ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ: ΜΙΑ ΤΕΧΝΗ ΠΟΥ (ΑΝΑ)ΓΕΝΝΗΘΗΚΕ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ

Η εικόνα της πόλης σχετίσθηκε με ό,τι μπορεί να αποκληθεί «ενδοεθνική γεωπολιτική της πόλης»

canal3

Οι έλληνες φιλότεχνοι είχαν την ευκαιρία να δούν στην Αθήνα (χειμώνας 2003-2004) πίνακες του αργεντινου ζωγράφου Αντόνιο Σεγκί (Antonio Seguí), «ζωγράφος των πόλεων», ο οποίος απεικονίζει με την ιδιότυπη αλλά τόσο εκφραστική του «μανιέρα» την παραζάλη της σύγχρονης πόλης. Ο ήρωάς του –ένας και μοναδικός άνθρωπος, ο Γουσταβος που πασχίζει να επιβιώσει στην πόλη.– μετέχει σε χίλιες και μια εικόνες, από καθεμιά από τις χίλιες και μία πόλεις του κόσμου.

Η σχέση πόλης και ζωγραφικής έχει ιδιαιτερότητες που δεν πρέπει να αγνοεί ο θεατής του «πολεογραφικού» πίνακα. Ο Νίκος Γαβριήλ Πεντζίκης υποστηρίζει: «Όσο κι αν είναι ωραίο να ζωγραφίζει κανείς πόλεις, το έργο δεν είναι απλό, παρουσιάζει συχνά δυσκολίες ανυπέρβλητες». Και τεκμηριώνει την άποψη αυτή υπενθυμίζοντας ότι «ο μεγάλος Θεοτοκόπουλος, ξέροντας τις δυσκολίες αυτές, μονάχα στα τελευταία του επιχειρεί ν’ αναπαραστήσει την αγαπημένη δεύτερη πατρίδα του, το Τολέδο».

Στη νεότερη εποχή, η πόλη βρίσκεται πολύ πιο βαθιά στην ίδια την ουσία της ζωγραφικής. Αν αυτή η ίδια, και μάλιστα η μεγαλούπολη, δεν γέννησε την τέχνη αυτή, είναι πάντως βέβαιο πως ανέπλασε το «πρόγραμμά» της. Είναι χαρακτηριστική η σχετική επισήμανση του Μαξ Βέμπερ, σύμφωνα με τον οποίον, «τελείως ιδιαίτερες μορφικές αξίες στη σύγχρονη καλλιτεχνική μας κουλτούρα κατάφεραν να γεννηθούν μόνο μέσω της ύπαρξης της σύγχρονης μεγαλούπολης. Της σύγχρονης μεγαλούπολης με τραμ και υπόγειο σιδηρόδρομο, με ηλεκτρικούς και άλλους λαμπτήρες, με βιτρίνες, αίθουσες συναυλιών και εστιατορίων, με τα café, τις καμινάδες και τους λίθινους όγ-κους και με όλο το τον ξέφρενο χορό των ηχητικών και χρωματικών εντυπώσεων».

Και μάλιστα, μικρές αλλαγές και συμπληρώσεις μόνο θα χρειαζόταν το κείμενο αυτό του μεγάλου κοινωνιολόγου για να αποτελέσει γνήσιο κομμάτι από το μανιφέστο των εξπρεσιονιστών, όπως υπογραφόταν από τον Ludwig Meidner (1914) που δήλωνε την τόσο δυναμική σχέση αυτών των καλλιτεχνών με τη μεγαλούπολη: «…Πρέπει να αρχίζουμε να ζωγραφίζουμε το σπίτι μας, τη μητρόπολη, που την αγαπάμε για πάντα. Τα πυρετώδη χέρια μας θα έπρεπε να ζωγραφίζουν όλα τα αξιοθαύμαστα και παράξενα πράγματα, την τερατώδη και δραματική φύση των λεωφόρων, των σιδηροδρομικών σταθμών, των εργοστασίων και των πύργων… Ένας δρόμος δεν συντίθεται από τονικές αξίες (όπως για τους ιμπρεσιονιστές) αλλά είναι ένας βομβαρδισμός από ιλιγγιώδεις σειρές παραθύρων, ακτίνες φωτός όπου ανάμεσά τους τρέχουν οχήματα όλων των ειδών διαφημιστικές πινακίδες και απειλητικές άμορφες μάζες χρωμάτων».

Η εικόνα της πόλης άλλωστε σχετίσθηκε με ό,τι μπορεί να αποκληθεί «ενδοεθνική γεωπολιτική της πόλης» σε αντιδιαστολη με τη «διεθνή γεωπολιτική των κρατών». Πραγματικά, η εικόνα υπεροχής μιας συγκεκριμένης πόλης-πατρίδας ως επιτυχούς κοινωνικο-οικονομικού συγκροτήματος, που αντικατοπτριζόταν στην αρχιτεκτονική της, οδηγούσε, για παράδειγμα, και μάλιστα χαρακτηριστικά στην ιταλική χερσόνησο, «σε υποχώρηση κάθε σκέψη συνολικής «εθνικής» κυριαρχίας». Τότε ρίζωσε στη χώρα αυτή το πνεύμα τοπικής ταυτότητας που επιτρέπει να αναρωτηθεί κανείς, ακόμα και σήμερα, όπως υποστηρίζεται, μήπως οι κάτοικοι της χώρας αυτής «αισθάνονται περισσότερο Φλωρεντινοί, Ενετοί, Σιενέζοι κ.λπ. παρά Ιταλοί».

Η εικόνα μας: Canaletto: Άποψη του Μεγάλου Καναλιού με το ναό  S. Simeone Piccolo

Advertisements
This entry was posted in πολεότητα, πολεογραφία, πολεοδομία, πολιτισμός, εσωτερική γεωπολική and tagged , , , , , . Bookmark the permalink.

One Response to ΖΩΓΡΑΦΙΚΗ: ΜΙΑ ΤΕΧΝΗ ΠΟΥ (ΑΝΑ)ΓΕΝΝΗΘΗΚΕ ΣΤΗΝ ΠΟΛΗ

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s