ΤΑ ΚΑΡΜΙΝΑ ΜΠΟΥΡΑΝΑ ΣΤΗΝ ΠΡΕΒΕΖΑ

Μια προσπάθεια για μουσική εκλαΐκευση στο Στάδιο της Πρέβεζας

Ο «προβοκατόρικος» τίτλος μας και η εικονογράφηση δημιουργούν την αίσθηση πως όπου να ’ναι έρχεται ο Μάριος Φραγκούλης στην πόλη μας. Προφανώς, για να μας προσφέρει ζωντανά μια βραδιά με τη μουσική του Καρλ Ορφ (Carl Orff, 1895 – 1982), που, για πολλά χρόνια στη χώρα μας, ενθουσιάζει όσους την ακούν. Τα πράγματα δεν είναι ακριβώς έτσι. Θα μιλήσουμε εδώ για μια προσπάθεια που είχε ξεκινήσει το 1967-68 για μουσική εκλαΐκευση στην πόλη μας. Είχε τότε εκτιμηθεί πως η ακρόαση των χορωδιακών από τα Κάρμινα Μπουράνα θα άνοιγε κάποιο δρόμο σε περισσότερους ανθρώπους προς σοβαρότερες μουσικές φόρμες και έργα με μεγαλύτερη διάρκεια.

Δεν θυμάμαι λεπτομέρειες και φυσικά θα παρουσιάσω τα πράγματα με βάση τις δικές μου αναμνήσεις. Κέντρο πάντως αυτής της προσπάθειας ήταν ο δικηγόρος και μουσικός Σπύρος Δήμας, ο τραπεζικός Διονύσης Αλεξάνδρου, η καθηγήτρια φυσικής αγωγής Σούλα Στραβαρίδου, συνάδελφός μου στο γυμνάσιο, και εγώ. Η δική μου συμβολή άρχισε και εξαντλήθηκε με τη διατύπωση της πρότασης να παρουσιάσουμε τα Κάρμινα Μπουράνα σε μαθητικό ή σε ευρύτερο κοινό (οπότε, μετά, να αρχίσουν να διοργανώνονται τα απογευματινά μουσικών ακροάσεων και αναλύσεων προς το κοινό, για τα οποία γινόταν τότε λόγος).

Η Σούλα συνεργαζόταν με την μητέρα μου, Διονυσία Σαββοπούλου-Ρέντζου, που ήταν παλιότερη συνάδελφός της, γυμνάστρια, στο γυμνάσιο, και ερχόταν στο σπίτι μας. Κατά τη διάρκεια των σπουδών της στη «Γυμναστική Ακαδημία», η Σούλα είχε ασχοληθεί ιδιαίτερα με τη «Μουσικοκινητική Αγωγή» του Καρλ Ορφ, που είχε αρχίσει να διαδίδεται στην Ελλάδα από τη σχολή της Πολυξένης Ματέυ, με την οποία είχε συνεργαστεί η Σούλα. Έτσι, λοιπόν, ενθουσιάστηκε ως παιδαγωγός και γυμνάστρια, όταν είδε στο σπίτι μου το δίσκο με μια εκτέλεση του έργου Κάρμινα Μπουράνα (και που νομίζω είχα τότε δανειστεί από τον Διονύση Αλεξάνδρου με τον οποίο είχαμε αρχίσει συζητήσεις για «μουσική εκλαΐκευση», για την οποία βλέπαμε κατάλληλο να την αρχίσει το Σπύρο Δήμα).

Ας σημειώσουμε πως, από παιδαγωγική πλευρά, υποστηρίζεται πως το «σύστημα Όρφ» μαζί με τα άλλα θετικά στοιχεία του «προσφέρει μύηση στον κόσμο της μουσικής και καλλιέργεια της κινητικότητας και εκφραστικότητας του σώματος» ενώ «φέρνει τα παιδιά σε επαφή με ευκολόπαιχτα μουσικά όργανα: ξυλόφωνα, μεταλλόφωνα, φλογέρες, τύμπανα, μαράκες και άλλα μικρά κρουστά». Συνεπώς θα μπορούσαμε να κάνουμε μια συντονισμένη ενέργεια που να απέβλεπε σε ένα πολλαπλό στόχο, παιδαγωγικό και εκλαϊκευτικό, για το μεγαλύτερο κοινό.

Έτσι φτάσαμε σε μια ιδέα που συγκέντρωνε πολλά στοιχεία: Να παρουσιαζόταν τα «Κάρμινα Μπουράνα» την ημέρα των γυμναστικών επιδείξεων κατά τη διάρκεια του χρόνου προσέλευσης των θεατών, με μουσικά αποσπάσματα και μικρές αναλύσεις που θα μας έκανε ο Σπύρος Δήμας και που θα μεταδίδονταν από τα μεγάφωνα που χρησιμοποιούσαμε για τις επιδείξεις. Για να πω την αλήθεια αυτή η ιδέα, που είχα εγώ επειδή τελείωνε το έτος, έγινε μεν δεκτή από τους άλλους, δηλαδή Στραβαρίδου και Αλεξάνδρου αλλά όχι, όπως θα δούμε, και το Δήμα. Περιέργως, δεν θυμάμαι αν είχαμε κάνει και κάποια συζήτηση με τον καθηγητή μουσικής και αρχιμουσικό Σπύρο Γιωτόπουλο.

Σε σχέση λοιπόν με το Σπύρο Δήμα, που τον είχαμε φανταστεί στο ρόλο του πρωταγωνιστή, αφού θα ακουγόταν η φωνή του στις αναλύσεις-παρουσιάσεις των κομματιών, που θα επέλεγε, θυμάμαι τη θέση του, και έχει σημασία να υπενθυμίσουμε πως βρισκόμαστε σε εποχή Χούντας: «Μερικά χορωδιακά έχουν ένα μεγαλειώδη τόνο και δεν μπορούμε εμείς να τα παρουσιάσουμε σε ανοιχτό χώρο. Αν η μεγαφωνική μετάδοση επιβαλόταν με εντολή της κρατικής –χουντικής– υπηρεσίας σας, αυτό θα μπορούσε άφοβα να γίνει». Ο Δήμας είχε διαγνώσει την πολιτική σημασία της ακρόασης μουσικής του Ορφ.

Όπως γνωρίζουμε, η επιλογή για ακρόαση του έργου Κάρμινα Μπουράνα σε ανοιχτό χώρο, σε μεγάλο πλήθος και από μεγάφωνα, έγινε πολύ αργότερα, στις συγκεντρώσεις του ΠΑΣΟΚ. Τα Κάρμινα Μπουράνα έγιναν (από τα πάνω) στη χώρα μας μια σοβαρή πολιτική πρόταση ηχητικής κυριαρχίας στο δημόσιο χώρο, παρόμοια με εκείνη που είχε εκφραστεί (από τα κάτω) με τα τραγούδια του Θεοδωράκη και, διαφορετικά, με το Beach Party του Κηλαηδόνη. Οι πολυάριθμοι φίλοι αυτού του αρχιτέκτονα είχαν κατακλύσει την παραλιακή οδό και εισόρμησαν στον περιφραγμένο χώρο, πράγμα που μπορεί να εγγραφεί στη μουσική πολιτική παρέμβαση. Εκείνο το βράδυ (25-07-83) ήταν που άνοιξαν οι ακτές, όπως το είχε υποσχεθεί ο Τρίτσης, αλλά από τα πλήθη των διασκεδαζόντων.

This entry was posted in πρεβεζάνοι μουσικοί, παιδικό παιγνίδι, πολιτισμός, Δημόσιος Χώρος, εσωτερική γεωπολική, εκπαίδευση and tagged , , , , , , . Bookmark the permalink.

2 Responses to ΤΑ ΚΑΡΜΙΝΑ ΜΠΟΥΡΑΝΑ ΣΤΗΝ ΠΡΕΒΕΖΑ

  1. Ο/Η Σαμαντάς Γιάννης λέει:

    Φίλε Γιάννη τα Carmina Burana είναι ένα μέρος της τριλογίας (Θρίαμβος της Αφρoδίτης, Carmina Catulli,Carmina Burana). Ο Carl Orff, ένας μεγάλος αναμορφωτής της μουσικής βαθιά επηρεασμένος από τον Igor Stravinsky, έθεσε τις βάσεις όπως σωστά αναφέρεται στο άρθρο στην μουσικοκινητική. Ο φίλος μου ο Θέμης Κατωγιάννης καθηγητής με γνώρισε με το έργο του Κάρλ Ορφφ και μάλιστα συζητουσαμε για την σπουδαιότητα του έργου που ως γνωστό είναι σε λατινικά και γερμανικά και γαλλικά της εποχής στον 13ο αιώνα όταν μοναχοί έγραψαν τα λόγια που είναι ένας ύμνος στον έρωτα στην χαρά στο γλεντοκόπι (ταβέρνα κλπ.).Ερχομαι τώρα στο προκείμενο.σχετικά με το ανέβασμα στην Πρέβεζα του έργου με τον Μάριο Φραγγούλη. Σας είναι γνωστό ότι η χορωδία Αρμονία συμμετέχει καταρχήν στην μεγαλειώδη εκδήλωση Διεθνές Φεστιβάλ Αιγαίου Στην Ερμούπολη της Σύρου στις 12η με 25η ιουλίου 2012 στον χώρο πλατείας Μιαούλη μροστά στο Δημαρχείο το περίφημο αρχιτεκτόνημα του Τσίλερ με συμμετοχή 450 χορωδών από τις ΗΠΑ, Καναδά , και την Ελλάδα και με την Πανευρωπαϊκή Συμφωνική Ορχήστρα και σολίστ τους Μυρσίνη Μαργαρίτη σοπράνο, Πώλ Ζαχαριάδη κόντρα τενόρο, και Frederick Burchinal βαρύτονο, υπό την διεύθυνση του Μαέστρου Peter Tiboris. Παράλληλα αποδόθηκε και μέρος από την σουίτα για μπαλέτο του Μίκη Θεοδωράκη Αλέξης Ζορμπάς.Ηταν μια θαυμάσια συναυλία κάτω από τα αστέρια του ουρανού της Σύρου.
    Φέτος στις 7 του Σεμπτέμβρη στο Κάστρο της Κέρκυρας η Κρατική Ορχήστρα Αθηνών υπό την διεύθυνση του μαέστου Βασίλη Χριστόπουλου (ένα από τα ταλέντα της χώρας που διαπρέπουν και στο εξωτερικό)ανέβασε τα Carmina Burana.με την συμμετοχή της Χορωδίας Αρμονία της Πρέβεζας αποτελούμενη από 143 χορωδούς (παιδική ,νεανική και μικτή με την εκμάθηση του έργου από τους μαέστρους Αμέλια και Βαλεντίν Στεφάνωφ), και την χορωδία του Δήμου Κέρκυρας San Giakomo,με σολίστ τους Βασιλική Καραγιάννη σοπράνο, Διονύση Σούρμπη βαρύτονο, Νικόλαο Σπανάτη κόντρα τενόρο. Η συναυλία ήταν καταπληκτική, Η παρουσία ενός κοινού που ξεπέρασε τα 3,5 χιλιάδες άτομα.τα δε έσοδα πήγαν για το σύλλογο παιδιών που πάσχουν από νεοπλάσματα η Ελπίδα. Η συναυλία διοργανώθηκε από τον Δήμο Κέρκυρας και τον ροταριανό Ομιλο Κέρκυρας.Μακάρι για την Πρέβεζα να δοθεί η δυνατότητα να ανέβει και στο κοινό της Πολης μας.
    Σμυμείωση: Παραθέτω τά λόγια σε μετάφραση του introduction
    FORTUNE , EMPRESS OF THE WORD.
    Carmina burana
    Του Carl Orff

    O Fortuna
    O Fortuna
    velut luna
    statu variabilis,
    semper crescis
    aut decrescis;
    vita detestabilis
    nunc obdurat
    et tunc curat
    ludo mentis aciem,
    egestatem,
    potestatem
    dissolvit ut glaciem.
    Sors immanis
    et inanis,
    rota tu volubilis,
    status malus,
    vana salus
    semper dissolubilis,
    obumbrata
    et velata
    michi quoque niteris;
    nunc per ludum
    dorsum nudum
    fero tui sceleris.
    Sors salutis
    et virtutis
    michi nunc contraria,
    est affectus
    et defectus
    semper in angaria.
    Hac in hora
    sine mora
    corde pulsum tangite;
    quod per sortem
    sternit fortem,
    mecum omnes plangite!

    Ω τύχη
    Ω, τύχη
    που σαν το φεγγάρι
    αλλάζεις συνέχεια
    που μεγαλώνει
    κι ύστερα μικραίνει.
    Μισητή ζωή,
    πότε σκληρή
    και πότε γλυκειά
    παίζεις όπως σου έρθει.
    Φτώχεια
    Ισχύς
    λειώνουν σαν τον πάγο.
    Μοίρα αδυσώπητη
    και κενή
    ρόδα που γυρίζει
    με κακές προθέσεις,
    μάταιη η ευτυχία
    που πάντα διαλύεται.
    Είσαι στη σκιά
    φορώντας πέπλο
    και πλακώνεις κι εμένα
    αφού στα παιχνίδια σου
    είμαι απροστάτευτος
    και κάνω ό,τι διαλέξεις.

    Η μοίρα είναι ενάντια
    στην αρετή
    και στην υγεία μου.
    Από σένα άγομαι
    και φέρομαι
    σα σκλάβος σου.
    Αρχίστε τώρα λοιπόν
    μην αργείτε
    αγγίξτε τις χορδές
    αφού της Μοίρας
    είμαστε μαριονέτες
    κλάψτε όλοι μαζί μου!
    Σε ευχαριστώ για την φιλοξενία και να με συγχωείς αν έκανα κατάχρηση του χώρου.

    • Ο/Η dimosioshoros λέει:

      Πολύ ωραία συμβολή Γιάννη μου. Πλουτίζει το ιστολόγιο. Δυστυχώς δεν μπορέσαμε να το ακούσουμε το μακρινό εκείνο 1968… Η τύχη και η ατυχία κυβερνούν τα πάντα. Μπράβο στην Πρέβεζα πάντως και στην Αρμονία της. Στο διευθυντή της και τα μέλη της.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s