ΠΑΡΩΝ ! ΠΑΡΩΝ ! ΠΑΡΩΝ !

Πότε η τοπική μας κοινωνία θα θεσμοποιήσει ένα ενωτικό μνημόσυνο των αδικοχαμένων της Παργινόσκαλας; 

Σήμερα Κυριακή, το πρωί, μαζί με όσους βρεθήκαμε στο θρησκευτικό και πολιτικό μνημόσυνο των θυμάτων της Παργινόσκαλας, δώσαμε το «παρών» στο αγωνιστικό προσκλητήριο τιμής. Καθώς γινόταν το προσκλητήριο, «ΕΠΟΝιτάκια», κρατώντας τα χωνιά της ΕΠΟΝ και του ΕΑΜ (βλ. φωτογραφία, τα «χωνιά» είναι κατεβασμένα), κραύγαζαν το «παρών» και μαζί τους το φωνάζαμε, πολλοί από εμάς, τους παρευρισκομένους. Εκείνοι, που χάθηκαν στις  εκτελέσεις της Παργινόσκαλας, του Σεπτέμβρη του 1944, δεν μπορούσαν πια να δώσουν το «παρών», αλλά εμείς, πήραμε αυτή την τιμητική σκυτάλη της αγωνιστικής παρουσίας.

Παρών! Παρών! Παρών! Έτσι φώναξα κι εγώ, για τους τρεις θείους μου, τον αδελφό του πατέρα μου Μιχάλη και δύο εξαδέλφια του, Μιχάλη και Κοσμά. Μόλις είχε μιλήσει η Ελπίδα Παπαδημητρίου (δεξιά στη φωτογραφία), που θυμάται παντοκρατορίτικες λεπτομέρειες από τα γεγονότα και πρόκειται, μάλιστα να τις παρουσιάσει σε μικρό πόνημα, που μου έκανε την τιμή να μού δώσει να το διαβάσω σε τυπογραφικό δοκίμιο. Η οικογένειά της, Κακαβούλη, συνδέεται με παλιά κουμπαριά με τη δική μου, και με μεγάλη συμπάθεια καταγράφει η Ελπίδα όλα όσα χαράχτηκαν στη μνήμη της από εκείνη την εποχή σε σχέση με τον αδικοχαμένο αδελφό του πατέρα μου.

Η ίδια τον θυμάται εκείνες τις ημέρες, πριν από τις εκτελέσεις, να κρατάει μια κουβέρτα («μπατανία»), γιατί ο θείος μου πίστευε πως, όπως τους είχαν πει, θα γινόταν μεταγωγή σε άλλη πόλη και θα την χρειαζόταν για να σκεπάζεται το βράδυ. Τον σκέπασε για πάντα το χώμα και το μίσος από τους συμπατριώτες του. Ποτέ δεν είχα ακούσει κάτι εναντίον του. Απλά, η οικογένεια εμπόρων από την οποία προερχόταν είχε αποφασίσει να μην στραφεί σε μαυραγορίτικες δραστηριότητες, αλλά να στρατευθεί για το κοινό καλό της απελευθέρωσης.

Έχω βέβαια προσέξει πως, μαζί με το χώμα, το θείο μου Μιχάλη (βλ. φωτογραφία) σκεπάζει και ένα σάβανο λήθης. Για παράδειγμα, στην περιγραφή της «Βικιπαίδειας» για τη Μάχη της Πρέβεζας το όνομά του παραλείπεται από το κείμενο αλλά και η φωτογραφία της επιτύμβιας πλάκας είναι ελλιπής (βλ. εδώ φωτογραφία ολόκληρης της πλάκας). Θυμάμαι πως και για τη φοβισμένη οικογένειά μου «ο θάνατος του αδελφού του πατέρα μου ήταν ένα «ταμπού». Ποτέ δεν γινόταν λόγος καθαρά αλλά πάντα με μισόλογα και υπονοούμενα. Μην ξεχνάμε πως βρισκόμασταν σε εποχές Εμφυλίου, Ελληνικού Συναγερμού και ΕΡΕ και, μετά, Χούντας». Έτσι, άλλωστε, δηλώνω και  σε μικρό κείμενο που μου ζήτησε η Ελπίδα με τις δικές μου αναμνήσεις.

Ελπίζω η ιστοριογραφία να αποκαταστήσει τα πράγματα και η δική μας τοπική κοινωνία να θεσμοποιήσει ένα ενωτικό μνημόσυνο των αδικοχαμένων Πρεβεζάνων της Παργινόσκαλας.

This entry was posted in Παντοκράτορας, εσωτερική γεωπολική, νεκρολογία and tagged , . Bookmark the permalink.

4 Responses to ΠΑΡΩΝ ! ΠΑΡΩΝ ! ΠΑΡΩΝ !

  1. Ο/Η Νίκος Δ. Καράμπελας λέει:

    Αγαπητέ μου κ. Γιάννη,

    Είδα τούτη τη δημοσίευση στο ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου, σχετική με ένα αδημοσίευτο ποίημα του Γ. Κοτζιούλα για τη σφαγή στην Παργινόσκαλα, και θεώρησα καλό να τη μοιραστώ μαζί σας και τους αναγνώστες του ιστολογίου σας, μιας και δεν ξέρω εάν είναι ευρέως γνωστή.
    Ιδού: https://sarantakos.wordpress.com/2016/09/25/parginoskala/

    Με ευχές εγκάρδιες
    Νίκος

  2. Ο/Η dimosioshoros λέει:

    Εδώ το δικό μου κείμενο στο βιβλίο της Ελπίδας Κακαβούλη – Παπαδημητρίου:
    Στη μνήμη του… Στη μνήμη τους

    [Ο Γιάννης Δ. Ρέντζος, ανηψιός ενός από τα θύματα της Παργινόσκαλας, του Μιχάλη Ι. Ρέντζου, μας κατέθεσε τις παρακάτω σκέψεις μνημοσύνης].

    Ο θάνατος του αδελφού του πατέρα μου ήταν για την οικογένειά μου ένα «ταμπού». Ποτέ δεν γινόταν λόγος καθαρά αλλά πάντα με μισόλογα και υπονοούμενα. Μην ξεχνάμε πως βρισκόμασταν σε εποχές Εμφυλίου, Ελληνικού Συναγερμού και ΕΡΕ και, μετά, Χούντας. Εγώ πρωτάκουσα με κάποια ακρίβεια ενώ ήμουν στις πρώτες τάξεις του γυμνασίου. Κατάλαβα πως οι δικοί μου δεν ήθελαν να ξέρω λεπτομέρειες, που μπορεί να με εξέθεταν αν μου ξέφευγε κάτι. Εξάλλου κανένας δεν διαλαλεί την ήττα του και την καταστροφή του. 2106044289
    Ο θείος μου Μιχάλης, γεννημένος το 1892, ήταν ένας αξιοπρεπής Πρεβεζάνος και πατριώτης, όπως θα λέγαμε, αφού το 1913 είχε καταταγεί, μαζί με πολλούς άλλους Πρεβεζάνους, εθελοντής στρατιώτης. Είχε κάνει σπουδές Νομικής αλλά δεν είχε πάρει το πτυχίο του. Ήταν συνεπώς μορφωμένος και καταλάβαινε πολύ καλά τι γινόταν στην ελληνική κοινωνία και στον κόσμο, εκείνες τις δεκαετίες του 1930 και του 1940. Το λέω αυτό γιατί λίγα χρόνια πριν εκτελεστεί, ο πατέρας του είχε εκλεγεί δήμαρχος στην πόλη μας, με την υποστήριξη της συντηρητικής παράταξης, και συνεπώς ήταν δική του απόφαση, του Μιχάλη Ρέντζου, μια οποιαδήποτε υπεύθυνη αλλά μοιραία κοινωνική και πατριωτική στράτευση. Ξεχώριζε τη θέση του. Είναι γνωστό στην οικογένειά μας εκείνο το «ελάτε πιδάκια μου να φάτε καραμιλίτσις», που έλεγε αναλύοντας την κατάσταση στο Ανατολικό Μέτωπο. Δηλαδή, για το τι θα επακολουθούσε με την προέλαση των Ναζί στη σοβιετική Ρωσία και το σχεδιασμό, που εκτιμούσε ο Μιχάλης πως υπήρχε, να χτυπηθούν οι Γερμανοί («να φάνε καραμιλίτσις») μέσα στην παγωμένη απεραντοσύνη του ρωσικού εδάφους. Όπως και έγινε.
    Πολλοί χρησιμοποιούν το παράδειγμα του Μιχάλη Ρέντζου για να αποδείξουν τον ισχυρισμό πως οι λεπτομέρειες της τραγωδίας της Παργινόσκαλας δεν εξηγούνται μόνο με βάση το εμφύλιο πολιτικό πάθος αλλά και εξαιτίας κάποιου προσωπικού κοινωνικού μίσους. Μου έχει κάνει εντύπωση πως, από τα πρωταγωνιστικά ονόματα της εντολής για την εκτέλεση, ένας άμεσος συγγενής ήταν απλός «κάλφας» στο χονδρεμπορικό κατάστημα του πατέρα του Μιχάλη. Μπορεί να μη σημαίνει τίποτε αυτό, μπορεί όμως να σημαίνει και πολλά.
    Η πολιτική θυματοποίηση του Μιχάλη ήταν άδικη και άστοχη αφού το συγκεκριμένο θύμα θα μπορούσε να εξαιρεθεί λόγω της, όχι και τόσο παλιάς, πολιτικής συνεργασίας της οικογένειάς του, σε δημοτικό επίπεδο, με ντόπιους πολιτικούς συγγενείς των τυφλών εκτελεστών. Αυτή ήταν, όπως έχω μάθει, η εκτίμηση του Ναπ. Ζέρβα, προς το γείτονά του στους Αμπελοκήπους, Χρίστο Ρέντζο, θείο μου και αδελφό του Μιχάλη.
    Ίσως λοιπόν να υπήρχε και ένας άλλος λόγος που οι δικοί μου, οι γονείς μου Δημήτρης, ο μικρότερος αδελφός του Μιχάλη, και Διονυσία, η μητέρα μου, δεν ήθελαν να ξέρω λεπτομέρειες για την εκτέλεση. Για να μην με εμποτίσουν με κοινωνικό μίσος για την πόλη μου. Το κατάφεραν.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s