφίας να αναφέρεται και σ’αυτές;

Το περιεχόμενο της προηγούμενης παρέμβασης έβαλε με άμεσο και αιχμηρότατο τρόπο σε μια γενικότερη βάση το ζήτημα της γεωγραφίας. Τη φέρνει σε επαφή ως σχολική, περιγραφική και άκακη με τη γεωπολιτική ως μελέτη των συμφερόντων και των συγκρούσεων που έχουν ως αφετηρία το χώρο, το περιεχόμενο του και την αντίληψη γι’ αυτόν. Ένα κράτος, το ελληνικό, έσβησε από το σχολικό βιβλίο τη Χιροσίμα, όπως ένα άλλο κράτος είχε σχεδόν σβήσει την ίδια την πόλη με τον πληθυσμό της από το χάρτη.

Το περιοδικό National Geographic, σε παλιότερο επετειακό τεύχος [Ted Gup (κείμενο), Jodi Cobb (φωτό), «Hiroshima»,  National Geographic, Vol.188, No2, August 1995, σελ. 78-101], προσεγγίζοντας τη Χιροσίμα μέσα από τους ανθρώπους, δίνει μια συνολική εικόνα της πόλης για το χρόνο της πριν, κατά, και μετά. Το ίδιο κάνει και για το χώρο που είναι κάτι πολύ περισσότερο από το σημείο groundzero πάνω από το οποίο έγινε η φοβερή έκρηξη. Μαθαίνουμε έτσι ότι η πόλη, που στέγαζε πολλά εργοστάσια πολεμικού υλικού, υπήρξε έδρα του στρατηγείου της Δεύτερης Ιαπωνικής Στρατιάς με στρατιωτική δύναμη 43.000 ατόμων και 280.000 πολίτες. Και ότι, ακόμα, ένας σύγχρονος επισκέπτης, όπως ο αμερικανός συγγραφέας του κειμένου, απογοητεύεται που αντί για τον «Τρούλο της ατομικής βόμβας» που περίμενε ότι θα κυριαρχεί στον πολεοδομικό ορίζοντα της πόλης  αντικρίζει τα γνωστά από την «πατρίδα» σήματα της Coca-Cola! Η νέα Χιροσίμα περιγράφεται στο άρθρο ως αυτό-ανακηρυγμένη «Πόλη της Ειρήνης» με ψηλά κτίρια, κοσμοπολίτικα αγοραστικά κέντρα και περισσότερα από 700 περιποιημένα πάρκα. Το λιμάνι της εξάγει στη Νέα Υόρκη, τη Σαγκάη και το Λονδίνο, όχι στρατιώτες αλλά ό,τι πιο σύγχρονο σε καταναλωτικά και βιομηχανικά προϊόντα.

Το άρθρο για τη Χιροσίμα αποτελεί ένα ενδιαφέρον οδοιπορικό στο χώρο και το χρόνο της Χιροσίμα και ανάμεσα στους ανθρώπους της. Φυσικά διανθίζεται από τις χαρακτηριστικές για το National Geographic φωτογραφίες μεγάλων διαστάσεων. Σε μια φωτογραφία, ιάπωνες μαθητές επισκέπτονται το Μουσείο Ειρήνης της πόλης. Ένας μαθητής περιεργάζεται σιωπηλός τα ομοιώματα απανθρακωμένων θυμάτων του ατομικού βομβαρδισμού. Το T-shirt, που φοράει ανυποψίαστα ο μαθητής,  φέρει τα χρώματα της αμερικανικής ομάδας μπάσκετ Chicago Bulls. Η λεζάντα της εικόνας μιλάει για τη «σημερινή αρμονία μεταξύ των λαών». Επιβάλλεται, ίσως, να  θυμηθούμε πως η πρώτη αλυσωτή πυρηνική αντίδραση, σαν και αυτή που έλαβε χώρα στην ατομική βόμβα, είχε επιτευχθεί, τρία χρόνια πριν από το βομβαρδισμό της Χιροσίμα, στο Πανεπιστήμιο του Σικάγου από τον Ενρίκο Φέρμι. Οι δυο πόλεις, Χιροσίμα και Σικάγο, βρίσκονται έτσι συνδεδεμένες με ιδιάζοντες και μοναδικούς δεσμούς…

Advertisements
This entry was posted in πολεοδομία, Ιστορία, Μουσείο πόλης, Πρέβεζα, Πρεβεζάνοι εκπαιδευτικοί, Παντοκράτορας, γεωγραφία, εσωτερική γεωπολική, εκπαίδευση and tagged , , , , , , , , . Bookmark the permalink.

3 Responses to ΜΙΑ ΠΡΕΒΕΖΑΝΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΣ ΑΝΑΚΑΛΥΠΤΕΙ ΔΥΟ ΒΟΥΛΙΑΓΜΕΝΕΣ ΙΑΠΩΝΙΚΕΣ ΠΟΛΕΙΣ

  1. Ο/Η dimosioshoros λέει:

    «ΝΑΙ» Ή «ΟΧΙ» ΣΤΗ ΧΙΡΟΣΙΜΑ;
    ΤΙ ΛΕΝΕ ΟΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΙ;

    Σε ερωτηματολόγιο που απευθύνθηκε σε 16 εκπαιδευτικούς που δίδαξαν για πρώτη φορά (1997-98) το σχετικό εγχειρίδιο σε γυμνάσια της Νήσου Λέσβου, τέθηκε και η εξής σχετική ερώτηση :
    «Στο μάθημα για την Ιαπωνία (κεφ. 16), γίνεται λόγος για την λίμνη Biwa, που λέγεται έτσι γιατί μοιάζει με το ομώνυμο ιαπωνικό μουσικό όργανο. Σε ένα σεμινάριο για το βιβλίο ακούστηκαν οι εξής απόψεις από δύο καθηγήτριες:
    • Η αναφορά στη λίμνη και το μουσικό όργανο είναι μια πολύ ωραία ιδέα, παιδαγωγικά χρήσιμη, για τη διδασκαλία της ενότητας στην ηλικία αυτή.
    • Με την αναφορά στην λίμνη Μπίβα και σε άλλες τέτοιες λεπτομέρειες παραλείπουμε, σκόπιμα ίσως, την αναφορά στη Χιροσίμα και το Ναγκασάκι.
    Με ποια από τις δύο απόψεις συμφωνείτε;
    ».

    Σύμφωνα με τις απαντήσεις,
    8 καθηγητές συμφωνούν με την πρώτη τοποθέτηση,
    7 με τη δεύτερη,
    ένας (1) δεν εκφράζει άποψη.
    __________________________________________________________
    To ερωτηματολόγιο (μαζί με άλλες ερωτήσεις διακίνησαν οι φοιτήτριές μας) Βατζάκα Αρετή, Μαυρογιάννη Χριστίνα, Τομάζου Στέλλα, Το μάθημα της Γεωγραφίας της Α’ Γυμνασίου, Ερωτηματολόγιο, Ιανουάριος, 1988 [Αρχείο Μαθήματος «Διδακτικής Κοινωνικών Επιστημών» Τμήματος Κοινωνικής Ανθρωπολογίας Πανεπιστημίου Αιγαίου].

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s