ΤΑ ΠΡΕΒΕΖΑΝΙΚΑ ΣΤΑΦΥΛΙΑ ΤΗΣ ΟΡΓΗΣ

Για τα εκατοντάχρονα των δολοφονιών και της άγριας καταστολής στα χωριά μας και το πέρασμα από το «παλαιοτσιφλικάδικο» στο «νεογαιοκτητικό» καθεστώς στην Πρέβεζα

agrarian2

Το 1914, μια σειρά από δολοφονίες εισπρακτόρων «γεώμορου» κτηματικού δικαιώματος στην πρεβεζάνικη ύπαιθρο, αναστάτωσαν την Πρέβεζα. Το ζήτημα εντάσσεται στη μεγάλη ιστορία του αγροτο-γαιοκτητικού ζητήματος. Βρισκόμαστε μετά την αγροτική εξέγερση του Κιλελέρ του 1910 καθώς και τη συνταγματική αναθεώρηση του 1911, με την οποία η κυβέρνηση του Βενιζέλου είχε ήδη περάσει διάταξη για τις αναγκαστικές απαλλοτριώσεις της γης, αλλά πριν από την αγροτική μεταρρύθμιση, που εξαγγέλθηκε το 1917 στη Θεσσαλονίκη και θα άλλαζε από το 1923 την εργασιακο-ιδιοκτησιακή κατάσταση στον αγροτικό χώρο με κατάργηση του «τσιφλικάδικου» καθεστώτος.

Στο πλαίσιο αυτό, το «γεώμορο» ήταν μια μορφή σχέσεως εργασίας και απόκτησης εισοδήματος αλλά και  εκμετάλλευσης των αγροτών, που επιβίωνε ακόμα στην πρεβεζάνικη περιφέρεια. Για το λόγο αυτό εξαπολύθηκαν δράσεις ανυπακοής, ηρωισμού και τρομοκράτησης στην ύπαιθρο και την πόλη, προς όλες τις πλευρές. Η Εισαγγελία και η αστυνομία επιδόθηκαν σε μια καταστολή άνευ προηγουμένου με προφυλάκιση επτά ατόμων από το Σκέμπο και περί τα 27 από τη Ρηνιάσα. Παρουσιάζουμε εδώ μια από τις επιστολές του Ιωάννη Μ. Ρέντζου, που είναι σχετικές με τη δολοφονία του Βαγγέλη Πανούση, συνεργάτη του Ι.Μ.Ρ., που θα συμπεριληφθούν στον υπό έκδοση δεύτερο τόμο του Ημερολογίου του Ι.Μ.Ρ., που θα παρουσιαστεί τον Ιανουάριο του 2015. Την επιστολή ο Ι.Μ.Ρ. την απευθύνει στο γιο του Αντώνη στην Αμερική.

Πρέβεζα, 21 Σ/βρίου 1914
Αγαπητέ μοι Αντωνάκη,
Αμερικήν

Σας έγραψα τας 30 Αυγούστου και πιστεύω να περιήλθεν εις χείρας σου, αλλά προς ασφάλειαν σας στέλλω και αντίγραφον.

Έλαβα την ιδικήν σας την 6/9 εις την οποίαν αναφέρετε τον θάνατον του μακαρίτου πατρός σας, πώς συνέβη, και, επειδή εγώ δεν επεθύμουν να σας το αναφέρω ως τραγικόν, δια να μην σας πικράνω περισσότερον, έκρινα καλόν να αποσιωπήσω το γεγονός. Αλλ’ αφού, ως βλέπω, έγινεν γνωστός ο τραγικός θάνατος τον οποίον υπέστη, θα σας τον περιγράψω εν εκτάσει, όπως λάβητε γνώσιν.

Ως γνωρίζετε, ο μακαρίτης ήτο πολύ φιλοπρόοδος και καθ΄ εκάστην με επίεζεν να του γίνω εγγυητής, να ενοικιάση το χωρία Σκέμπον [= Βράχος], Λυγιά και Ρηνιάσα [= Ριζά], έστω και συντροφικώς, εγώ δε πάντοτε του εσύστηνα να αποφεύγη τοιούτου είδους εργασίας ως επικινδύνους. Αυτός λοιπόν επέμενε ακόμα περισσότερον στηρίζων τας ελπίδας του εις εσέ, ότι και αν επέλθη ζημία, θα πληρώσητε υμείς. Κατόρθωσε λοιπόν να με πείση και του έδωσα 50 πενήντα εικοσόφραγκα και μετέβη εις Μαργαρίτιον και ενοικίασεν το Σκέμπον και την Λυγιάν διά τα πέντε έτη προς 90 ενενήντα εικοσόφραγκα τον χρόνον και προπληρωτέα. Ήλθαν ενταύθα με τον Αγά και έδωσα και τα υπόλοιπα 40 εικοσόφραγκα και υπέγραψα και τα γραμμάτια ως εγγυητής.

Μετά παρέλευσιν λοιπόν ολίγων ημερών ενοικιάσαμε και την Ρηνιάσαν προς 140 λίρες το έτος διά 4 έτη, αλλά οι χωρικοί των ειρημένων χωρίων δυσαρεστήθησαν και απεφάσισαν να φονεύσωσιν όλους τους ενοικιαστάς. Εφόνευσαν έναν εις το Φανάρι και έναν εις τα Ντούβιαινα [= Κρυοπηγή] του δε πατρός σου ο φόνος έγινε παρ΄ αγνώστων τας 13 Ιουνίου μεταξύ Ρηνιάσης και Καστροσυκιάς, όπου θα ήρχετο εις Πρέβεζαν. Εγώ το έμαθα το Σάββατο και αμέσως ειδοποίησα την Εισαγγελίαν και μετέβησαν επί τόπου και εξήτασαν και εκ των ανακρίσεων εξάγεται ότι είναι από την Λυγιάν και Ρηνιάσα και καθ΄ εκάστην τους φέρνουν κάτω και έχουσιν φυλακισμένους ως [υπόπτους] τον Βαγγέλη Τσάμην και τον Θωμάν Τούλιαν.

Η ανάκρισις εργάζεται δραστηρίως και ελπίζωμεν να ανακαλυφθούν όλοι. Εάν συ όμως ήσουν ενταύθα, θα τους είχαμε ανακαλύψει. Εγώ περισσότερα των όσων έκαμα δεν δύναμαι να κάμω. Έδωσα και διάφορα ποσά, περί τα 800 φράγκα, δια να μαρτυρήσουν και δεν μου είπε κανείς ποιοι είναι οι πραγματικοί φονείς.

Advertisements
This entry was posted in Δημόσιος Χώρος, Ημερολόγιο Ι.Μ. Ρέντζου, λαϊκό κίνημα and tagged , . Bookmark the permalink.

4 Responses to ΤΑ ΠΡΕΒΕΖΑΝΙΚΑ ΣΤΑΦΥΛΙΑ ΤΗΣ ΟΡΓΗΣ

  1. Ο/Η Νίκος Δ. Καράμπελας λέει:

    Πολύ ενδιαφέρον ιστορικό κείμενο, κύριε Γιάννη. Νομίζω ότι πρέπει να το δημοσιεύσετε στο επόμενο τεύχος των «Πρεβεζάνικων Χρονικών» με ένα σχετικό κείμενο δικό σας.

  2. Ο/Η dimitrisfileles λέει:

    Ιστορικό κείμενο ιδιαίτερης σημασίας!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s