Ο ΣΩΚΡΑΤΗΣ ΜΠΑΚΑΓΙΑΝΝΗΣ ΕΦΩΝΑΞΕΝ «ΖΗΤΩ Η ΕΛΛΑΣ»

Από το ημερολόγιο του Ιωάννη Μ. Ρέντζου (1868-1933)

Συνεχίζουμε και σήμερα, όπως και κάθε Τετάρτη, τη δημοσίευση αποσπασμάτων (εγγραφών) από το ανά χείρας μας χειρόγραφο ημερολόγιο του άλλοτε δημάρχου της πόλης μας Ιωάννη Μ. Ρέντζου (1868-1933). Η δημοσίευση των αποσπασμάτων από το ημερολόγιο του Ι.Μ.Ρ. εντάσσεται εκ μέρους της Δημοτικής Παράταξης “Δημόσιος Χώρος Πρέβεζα – Λούρος – Ζάλογγο” στο πλαίσιο του εορτασμού της εκατονταετίας από την απελευθέρωση της Πρέβεζας. Στις εγγραφές που επιλέξαμε σήμερα περιλαμβάνονται τρία στιγμιότυπα από τη μακροχρόνια αναμονή της απελευθέρωσης (1893, 1902, 1909) και τρεις σύντομες νευρικές περιγραφές των παραμονών της (17, 18 και 19 Οκτωβρίου 1912). 

29 Μαρτίου 1893  Δευτέρα του Πάσχα

Αρχιερατεύοντος του Σεβασμιωτάτου Κωνσταντίνου Βαφείδη (βλ. ΣΗΜΕΙΩΣΗ 1)  κατά τα έθιμα της πατρίδος μας ετοιμάσθη ο Αρχιερεύς να έβγη από την Μητρόπολιν ιεροενδεδυμένος με τους ιερείς και μερικούς εκ των προκρίτων της πόλεώς μας και, καθώς εξήλθεν της Ιεράς Μητροπόλεως,  ο λαός ήτο διαιρεμένος εις δύο τάξεις, από την Μητρόπολιν εις τον Άγιον Χαράλαμπον, και όλοι με μίαν φωνήν του εφώναξαν «ανάξιος» και το επανέλαβαν μέχρις ότου έφθασαν εις την εκκλησίαν. Και αφού ετελείωσεν η ακολουθία και εξήλθεν της εκκλησίας άρχισαν πάλιν να φωνάζουν μέχρις ότου έφθασεν εις την Μητρόπολιν.

25 Δεκεμβρίου 1902 – Ημέρα Τετάρτη

Εορτάζομεν τα γενέθλια του Σωτήρος Χριστού. Λίαν πρωί, πριν της εκκλησίας, διεδόθη ότι αι Μεγάλαι Δυνάμεις απεφάσισαν να ανακηρύξωσιν την Μακεδονίαν ηγεμονίαν υπό ηγεμόνα τον Πρίγκιπα της Ελλάδος Νικόλαον (βλ. φωτογραφία επάνω και ΣΗΜΕΙΩΣΗ 2). Η τοιαύτη είδησις τόσον εχαροποίησεν τους Χριστιανούς, οπού ενόμιζαν ότι επρόκειτο να ελευθερωθώσιν αύριο. Χαρά και αγαλίασις κατέχει τους πάντας. Οι άνθρωποι γενικώς επεδόθησαν εις διασκέδασιν. Γενική ευθυμία. Μικροί μετά μεγάλων συγχαίρονται ο εις τον άλλον με την φράσιν «και εις τα ημέτερα». Μερικοί, αντί χαιρετισμού, λέγουσιν το «Χριστός Ανέστη», αφού ο περισσότερος κόσμος ευρίσκεται εν ευθυμία συνδιασκεδάζων. Ο κύριος Περδικάρης, ο κ. Θ. Πανέτος και εγώ εκαθίσαμεν εις εν δωμάτιον εις την οικίαν μου μέχρις τας δύο της νυκτός και επίναμεν ψάλλοντας και τραγουδώντας και κατόπιν μετέβημεν εις περίπατον.

28 Οκτωβρίου 1906  – Ημέρα Σάββατον

Τας 22 τρέχοντος ημέραν Κυριακήν εν τω Ναώ του Αγίου Χαραλάμπους εγένετο πάνδημον μνημόσυνον του εν Κορυτσά της Μακεδονίας (βλ. ΣΗΜΕΙΩΣΗ 3) δολοφονηθέντος Φωτίου Αρχιερέως. Η Αυτού Σεβασμιότης ο Άγιος Νικοπόλεως εξεφώνησεν λόγον συγκινητικότατον, ήτο δε πλήθος λαού. Η αγορά ήτο κλειστή.

27 Μαρτίου 1909  – Αγία και Μεγάλη Παρασκευή

Το εσπέρας  εις τον Επιτάφιον είχε επισωρευθή κόσμος πολύς εις την εκκλησίαν του Αγίου Χαραλάμπους και εις την επιστροφήν, καθ΄ην ώραν θα εισήρχετο η τελετή, ο Σωκράτης Μπακαγιάννης εφώναξεν «Ζήτω η Ελλάς» η δε περίπολος η οποία ήτο πλησίον ώρμησεν να τον συλλάβη. Εκείνος δεν ήθελεν να παραδοθή. Και τότε έγινεν μεγάλη συμπλοκή. Όλος ο στρατός εφ΄ όπλου λόγχη ήτο έτοιμος να πυροβολήση. Πανικός κατέλαβεν τον κόσμον. Οπισθοχωρούν και φεύγουν ως αγέλη ο ένας επάνω στον άλλον. Γυναίκες πολλές λιποθυμούν. Μητέρες χάνουν τα παιδιά των. Άνδρες τας γυναίκας των. Οι αρχιερείς και ιερείς έμειναν με το Ευαγγέλιον εις  χείρας των. Κατόπιν λοιπόν ωμίλησαν εις τον αστυνόμον και, τη επεμβάσει τινών αξιωματικών, οι οποίοι παρηκολούθουν τον στρατόν, κατωρθώθη η αναχαίτισις του στρατού. Και ούτω εσώθη ο κόσμος εκ βεβαίου θανάτου. Κατόπιν εισήλθεν ο Επιτάφιος και έγινεν ο ενταφιασμός και διελύθησαν πάντες. (Στη φωτογραφία, η κόρη του Σωκράτη Μπακαγιάννη, κυρία Κατερίνα, το πρωί της Πέμπτης 18 Οκτωβρίου 2012, ημέρα της μεγάλης πανελλαδικής απεργίας, κατά τη διάρκεια της πορείας, που ακολούθησε με ενθουσιασμό, όπως πάντα στη ζωή της. Μας είπε: «Νόμιζα πως το επεισόδιο είχε γίνει ανήμερα το Πάσχα και μαθαίνω τώρα [χθες], πως ήταν Μεγάλη Παρασκευή στον Επιτάφιο«. Ευχαριστούμε το Δημήτρη Μπέτσο για τις πληροφορίες του για τη γιαγιά και τον προπάππου του.)

17 Οκτωβρίου 1912

Φόβος και τρόμος κατέχει πάντας τους κατοίκους, εις δε τους Οθωμανούς ο πανικός είναι ριζωμένος.

18 Οκτωβρίου 1912

Η Κυβέρνησις έστρεψε τα τηλεβόλα εναντίον της πόλεως εις την θέσιν Παλιοσάραγα. Ένα πυροβόλον το έστησαν προ της εισόδου η οποία βλέπει προς την αγοράν. Οι πολίτες περίτρομοι το βλέπουσιν μόλις δύσει ο ήλιος και πλησιάζει το φάσμα της νυκτός. Ο φόβος κορυφούται. Μόλις δε έλθη η μία της νυκτός, δεξιά και αριστερά είναι τα περίπολα και σφυρίζουν.

19 Οκτωβρίου 1912 – Ημέρα Παρασκευή

Διάδοσις επικρατεί ότι αύριον θα αρχίσει ο πόλεμος. Οι Τούρκοι είναι οχυρωμένοι εις τα υψώματα της Νικοπόλεως.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ 1 Ο Κωνσταντίνος Βαφείδης μετετέθη στην Μητρόπολη Νικοπόλεως από την Μητρόπολη Σερρών, λόγω αποπομπής του από την Μητρόπολη αυτή. Αφορμή υπήρξε η καταγγελία ότι ο εκπαιδευτικός ο οποίος θα εκφωνούσε πανηγυρικό εκλήθη από τον Μητροπολίτη για υποδείξεις σχετικά με το περιεχόμενο της ομιλίας ώστε να μη θίξει την Οθωμανική Αυτοκρατορία και τους Βουλγάρους. Ο εκπαιδευτικός αναγκάστηκε να περιοριστεί σε απλές νύξεις που δεν ικανοποίησαν τον ελληνικό πληθυσμό και στις 26 Απριλίου 1891, στον μητροπολιτικό ναό, πλήθος πιστών αποδοκίμασαν τον Μητροπολίτη φωνάζοντας «Ανάξιος». Βλ. Κωνσταντίνος Ν. Πλαστήρας: «Σέρρες, μέρες του 1891: διαφωνίες παραγόντων της ελληνικής κοινότητας ως προοίμιο του «κοινοτικού ζητήματος»». Ανακοινώθηκε στο Β’ Διεθνές Συνέδριο του Δήμου Σερρών «Οι Σέρρες και η περιοχή τους από την Οθωμανική κατάκτηση μέχρι τη σύγχρονη εποχή», Σέρρες 6-9 Απριλίου 2006.
ΣΗΜΕΙΩΣΗ 2 Ο Πρίγκιπας Νικόλαος (1872-1938) ήταν τριτόκοκος γιος του Βασιλιά Γεωργίου Α΄ των Ελλήνων και της Βασίλισσας Όλγας των Ελλήνων. Παντρεύτηκε (1902) τη Μεγάλη Δούκισσα Ελένη Βλαδιμήροβα της Ρωσίας (1882-1957), ανιψιά του ρώσου Αυτοκράτορα Αλέξανδρου Γ΄, με την οποία απέκτησε τρεις κόρες. Είχε επιδοθεί στη ζωγραφική και τη συγγραφή θεατρικών έργων και ο πατέρας του τού κληροδότησε το Βασιλικό Θέατρο, μετέπειτα Εθνικό Θέατρο. Ήταν νονός του πρώην πρωθυπουργού Κώστα Σημίτη, με του οποίου τον πατέρα, Γεώργιο Σημίτη, συνδεόταν φιλικά.
ΣΗΜΕΙΩΣΗ 3 
Ο Μητροπολίτης Κορυτσάς Φώτιος θεωρείται αγωνιστής του Μακεδονικού Αγώνα, «πράκτορας Α’ Τάξεως», κατά Ι. Κ. Μαζαράκη, και δολοφονήθηκε στις 9 Σεπτεμβρίου 1906 σε ενέδρα «κομιτατζήδων». Ως τόπος της δολοφονίας του αναφέρονται δύο τοπωνύμια, το «χωριό Μπραβίδιτσα» και η «Τραγόπετρα». Η εγγραφή αυτή είναι πολλαπλά ενδιαφέρουσα αφού 1) μαθαίνουμε πως, στην τουρκοκρατούμενη Πρέβεζα, και ενώ επικρατούν συνθήκες γεωπολιτικής ρευστότητας, που θίγουν την ακεραιότητα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, γίνεται μνημόσυνο δολοφονηθέντος ορθόδοξου ιεράρχη και 2) η νυν αλβανική Κορυτσά, με παράλειψη π.χ. κάποιας έννοιας «Βορείου Ηπείρου», φέρεται εντασσόμενη στη Μακεδονία, αφού, άλλωστε, το όποιο αλβανικό έδαφος δεν έχει ακόμα αυτονομηθεί. Επισημαίνουμε πως η περιοχή της Κορυτσάς δεν είχε εξαρχής συμπεριληφθεί ούτε στην «Αυτόνομη Δημοκρατία της Βορείου Ηπείρου», 28 Φεβρουαρίου – 27 Οκτωβρίου 1914.

Αναζητήστε εδώ όλες τις προηγούμενες εγγραφές από το ημερολόγιο του Ι.Μ.Ρ.
Advertisements
This entry was posted in πρεβεζάνοι συγγραφείς, Ιστορία, γεωγραφία, εσωτερική γεωπολική, εκατονταετία απελευθέρωσης, εορτασμός εκατονταετίας, λαϊκό κίνημα and tagged , , , , , , , , , , , . Bookmark the permalink.

One Response to Ο ΣΩΚΡΑΤΗΣ ΜΠΑΚΑΓΙΑΝΝΗΣ ΕΦΩΝΑΞΕΝ «ΖΗΤΩ Η ΕΛΛΑΣ»

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s