ΤΑ ΜΕΣΑ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ, ΤΑ ΜΕΣΑ «ΜΕΤΑΓΩΓΗΣ» ΚΑΙ Η ΑΠΕΡΓΙΑ ΤΟΥ ΜΕΤΡΟ

Ποιος δυσχεραίνει τη μεταγωγή-μεταφορά των εργαζομένων; Οι απεργοί του μετρό ή οι Γιωταχήδες; Σκέψεις για την κοινωνικοποίηση των μέσων «μεταγωγής» ως αναγνώριση του δικαιώματος στο δημόσιο χώρο.

unmannedΗ κοινωνικοί και οικονομικοί αναλυτές και μάλιστα όσοι ανήκουν στην Αριστερά συνδέουν πάντα το λόγο τους με το ερώτημα «ποιος κατέχει τα μέσα παραγωγής». Είναι φανερό πως το κυρίαρχο αυτό ερώτημα-καταγγελία βρίσκεται στο πυρήνα της αντίληψης της λειτουργίας της οικονομίας και της κοινωνίας. Αυτός που κατέχει τα μέσα παραγωγής, μπορεί να κάνει παραγωγή, μπορεί να εκμεταλλευθεί τη φύση και τον άνθρωπο, μπορεί να συσσωρεύσει πλούτο. Αντίθετα, όταν τα μέσα παραγωγής είναι κοινωνικοποιημένα, η παραγωγή επανέρχεται στην κοινωνία και ο πλούτος που μπορεί να παραχθεί μπορεί να αναδιανεμηθεί. Συνεπώς η καταγγελία της ιδιοποίησης των μέσων παραγωγής είναι ταυτόχρονα μια υπόσχεση για μια δικαιότερη κοινωνία. Μια υπόσχεση που και η τήρησή της δεν είναι απόλυτα εύκολη. Όλα δυνητικά είναι.
Κοντά στα μέσα παραγωγής υπάρχουν και τα μέσα μεταφοράς των παραγόμενων αγαθών. Χωρίς μεταφορά των παραγόμενων προϊόντων δεν έχει νόημα η αγροτική παραγωγή. Χωρίς μεταφορά πρώτων υλών δεν υπάρχει βιομηχανική παραγωγή. Υπάρχουν όμως και τα μέσα «μεταγωγής» των εργαζομένων. Χωρίς μεταγωγή (μεταφορά) των εργαζομένων, πάλι δεν υπάρχει παραγωγή. Οι εργαζόμενοι είτε μεταβαίνουν στο χώρο παραγωγής (δηλαδή της εργασίας τους) είτε επιστρέφουν από αυτή, είτε, τέλος, χρησιμοποιούν τα μέσα μεταγωγής για τον ελεύθερο χρόνο τους. Και μάλιστα, με τη διάδοση του ιδιωτικού μέσου μεταγωγής, η μεταγωγή, χάρη στη ραδιοφωνία και την κινητή τηλεφωνία, ως χρόνος μετάβασης και επιστροφής προς/από το χώρο εργασίας διαπλέκεται με τον ελεύθερο χρόνο. Τα μέσα μεταγωγής συνδέονται συνεπώς πολλαπλά με την παραγωγή, αφού χωρίς τη μεταγωγή των εργαζομένων δεν νοείται παραγωγή. Ταυτόχρονα, βέβαια, τα μέσα μεταγωγής, ως παραγόμενο και διατιθέμενο αγαθό, αποτελούν αντικείμενο παραγωγής (π.χ. τα αυτοκίνητα από την αυτοκινητική βιομηχανία) τα οποία παράγονται από αυτούς που έχουν στα χέρια τους τα μέσα παραγωγής.
Οι καθόλου πρωτότυπες αυτές σκέψεις μού ήλθαν στο νου στις ατέλειωτες ώρες «ταξιδιού» μου την προηγούμενη Πέμπτη, στην Αθήνα, που χρειάστηκε να κατέβω στο κέντρο, για το μάθημα που διδάσκω στο Λαϊκό Πανεπιστήμιο, και διέθεσα πεντέμισι ώρες, ώστε με τα αστικά λεωφορεία να φτάσω στον προορισμό μου, να κάνω το μάθημα, και να επιστρέψω. Η μεγάλη δυσκολία είχε προκύψει από την απεργία του μετρό. Όμως όχι μόνο από αυτή. Έβλεπα μπροστά στο δρόμο τα αυτοκίνητα, μερικές εκατοντάδες ΙΧ, που μποτιλιάριζαν το δρόμο μου, και σκεφτόμουν πως, αν οι ιδιοκτήτες-οδηγοί τους εγκατέλειπαν, ειδικά τις ημέρες αυτές, την άνεσή τους, τον κλιματισμό τους και τη μουσική τους και έπαιρναν το λεωφορείο, τα πέντε-δέκα λεωφορεία που θα αντιστοιχούσαν στα εκατοντάδες ΙΧ που έβλεπα σε όλο το δρόμο μπροστά μου, θα είχαν πολύ μεγαλύτερη ταχύτητα και τα πράγματα θα ήταν καλύτερα. Δυσχεραίνοντας τις συνθήκες κυκλοφορίας, οι ΙΧδες συνέβαλαν στο να αναδειχθεί ο απεργιακός αγώνας του Μετρό. Σαν να συμπαραστάθηκαν στους απεργούς του Μετρό. Περίεργη αλληλεγγύη στο κλιματιζόμενο αμάξι και στο κυνήγι με το ρολόι.
Η ιδιοκτησία του μέσου μεταγωγής, που είναι το ΙΧ, επιδείνωνε τα προβλήματα. Και μάλιστα πρόκειται για αυτοκίνητα που ανήκουν μαζικά σε απλούς εργαζόμενους ανθρώπους, που με κόπους κατάφεραν να περάσουν στην αυτοκίνηση. Προφανώς οι ταχτοποιημένοι οικονομικά, δηλαδή οι λίγοι «πλούσιοι», δεν δημιουργούν πρόβλημα με τα ολιγάριθμα αυτοκίνητό τους. Αυτοί προκαλούν το πρόβλημα με την ιδιοποίηση των μέσων παραγωγής του αυτοκινήτου, την παραγωγή του, τη διαφήμισή του, την εμπορία του και το μπλοκάρισμα της νομιμότητας σε σχέση με τη λειτουργία του, ιδιαίτερα στην ελληνική κοινωνία. Μη νομίζετε πως ο παράνομος οδηγός ή ο παράνομος παρκαριστής είναι μόνος του. Έχει πίσω του σήματα και σημαίες, αστέρια και θυρεούς που τον υποστηρίζουν.
Ιδιώτες, απλοί εργαζόμενοι, με το ΙΧ τους, ασκώντας το συνταγματικό δικαίωμα της ιδιοκτησίας μέσων μεταγωγής και απεργοί του Μετρό ασκώντας και αυτοί το συνταγματικό δικαίωμα της απεργίας συνέβαλαν στη δημιουργία μιας εξαιρετικά δυσάρεστης κατάστασης στη λειτουργία της πόλης ως δημόσιου χώρου. Δυστυχώς, για την απρόσκοπτη χρήση του δημόσιου χώρου δεν φαίνεται να λειτουργεί συνταγματική κατοχύρωση. Η συνταγματική κατοχύρωση θα λάβαινε υπόψη πως η μεγέθυνση των διαστάσεων της πόλης και η δημιουργία μεγάλων αποστάσεων, που αφαιρούν δικαιώματα από τον απλό άνθρωπο, δηλαδή ως πεζό, επιβάλλουν ανθρωπιστικές ρήτρες (αρχικά μέσα στο συγκεκριμένο αστικό πολίτευμα), που δεν ξέρω πώς και πόσο έχει μελετήσει η Αριστερά. Που βέβαια δεν αγνοεί τον υδροκεφαλισμό μιας κτηνώδικης μεταγωγικής λειτουργίας στις ελληνικές πόλεις.
Τις ημέρες αυτές αισθάνθηκα μια εχθρότητα ιδιωτών (ΙΧ) και απεργών (Μετρό) απέναντί μου. Το ερώτημα παραμένει στο μυαλό μου: Σε ποιον ανήκουν τα μέσα μεταγωγής; Πριν χρόνια οι «γκρουμ» (χειριστές) των μεγάλων ανελκυστήρων θα μπορούσαν με απεργία τους να μπλοκάρουν ένα πολυώροφο κτίριο. Τώρα τα περισσότερα ασανσέρ λειτουργούν χωρίς προσωπικό. Σε πολλά αεροδρόμια και μικρότερες γραμμές, οι εσωτερικές σιδηροδρομικές συνδέσεις γίνονται με αυτόματο τρένο χωρίς μηχανοδηγό (όπως στην εικόνα). Το θέμα δεν είναι βέβαια να εξουδετερωθούν οι εργαζόμενοι χειριστές. Αντί για φουτουριστικές εικοτολογίες (σαν τις δικές μου) και ευκαιριακές ψηφοθηρίες (πολλών άλλων) είναι τώρα ευκαιρία να γίνουν ειλικρινείς συζητήσεις για την κοινωνικοποίηση των μέσων μεταγωγής, ως αναγνώριση του δικαιώματος στο δημόσιο χώρο.

Προφανώς, οι συζητήσεις αυτές περί «μέσων μεταγωγής» δεν γίνονται άνετα υπό συνθήκες επίταξης και προσαγωγών των απεργών.

Advertisements
This entry was posted in πεζός, Δημόσιος Χώρος, αυτοκίνητο, κινητικότητα and tagged , , , . Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s