ΟΤΑΝ ΤΟ ΞΙΦΟΣ ΤΟΥ ΕΣΑΤ ΠΑΣΑ ΠΕΡΑΣΕ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΡΕΒΕΖΑ…

… αλλά ξαναγύρισε στα Γιάννενα και παραδόθηκε στην πόλη από το Θεόδωρο Πάγκαλο

[Όπως πληροφορηθήκαμε, με αφορμή την 102η επέτειο της κατάληψης των Ιωαννίνων από τις ελληνικές στρατιωτικές δυνάμεις στις 21 Φεβρουαρίου 1913, ο Θεόδωρος Πάγκαλος, έφερε στην ηπειρωτική πρωτεύουσα το ξίφος του Εσάτ Πασά, του τελευταίου διοικητή των τουρκικών δυνάμεων. Είναι γνωστό πως το ξίφος, ήταν κειμήλιο της οικογένειας Πάγκαλου, αν και η γνωστή ζωγραφική αναπαράσταση θέλει τον Εσάτ Πασά να το παραδίδει στον Αρχιστράτηγο Διάδοχο Κωνσταντίνο επί τόπου. Βλ. την εικόνα πιο κάτω.]

esatΕντύπωση πρέπει να προκαλέσει στο σύγχρονο Πρεβεζάνο η υποδοχή που έγινε στον Εσάτ Πασά (βλ. εικόνα) στην Πρέβεζα, κατά τη διέλευσή του, μετά την κατάληψη των Ιωαννίνων από τον Ελληνικό Στρατό. Θα επιβιβαζόταν σε πλοίο με προορισμό τον Πειραιά και από εκεί στην Κωνσατντινούπολη. Στην εγγραφή της 13ης Μαρτίου 1913 του Ημερολογίου του Ιωάννη Μ. Ρέντζου αναγράφεται ότι «πλήθος πολύ έσπευσεν ίνα ίδη εκ του πλησίον τον Ήρωα του Μπιζανίου». Και μάλιστα είναι εντυπωσιακή η στιχομυθία του Εσάτ με τον Πρεβεζάνο Διοικητή Θωμά Βελιανίτη, που τον επισκέφτηκε και «τον συνεχάρη διά την ανδρείαν του». Μας φαίνονται σχεδόν απίστευτες αυτές οι φιλοφρονήσεις. Ο Βελιανίτης, μάλιστα, παρηγόρησεν τον τούρκο διοικητή για την αποτυχίαν του, ενώ ο Εσσάτ του απάντησε «εκάμαμεν το καθήκον μας αλλά πολεμούσαμεν με λέοντας». Κατά τον Ι.Μ.Ρ. ο Εσάτ Πασάς «κατέλυσεν εις το Ξενοδοχείον «Βενιζέλος» όπου του παρεσχέθησαν πολλές περιποιήσεις».

Για το Διοικητή των τουρκικών δυνάμεων Mehmed Esad Pasha, (1862 – 1952) ή Mehmet Esat Bülkat (μετά το 1934), μπορούμε να υπενθυμίσουμε πως, κατά μαρτυρίες, καταγόταν από εξισλαμισθέντα πρόγονο της χριστιανικής οικογένειας των Γλυκήδων. Θεωρείται μια σημαντική προσωπικότητα της τουρκικής ιστορίας, «φιλέλληνας» (όπως λέγεται) αλλά και με έλληνες θαυμαστές, όπως συμπεραίνουμε και από την εγγραφή του Ι.Μ.Ρ. Ήταν επίσης ήρωας του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου στην Καλλίπολη το 1915, ενώ ως στενό συνεργάτη του και επιτελάρχη είχε στα Γιάννενα, τον αδελφό του, Βεχήπ μπέη.

Και οι δυο ήταν ελληνομαθέστατοι απόφοιτοι της Ζωσιμαίας Σχολής Ιωαννίνων και απόφοιτοι της Ακαδημίας Πολέμου του Βερολίνου. Ήταν συνεπώς συμμαθητές από το Βερολίνο και του Αρχιστρατήγου Διαδόχου Κωνσταντίνου, που είχε αναλάβει τη διοίκηση του Ελληνικού Στρατού και πέτυχε την κατάληψη των Ιωαννίνων. Ο Κωνσταντίνος έστειλε επιστολή στον Εσάτ, καλώντας τον να παραδοθεί, προκειμένου να αποφευχθεί άσκοπη αιματοχυσία μια και η τύχη των Ιωαννίνων ήταν προδικασμένη. Ο Εσάτ του απάντησε πως είχε διαταγή να αμυνθεί όσο μπορούσε και θα αμυνόταν. (Τα ανωτέρω προέρχονται από διαδικτυακό κείμενο του Σταύρου Δερματά, Αντιστρατήγου ε.α.).

esat2

Είναι γνωστό πως ο Εσσάτ πασάς είχε  φιλοξενηθεί στο σπίτι του στρατηγού Θεόδωρου Πάγκαλου, παππού του σύγχρονου πολιτικού, ως «κατ’ οίκον κρατούμενος αιχμάλωτος πολέμου», επί μερικούς μήνες πριν την αναχώρησή του για την Κωνσταντινούπολη. Σε ένδειξη ευγνωμοσύνης για τη φιλοξενία αυτή ο Εσάτ πασάς είχε δωρίσει στο στρατηγό Πάγκαλο ένα προσωπικό του ξίφος, που αποτελούσε μέχρι τώρα κειμήλιο της οικογένειας Παγκάλου.

Τελειώνοντας να πούμε πως ο Θωμάς Βελιανίτης (με ένα λ· Παξοί 1877 – Αθήνα 1950), που σπούδασε νομικά και υπηρέτησε στο Υπουργείο Εσωτερικών, διορίστηκε «Διοικητικός Επίτροπος» της Πρέβεζας στις 2 Νοεμβρίου 1912. Με το επώνυμο «Βελλιανίτη» και καταγωγή από την Ήπειρο, αλλά κατοπινή εγκατάσταση στους Παξούς, φέρονται πολλά δημόσια πρόσωπα. Σε ό,τι αφορά την Πρέβεζα, αξίζει να σημειωθεί, πως η αδελφή του Οδυσσέα Ανδρούτσου, Κατερίνα, μετά τη δολοφονία του αδελφού της, το 1824, κατέφυγε στους Παξούς όπου και παντρεύτηκε τον πρόκριτο Αναστάσιο Βελλιανίτη. Η Κατερίνα Βελλιανίτη έζησε μέχρι το 1888.

Advertisements
This entry was posted in πρεβεζάνοι συγγραφείς, πολεογραφία, Ημερολόγιο Ι.Μ. Ρέντζου, Ιστορία, Λιμάνι Πρέβεζας and tagged , , , , , , , . Bookmark the permalink.

2 Responses to ΟΤΑΝ ΤΟ ΞΙΦΟΣ ΤΟΥ ΕΣΑΤ ΠΑΣΑ ΠΕΡΑΣΕ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΡΕΒΕΖΑ…

  1. Ο/Η dimitrisfileles λέει:

    Εξαιρετικά διατυπωμένο και ιδιαίτερα επίκαιρο ιστορικό σημείωμα!

  2. Ο/Η dimosioshoros λέει:

    Ευχαριστώ που τα επεσήμανες.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s