ΤΟ ΧΡΟΝΙΚΟ ΤΟΥ ΙΕΡΑΡΧΗ ΚΟΣΜΑ ΕΥΜΟΡΦΟΠΟΥΛΟΥ

Από το Ημερολόγιο του Ι.Μ.ΡέντζουΜε αφορμή τη μουσική εκδήλωση με συνθέσεις του

Kosm1Είναι γνωστό πως την Κυριακή 24 Μαΐου θα λάβει χώρα στην Πρέβεζα μουσική εκδήλωση με συνθέσεις του Κοσμά Ευμορφοπούλου του Μαδυτινού, ο οποίος ήταν Μητροπολίτης Νικοπόλως και Πρεβέζης κατά τη σύντομη περίοδο (1899 – 1901). Ο Κοσμάς διεδέχθη τον Γαβριήλ και, με το θάνατό του, στο μητροπολιτικό θρόνο ανέβηκε ο Δωρόθεος. Ο Ι.Μ. Ρέντζος, ο οποίος φαίνεται ότι διατηρούσε καλές σχέσεις με το Μητροπολίτη, παρακολουθεί στο σαραντάχρονο ημερολόγιό του τη δράση του αρχιερέα αυτού, που είχε επιδείξει θαρραλέα συμπεριφορά και είχε έλθει σε σύγκρουση με τις οθωμανικές αρχές. Έχουμε κοκκινήσει τα σημεία με ιδιαίτερο ενδιαφέρον

7 Οκτωβρίου 1899 Τηλεγράφημα από τα Πατριαρχεία της Κωνσταντινουπόλεως ανήγγειλεν την παύσιν του Μητροπολίτου μας κ.κ. Γαβριήλ Ιατρουδάκη.

12 Οκτωβρίου 1899 Έτερον τηλεγράφημα από τα Πατριαρχεία της Κωνσταντινουπόλεως ανήγγειλεν ότι Μητροπολίτης Νικοπόλεως διορίσθη Κοσμάς ο Βιτωλίων [= Μοναστήρι, Bitola, (ΠΓΔΜ)] ο δε Γαβριήλ διετάχθη να μεταβή εις την Νήσον Πάτμον, εις μίαν μονήν, να ησυχάση.

11 Δεκεμβρίου 1899 Ήλθεν ο νέος Μητροπολίτης Κοσμάς. Του εψάλη δοξολογία εις τον Ναόν του Αγίου Χαραλάμπους και εκφωνήθησαν λόγοι. Ανεγνώσθη δε και το πατριαρχικόν γράμμα.

19 Δεκεμβρίου 1899 Έγινε μονοκλησιά οπού ο Αρχιερεύς εξεφώνησε λόγον.

19 Αυγούστου 1900 – Ημέρα Σάββατον [Β’] Ενώ εγώ έδωσα παραίτησιν, ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης κυρ. κυρ. Κοσμάς μου έπεμψεν νέον διορισμόν παρακαλώντας με να αναλάβω τα του επιτρόπου καθήκοντα.

20 Αυγούστου 1900 – Ημέρα Κυριακή Ανέλαβα του επιτρόπου καθήκοντα.

26 Σεπτεμβρίου 1900 Ένεκα της μεγάλης ανομβρίας οπού επικρατεί, ο αρχιερεύς κυρ. Κοσμάς διέταξεν τους ιερείς και έκαμαν παρακλήσεις εις όλας τας εκκλησίας γονυπετώς.

1 Νοεμβρίου 1900 – Ημέρα Τετάρτη – Των Αγίων Αναργύρων Σήμερον πανηγυρίζει ο Μητροπολίτης μας κ.κ. Κοσμάς και δέχεται επισκέπτας φιλοφρόνως.

5 Ιανουαρίου 1901 – Ημέρα Παρασκευή Παραμονή των Θεοφανείων. Κρύο επαισθητόν. Προετοιμασία γίνονται δια την Βάπτισιν [του Σταυρού] αύριον. Έκτακτον τι παρατηρείται σήμερον. Ο Αρχιερεύς κ. Κοσμάς έκαμε λαχνούς εις ποίαν εκ των τριών εκκλησιών Αγ. Χαραλάμπους, Αγ. Κωνσταντίνου ή Αγίου Νικολάου να κάνει την Βάπτισιν. Ο λαχνός έτυχεν δια να γίνει εις τον Άγιον Κωνσταντίνον και γίνονται αι προετοιμασίαι εκ μέρους των επιτρόπων του Ιερού Ναού δι’ αύριον. Το τοιούτον όμως δυσαρέστησε πολύ τους ενορίτας του Αγίου Χαραλάμπους και μερικούς πολίτας.

18 Φεβρουαρίου 1901 – Ημέρα Κυριακή Α’ των νηστειών της Ορθοδοξίας Εις τον Άγιον Χαράλαμπον εγένετο μονοκλησιά. Εις την θείαν λειτουργίαν έλαβον μέρος μόνο 5 ιερείς. Μετά το πέρας της θείας λειτουργίας, ο Αρχιερεύς κ. Κοσμάς ενδεδυμένος πλήρη αρχιερατικήν στολήν, προπορευομένων των εξαπτερύγων και των ιερέων και παρακολουθούντων πλήθους ανθρώπων, επορεύθη εις την Θεοφάνειον Σχολήν, οπού ετελέσθη μνημόσυνον υπέρ αναπαύσεως των ψυχών πάντων των αφιερωσάντων εις την σχολήν ταύτην. Μετά το πέρας της ακολουθίας ταύτης, ο Διευθυντής της σχολής κ. Χρίστος Μίχας εξεφώνησεν λόγον επαινών και εγκωμιάζων τους ευεργετήσαντας την κοινότητα, αρχίσας από τον αείμνηστον Θεοφάνην και καταλήξας εις τον έσχατον. Έπειτα τα κοράσια έψαλον τον ύμνον της Θεοτόκου καθώς και της αυτού μεγαλειότητος του Σουλτάν Χαμήτ Αβδούλ Γαζή. Έπειτα τα παιδιά έψαλαν ένα-δύο άσματα και ούτω έληξεν η ομήγυρις.

26 Μαρτίου 1901 – Ημέρα Δευτέρα Ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης κ. Κοσμάς έπεμψεν έγγραφον προς τον [Διοικητή] Μουτασερήφ Βέην παρακαλών αυτόν όπως δώση πέρας εις το ζήτημα των πυροβολισμών του Πάσχα και αποφυλακίση τους εν τη φυλακή.

Kosm227 Μαρτίου 1901 – Μεγάλη Τρίτη. Δια νυκτός, τους φυλακισμένους, τον υιόν Γεωργίου Κατραβά, τον υιόν Αποστόλη Καστάνη, τον υιόν Στρακαντούνα και ένα παιδί από την Ποδογόρα [= νυν Ριζοβούνι] Γρηγόριον [κενό], το οποίον είναι ζαχαροπλάστης ενταύθα, τους τέσσερας ομού, τους έδεσαν και τους διεύθυνον δια τα Ιωάννινα. Σήμερον λοιπόν το πρωί, ως εγνώσθη το τοιούτον, ο Μητροπολίτης μετέβη εις το Διοικητήριον και ομίλησεν αυτοπροσώπως του Μουτασερήφ Πασσά «δια ποίον λόγον σεργουνιάζει [= διαπομπεύει, ντροπιάζει]τον κόσμον χωρίς να περάσουν από δικαστήριον».

29 Απριλίου 1901 – Ημέρα Κυριακή Καθώς πληροφορούμεθα, χθες η σεβαστή κυβέρνησις εσύλλαβεν τον Μητροπολίτη μας κ.κ. Κοσμάν, όστις ευρίσκετο εις Φιλιππιάδα. Το Σάββατον το εσπέρας, περί το μεσονύκτιον, 40 ιππείς πολιόρκησαν την Μητρόπολιν της Φιλιππιάδος και του ανήγγειλον να μεταβή εις Ιωάννινα. Εάν μεν έκλινεν εις την διαταγήν της Σεβαστής Κυβερνήσεως ή έφερεν αντιρρήσεις δεν γνωρίζομεν. Ότι όμως τον επήραν και επήγαν εις τα Ιωάννινα, είναι γεγονός τετελεσμένον. Καθώς εξακρίβωσα, κατ’ αρχάς δεν ηθέλησε να παραδοθή κατόπιν όμως, αφού είδεν ότι πανταχόθεν του ήτο στενά, ηναγκάσθη και παρεδόθη.

15 Μαΐου 1901 – Ημέρα Κυριακή Σήμερον από το μεσημέρι άρχισαν να κτυπούν οι κώδωνες των Εκκλησιών εκ χαράς δια την χαρμόσυνον αγγελίαν ότι ο Μητροπολίτης μας Κοσμάς επανέρχεται πάλιν ο δε Μητροπολίτης ειδοποιήθη εγκαίρως δια το γεγονός. Έμεινεν αρκετήν ώραν έξω και ήλθεν εις την μίαν της νυκτός.

16 Μαΐου 1901 Σήμερον επεσκέφθην τον Μητροπολίτην κ. Κοσμάν και μας διηγήθη εν συνόψει τας κακοτυχίας ας υπέστη. Και λέγεται ότι εντός ολίγων ημερών θα αναχωρήση δια Κωνσταντινούπολιν, αλλά σήμερον το εσπέρας έλαβεν τηλεγράφημα εκ του Πατριαρχείου και του διατάσσουσι να μείνη εις την θέσιν.

30 Μαΐου 1901 Ο Αρχιερεύς έστειλε μερικά έγγραφα εις τον Μουτασερήφ [Πασσάν] αφορώντα την Μονήν των Αγίων Αποστόλων αλλά ο Μουτασερήφ Πασσάς τα επέστρεψεν πάλιν και του είπεν ότι «η Κυβέρνησις Μητρόπολιν αναγνωρίζει και όχι Μητροπολίτην Κοσμάν». [Βλ. και εγγραφή της 7ης Ιουλίου 1901.]

1η Ιουλίου 1901 – Πρώτη ημέρα Κυριακή – Των Αγίων Αναργύρων Κοσμά και Δαμιανού Σήμερον εις την Θεοφάνειον Σχολήν γίνονται εξετάσεις του Παρθεναγωγείου και του Νηπιαγωγείου. Μετά την θείαν λειτουργίαν, αι μαθήτριαι του Παρθεναγωγείου και τα νήπια του Νηπιαγωγείου κατά τάξιν συνοδευόμενα παρά των κυριών μετέβησαν εις την Σχολήν και έλαβαν τας θέσεις των και εκάθησαν εις τας βαθμίδας. Επισωρεύθη δε και κόσμος πολύς και από στιγμήν εις στιγμήν ανέμενον τον Σεβαστόν Μητροπολίτην κ.κ. Κοσμάν δια να κάμη έναρξιν των [εξετάσεων]. Αλλά κατά κακήν τύχην έσπασεν η κλίμαξ, εις την οποίαν εκάθηντο τα κορίτσια και τα νήπια, τα οποία είναι σχεδόν τριακόσια. [Αυτά] έπεσαν το ένα επάνω εις το άλλον αλλά –θεού βοήθεια– δεν εκτύπησεν κανένα. Τούτο έγινεν ως εκ θαύματος διότι είναι παράδοξον, από 4 μέτρα ύψος, να πέσουν 150 παιδιά κάτω και άλλα 150 και να μην πάθη κανένα. Τούτο δύναται να θεωρηθή θαύμα. Τέλος αι εξετάσεις ανεβλήθησαν και έγιναν μετά το μεσημέριον, αφού βεβαίως επισκεύασαν τα θρανία.ρός όμως είναι δροσερός.

7 Ιουλίου 1901 Ήλθεν επισήμως η αναγνώρισις του Μητροπολίτου Κοσμά και σήμερον επεσκέφθη τον Μουτασερίφη.

8 Ιουλίου 1901 – Ημέρα Κυριακή Σήμερον ο Μουτασερήφ Πασσάς επεσκέφθη τον Μητροπολίτην κ. Κοσμάν.

15 Σεπτεμβρίου 1901 – Ημέρα Σάββατον Σήμερον ήλθεν τηλεγράφημα εκ Κερκύρας και μας ανήγγειλεν το θλιβερόν συμβάν. Ο Αρχιερεύς εις το λοιμοκαθαρτήριον Κερκύρας απέθανε. Το τοιούτον εγνώσθη εις την αγοράν περί το μεσημέριον και μόλις συναισθάνθην και ελυπήθην. Είχε μεταβή εις Ευρώπην προς θεραπείαν διότι έπασχεν από νεφρίτιδα, οπού και εθεραπεύθη, αλλά επιστρέφων απέθανεν εκ συγκοπής καρδίας. Επειδή ήρχετο από μέρη ύποπτα (ότι υπάρχει χολέρα) δια τούτο έμεινεν εις το λοιμοκαθαρτήριον Κερκύρας προς κάθαρσιν και δυστυχώς απέθανεν εκ συγκοπής καρδίας. Αύριον όμως, οπού πρόκειται να έλθη ο κυρ. Γεώρ. Γερογιάννης, όστις τον συνόδευεν, θα λάβωμεν καλυτέρας πληροφορίας. Η Δημογεροντία συνεδρίασεν και συσκεφθείσα απεφάσισεν να ταφή εκεί και ειδοποίησεν τους αρμοδίους εις Κέρκυραν να φροντίσωσιν δια τα περαιτέρω.

Kosm3

16 Σεπτεμβρίου 1901 Ο [γνωστός ιατρός] κυρ. Γερογιάννης δεν ήλθεν εκ Κερκύρας, αλλά η Δημογεροντία Πρεβέζης χθες έστειλεν τηλεγράφημα προς τον κ. Γερογιάννην, όπως φροντίση περί της κηδείας του Σεβασμιωτάτου. Αλλά η κηδεία του εγένετο εκ μέρους της Ελληνικής Κυβερνήσεως μεγαλοπρεπώς. Παρίσταντο όλοι οι κυβερνητικοί υπάλληλοι, όλος ο ιερός κλήρος, οι ναύται από τα τρία βασιλικά πλοία, τα οποία έτυχαν να είναι εκεί, όλαι αι συντεχνίαι με τας σημαίας μεσιστίους, ο αρχιερεύς Κερκύρας, ο πρόξενος της Τουρκίας και όλη η πόλις. Εκφωνήθησαν δε και λόγοι ο δε νεκρός του ετάφη την επομένην ημέραν. Ήτο ο αείμνηστος κάλλιστος μουσικός. Ενταύθα συνήλθον όλα τα σωματεία της Κοινότητος και έκαμον ψήφισμα όπως σταλή εις Κέρκυρα και κατατεθή εν τω τάφω του μακαρίτου Μητροπολίτου στέφανος και τας εννέα, δηλαδή την Κυριακήν 24 Σεπτεμβρίου, θα τελεσθώσι τα ένατα [= εννιάμερα]. Θα γίνη μονοκλησιά ενταύθα, θα σφαλίση η αγορά και θα εκφωνηθώσι λόγοι. Από κοινού όλα τα σωματεία συνεργάσθησαν και ετηλεγράφησαν εις το Πατριαρχείον ίνα μη προβή εις τον διορισμόν Μητροπολίτου έως ότου δώσωσιν έκθεσιν της καταστάσεως της Κοινότητος.

19 Σεπτεμβρίου 1901 – Ημέρα Τετάρτη Τηλεγράφημα από τα Πατριαρχεία Κωνσταντινουπόλεως [αναφέρει] ότι Μητροπολίτης Νικοπόλεως διορίσθη ο Γρεβενών Δωρόθεος. Η Δημογεροντία Πρεβέζης τον συνεχάρη καθώς και η Αντιπροσωπεία και λοιπά σωματεία της πόλεως.

23 Σεπτεμβρίου 1901 – Ημέρα Κυριακή Σήμερον εγένετο μονοκλησιά εν τω Ιερώ Ναώ του Αγίου Χαραλάμπους [εις μνήμην] του Αειμνήστου Μητροπολίτου Κοσμά. Ήσαν όλοι οι ιερείς συλλειτουργούντες προεδρεύοντος [= χοροστατούντος] του αρχιερατικού επιτρόπου κ. Παναρέτου. Συνωστισμός πολύς. Πλήθος λαού. Είχεν τεθή εκ μέρους της Κοινότητος και στέφανος εξ ανθέων με ταινίας μαύρας αίτινες έγραφον «Η Κοινότης Πρεβέζης χάριν σεβασμού». Ο στέφανος ήτο τοποθετημένος επί τετραποδίου, το οποίον ήτο καλώς ευπρεπισμένον. Περί τα μέσα της λειτουργίας, η Ισραηλιτική Κοινότης έθεσεν στέφανον με ταινίας μεγάλας αίτινες έγραφον «Ισραηλιτική Κοινότης Πρεβέζης προς τον Μητροπολίτην Κοσμάν Ευμορφόπουλον».

 

Advertisements
This entry was posted in Δημόσιος Χώρος. Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s