Ο ΔΡΟΜΟΣ ΕΧΕΙ ΤΗ ΔΙΚΗ ΤΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ

Από εξωτερικό, δρόμος και τυχαίο πέρασμα το Σαϊτάν Παζάρ έγινε αυτές τις ημέρες ένα εσωτερικό, αίθουσα, υποχρεωτική στάση.

Ο «δημόσιος  χώρος» που υλοποιείται από τις ανθρώπινες σχέσεις του ελεύθερου, ανοιχτού, χώρου του δρόμου και της πλατείας αποτελεί τον πιο συνηθισμένο και εύκολο τρόπο παρατήρησης της πόλης. Υπερέχει, βέβαια, ο στενός καμπύλος δρόμος που είναι συνδεδεμένος με τον πεζό, που παρατηρεί και στο οποίον δίνει και την εντύπωση του κρησφύγετου και της «γωνιάς», ενώ ο ευθύς δρόμος, που βολεύει τα οχήματα, είναι μάλλον μια κατασκευή ταχύτερης διέλευσης. Ως στήριγμα εικόνων (αγάλματα, διαφημίσεις) και γραπτών (οδωνύμια, μηνύματα), ο δρόμος γίνεται φορέας μιας ειδικής πληροφόρησης. Τις ημέρες αυτές, το Σαϊτάν Παζάρ, από εξωτερικό, δρόμος και τυχαίο πέρασμα έγινε ένα εσωτερικό, μια αίθουσα, μια υποχρεωτική στάση και «βίγλα» παρατήρησης της πόλης σε άλλες εποχές. Τιμώντας την έκθεση του Πολιτιστικού Συλλόγου «Πρέβεζα» αφιερώνουμε και εμείς μια παλιά φωτογραφία και επιδιδόμαστε, στη συνέχεια, στη διατύπωση γενικότερων σκέψεων.

Ο δύναμη του δρόμου για την ανάδειξη και συντήρηση σημασιών και αξιών του δημόσιου χώρου γίνεται φανερή υπό ιδιαίτερες συνθήκες. Οι παρελάσεις και οι λιτανείες αποτελούν κατ’ εξοχήν παραδείγματα. Και μάλιστα, καθώς εκφράζουν επιδείξεις δύναμης και εξουσίας μιας επιβεβλημένης ομάδας, παρά τον παραδοσιακό, τελετουργικό και εορταστικό χαρακτήρα τους, μπορεί να συμβολίσουν την «καταπίεση». Σ΄ αυτές προστίθενται σήμερα και οι μοντέρνες «ενόργανες» μέθοδοι κυριαρχίας και αστυνόμευσης με ηλεκτρονικές συσκευές παρακολούθησης. Σε οριακές περιπτώσεις, η καταπίεση διαμέσου των «οργάνων τάξεως» είναι περισσότερο φανερή στο δρόμο. Αντίθετα, οι καταλήψεις, τα συλλαλητήρια και οι πορείες διαμαρτυρίας συνιστούν «αντίσταση» αλλά και ευκαιρία αστικών καταστροφών. Περισσότερο έκδηλη γίνεται μερικές φορές και η αντίσταση με εξεγέρσεις, στήσιμο οδοφραγμάτων και εκδηλώσεις αντάρτικου πόλης. Προβάλλοντας τις γεωπολιτικές ιδιότητες του δρόμου της πόλης ο Didier Lapeyronnie υποστηρίζει:

«Στο δρόμο είναι που μπορούν να φανούν οι μειοψηφίες, να διαμαρτυρηθούν ή να διεκδικήσουν. Στο δρόμο επίσης οι πλειοψηφίες αναγνωρίζονται και επιβάλλουν την εξουσία τους. […]. Ο δρόμος με το όνομά του, το χαρακτήρα του ή τη θέση του, είναι από μόνος του, ένα πολιτικό σύμβολο».

Κλείνουμε το σύντομο σημείωμά μας με ματιές σε μια από τις ομορφότερες και διεισδυτικότερες σελίδες του Ανρί Λεφέβρ σε σχέση με το δρόμο της πόλης. Στην Αστική επανάσταση παρουσιάζει την οδό μέσα από αντιτιθέμενες οπτικές.

Αρχίζει σαν να επρόκειτο για εγκώμιο της Ιερουσαλήμ.

«Υπέρ της οδού. Δεν είναι μόνο ένα μέρος διέλευσης και κυκλοφορίας. Είναι ένας τόπος συνάντησης, χωρίς τον οποίο δεν υπάρχουν άλλες δυνατές συναντήσεις σε συγκεκριμένα σημεία (cafés, θέατρα, διάφορες αίθουσες). Αυτοί οι προνομιακοί χώροι ζωντανεύουν το δρόμο. Στο δρόμο, αυθόρμητο θέατρο, γίνομαι θέαμα και θεατής, μερικές φορές ηθοποιός».

Και συνεχίζει, μετά από δυο σελίδες, σαν να επρόκειτο για την καταδίκη της Βαβυλώνας:

«Κατά της οδού. Τόπος συναντήσεων; Ίσως. Αλλά για τι συναντήσεων; Επιφανειακών. Στο δρόμο συναντάς υπό γωνίαν, δεν ανταμώνεις. Σημασία έχει το ποιος είναι ποιος. Ο δρόμος δεν επιτρέπει τη συγκρότηση μιας ομάδας  αλλά εποικίζεται από ανθρωπομαζώματα. Ο δρόμος είναι μια προθήκη, παρέλαση μεταξύ καταστημάτων. Καθώς το εμπόρευμα έγινε θέαμα (προκλητικό, σαγηνευτικό) μεταμορφώνει τους ανθρώπους σε θέαμα των μεν για τους δε».

Θα συνεχίσουμε και αύριο.

Η φωτογραφία με τις τότε μαθήτριες του γυμνασίου είναι της τελευταίας τάξης του εξαετούς γυμνασίου, του έτους 1959-60. Μπροστά αριστερά: Χαριτωμένη Κλάπα, Λόλα Οικονόμου. Από πάνω: Καρτερία Τσακαλώτου, Ευαγγελία Πέτρου, Παρασκευή Παπαχρίστου, Ελευθερία Βρέκουση, καθηγήτρια Λίνα Μαλακάση, δίπλα της Άννα Τόλια και δίπλα της Κάτια Τσόλκα. Επάνω σειρά: Καθηγήτρια Διονυσία Σαββοπούλου-Ρέντζου, καθηγητής Φίλιππος Δευτεραίος, Ελευθερία Πανέλη, Βασιλική Ρώσσου, Ναυσικά Πασχούλη.

Didier Lapeyronnie, «La ville en miettes», στο: Revue du MAUSS, Villes bonnes à vivre – villes invivables, N0 14/Second semestre, La Découverte, 1999, σελ. 23. /// Henri Lefebvre, La révolution urbaine, Idées/Gallimard, 1970, σελ. 29.
Advertisements
This entry was posted in πεζός, πεζόδρομος, πολεογραφία, πολεοδομία, Δημόσιος Χώρος, εσωτερική γεωπολική, εκατονταετία απελευθέρωσης, εορτασμός εκατονταετίας, λαϊκό κίνημα, Visit Preveza and tagged , , , . Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s