ΤΙ ΠΕΡΙΕΡΓΟ, ΤΙ ΠΑΡΑΞΕΝΟ, ΤΙ ΣΥΜΠΤΩΣΗ

ΠΟΙΟ ΜΟΥΣΙΚΟ ΚΟΜΜΑΤΙ ΜΑΣ ΕΡΧΕΤΑΙ ΣΤΟ ΝΟΥ ΟΤΑΝ ΣΚΕΦΤΟΜΑΣΤΕ ΤΗΝ ΠΡΕΒΕΖΑ; Σε μερικές πόλεις οι DJs και άλλοι καλλιτέχνες (το μυαλό μου πάει στον αλησμόνητο Τάκη Γενιά) θέτουν το ερώτημα ΠΟΙΟ ΜΟΥΣΙΚΟ ΚΟΜΜΑΤΙ ΣΑΣ ΕΡΧΕΤΑΙ ΣΤΟ ΝΟΥ ΟΤΑΝ ΣΚΕΦΤΕΣΤΕ ΤΗΝ ΠΟΛΗ ΜΑΣ; Η τελευταία περίπτωση που ξέρω είναι για τη Θεσσαλονίκη. Θέτω κι εγώ το ερώτημα. Μακάρι να πάρουμε απαντήσεις για τραγούδια ή μουσικά κομμάτια νοσταλγικά ή ρυθμικά, ελληνικά ή ξένα, ενόργανα ή με δυνατό στίχο, παλιά ή πιο πρόσφατα, αδιάφορης καλοπέρασης ή στρατευμένου κοιτάγματος. Ακούμε προτάσεις.

Πώς ανέβηκε «Η φαλακρή τραγουδίστρια» σε λαθραία παράσταση επί Χούντας

Στο προηγούμενο απόσπασμα από το ημερολόγιο του Ιωάννη Μ. Ρέντζου (1868-1933) διαβάσαμε για το περιπετειώδες ανέβασμα της τραγωδίας «Θυσία της Ιφιγένειας». Ως γνωστό μια ομάδα νέων είχαν ζητήσει και έλαβαν την άδεια από τον Τούρκο διοικητή για να ανεβάσουν το έργο αλλά, όταν άρχισε η παράσταση, η αστυνομία τους σταμάτησε. Όμως οι δοκιμές είχαν γίνει και οι νεαροί Πρεβεζάνοι αναζητούσαν την ευκαιρία να ανεβάσουν λαθραία το έργο. Πραγματικά αυτό έγινε, εκτός σκηνής, στα συλλογικά Κούλουμα της παλιάς Πρέβεζας.

Τι περίεργο, τι παράξενο, τι σύμπτωση! Εβδομήντα χρόνια αργότερα, στο τέλος της δεκαετίας 1960-70, η ιστορία αυτή, του «λαθραίου» ανεβάσματος θεατρικού έργου στην Πρέβεζα, επαναλήφθηκε μέσα σε κάποιο παρόμοιο κοινωνικό σκηνικό. Όπως θυμούμαστε, την περίοδο αυτή στη χώρα κυριαρχούσε η Χούντα (και όχι οι Τούρκοι που περιγράφονται στο ημερολόγιο του Ι.Μ.Ρ.). Στο γυμνάσιο, που ήταν εξαετές επί Χούντας, μια μεγάλη τάξη ανέλαβε να σκηνοθετήσει ένα έργο. Ήταν «Η φαλακρή τραγουδίστρια» του γαλλο-ρουμάνου Ευγενίου Ιονέσκο, που παιζόταν στο Παρίσι επί πολλές δεκαετίες.

Οι δοκιμές γίνονταν στο εργαστήριο φυσικής, σε ώρες κατά τις οποίες το σχολείο ήταν κλειστό. Μια μέρα αυτό έγινε αντιληπτό από το διευθυντή, στον οποίο δόθηκε η εξήγηση πως δεν είχε ζητηθεί επίσημα, άδεια επειδή δεν ήταν βέβαιο πως το εγχείρημα θα προχωρήσει κανονικά. Μόλις δηλαδή θα προχωρούσαν λίγο οι δοκιμές θα ζητιόταν η άδεια. Η άδεια, πράγματι ζητήθηκε, αλλά το αίτημα απορρίφθηκε. Η απογοήτευση ήταν μεγάλη επειδή, όχι μόνο είχαν ανατεθεί οι ρόλοι αλλά και επειδή προηγουμένως είχε αναληφθεί με επιτυχία από τα παιδιά και η μετάφραση και προσαρμογή του γαλλικού κειμένου. Τι να γίνει λοιπόν; Έπρεπε να γίνει λαθραίο ανέβασμα. Τι περίεργο, τι παράξενο, τι σύμπτωση!

Πραγματικά, στην εκδρομή της Ε΄ Γυμνασίου, στην Ολυμπία, και μάλιστα στο γυρισμό, 22-23 Μαΐου 1969, στο πλάτωμα κάτω από το μοναστήρι της Κλεισούρας, κοντά στο Αγρίνιο (που τώρα το παρακάμπτουμε πηγαίνοντας από το νέο δρόμο) δόθηκε η παράσταση. Βέβαια, δεν ήταν δυνατό να γίνει πλήρης παράσταση και, εκτός από μια μικρή σκηνή «live», το έργο αναμεταδόθηκε με επιτυχία ηχογραφημένο σε σκηνοθεσία των παιδιών. Η μικρή σκηνή ήταν αυτή όπου, στη γενική κοινωνική αφασία της εποχής, επαναλαμβανόταν το  «Τι περίεργο, τι παράξενο, τι σύμπτωση!» (« Comme c’est curieux, comme c’est étrange et quelle coïncidence »). Το έργο δεν ήταν καθόλου πολιτικό, αλλά η συγκυρία επέτρεπε πολιτική ανάγνωση του όλου εγχειρήματος. Από τα παιδιά θυμάμαι το Γιώργο Μπαζίνα (σκηνοθεσία), την Αθηνά Πρωτοσυγκέλλου (μετάφραση) και τη Νίκη Αφεντουλίδη (ηθοποιία).

Advertisements
This entry was posted in Πρεβεζάνοι εκπαιδευτικοί, εκπαίδευση, θέατρο and tagged , , , , . Bookmark the permalink.

5 Responses to ΤΙ ΠΕΡΙΕΡΓΟ, ΤΙ ΠΑΡΑΞΕΝΟ, ΤΙ ΣΥΜΠΤΩΣΗ

  1. Ο/Η dimosioshoros λέει:

    Από Δήμητρα Ντούσια (Facebook): Γιατί τώρα εγώ , θυμάμαι μόνο το Γιώργο να διαβάζει σκηνή από το έργο στη μέση του πουθενα; Και επίσης, αφού λογοκρίθηκε το ανέβασμα του συγκεκριμένου έργου, στο σπίτι της Ναυσικάς (και σε ολομέλεια) εξελέγη το «Μυστικό της Κοντέσσας Βαλέραινας» μοιράστηκαν οι ρόλοι, αλλά ούτε κι αυτό ανέβηκε ποτέ.

  2. Ο/Η dimosioshoros λέει:

    Ωραία συμβολή. Πιστεύεις πως η σκηνή αναγνώστηκε μόνον; Δεν παρουσιάστηκε λίγο, έστω και κουβεντιαστά από τους συμμετέχοντες; Ίσως, πράγματι να το «μαζέψαμε». Ούτε εγώ μπορώ να θυμάμαι. Αλλά καθίσαμε και ακούσαμε το μαγνητοφωνημένο. Το μέρος δεν ήταν στη μέση από το πουθενά. Δέκα – είκοσι μέτρα από την πολυσύχναστη αμαξιτή οδό ήταν. Έπαιζες; Θυμάσαι άλλα παιδιά, να γράψω το όνομά τους; Μακάρι να συνεχίσεις στα σχόλια της δικής μου ανάρτησης, να επωφεληθούν και άλλοι από τις αναμνήσεις σου. Αν θυμάσαι κανένα όνομα γράψτο εκεί. Για το «Μυστικό» θυμάμαι πως είχε αρχίσει η προετοιμασία, πράγματι. Ενδιαφέρον είναι να υπογραμμίσουμε πως η «τραγουδίστρια» δεν είναι καθόλου πολιτικό έργο. Η πολιτική ματιά υπάρχει, αν υπάρχει, στο γεγονός πως αποφασίσαμε να παρουσιάσουμε ξένο και μη πατριωτικό έργο, εκείνη την εποχή.

    • Ο/Η ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΠΑΖΙΝΑΣ λέει:

      Αγαπητοί φίλοι, διάβασα καθυστερημένα την αναφορά αυτή σε μια εποχή που μου φαίνεται πια πολύ μακρινή. Επιτρέψτε μου να πληροφορήσω: Οι δοκιμές και η ηχογράφηση έγιναν πράγματι στο εργαστήρι της φυσικής. Και για να γίνει αυτό ήταν εξαιρετικά πολύτιμη η συμπαράσταση του Γιάννη Ρέντζου, τότε καθηγητή μας της φυσικής. Τα 4 βασικά πρόσωπα του έργου υποδύθηκαν οι Γιώργος Μπαζίνας (κος Σμιθ)
      η Ντίνα Κελέση (κα Σμιθ), η Νίκη Αφεντουλίδη (κα Μάρτιν) και ο Κώστας Βελέντζας (κος Μάρτιν). Υπήρχε κι ένας μικρός ρόλος, της υπηρέτριας, που τον έπαιξε μια μικρότερη συμμαθήτριά μας,που δεν θυμάμαι το όνομά της. Υπήρχε και πρωτότυπη μουσική επένδυση, από ένα πνευστό που έκανε παρεμβάσεις ανάμεσα στις σκηνές. Το όνομα του μουσικού μας ήταν Ιωάννου (δεν θυμάμαι το μικρό του) – ήταν από μικρότερη τάξη.. Το έργο παίχτηκε ολόκληρο, όπως σωστά αναφέρει τόπο και ημερομηνία ο Γιάννης Ρέντζος. Νομίζω ότι εγώ έκανα ένα μικρό πρόλογο προφορικά και μετά ακούσαμε την ηχογράφηση.. Και νομίζω ότι ήταν μια μαγική στιγμή. Το άκουσαν όλοι με απόλυτη προσήλωση. Ένα πρωτοποριακό έργο, σε μια πολύ σκοτεινή εποχή. Μπορεί το έργο να μην είναι πολιτικό με τη στενή έννοια, ήταν όμως ανατρεπτικό όσον αφορά αυτό που γνωρίζαμε ως θέατρο. Και η πράξη ήταν πολιτική.
      Η Δήμητρα Ντούσια σωστά θυμάται να κάνουμε πρόβες και επιλογή ηθοποιών στο σπίτι της Ναυσικάς. Μόνο που το έργο ήταν η ΤΡΙΣΕΥΓΕΝΗ του Παλαμά. Το έργο που είχα αρχικά προτείνει ήταν οι ΦΥΛΑΚΙΣΜΕΝΟΙ ΤΗΣ ΑΛΤΟΝΑ του Σαρτρ, στην αρχή ο γυμνασιάρχης δεν είχε καταλάβει περί τίνος πρόκειται, αλλά όταν το κατάλαβε έβγαλε αφρούς. Η «Τρισεύγενη» ήταν η εναλλακτική λύση. Τελικά το εγχείρημα κατέληξε σε
      αδιέξοδο, Νομίζω ότι αιτία ήταν η πλήρης απροθυμία του γυμνασιάρχη να υποστηρίξει τέτοιες πρωτοβουλίες. Αλλά η διαδρομή, οι πρόβες, το εγχείρημα, ήταν αέρας δροσιάς
      σε μια δύσοσμη πολιτικά εποχή.

      Γιώργος Μπαζίνας

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s