ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΓΙΝΟΥΝ ΚΟΙΝΟΚΤΗΜΟΝΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΑ ΠΡΕΒΕΖΑΝΙΚΑ ΚΑΣΤΡΑ;

Με αφορμή το άρθρο του Ν. Καράμπελα για το Κάστρο του Αγίου Ανδρέα δημοσιεύουμε εδώ μέρος από την εισήγησή μας στην Ημερίδα του ΤΕΙ Ηπείρου (20 Μαΐου 2015)

Ag_Andr3Η κατάσταση των περιοχών των κάστρων είναι γνωστή. Χαρακτηρίζεται από έλλειψη συστηματικής αξιοποίησης, απουσία αστικού σχεδιασμού και αδυναμία οργάνωσης χώρου. Τα κτίρια που επιβιώνουν σήμερα υπηρετούσαν παλαιότερες λειτουργίες και ήταν κτίσματα στρατωνισμού, παραγωγής πολεμικού υλικού και αποθηκευτικοί χώροι, χωρίς να απουσιάζουν και οι οργανωμένες κατοικίες. Οι μεγάλοι ελεύθεροι χώροι χαρακτηρίζονται από έλλειψη δραστηριοτήτων δημόσιου χώρου ή κοινού χώρου (με σημαντικές ευκαιριακές εξαιρέσεις), αποτελώντας επαίσχυντη «περίφραξη» που λειτουργεί σαν «θεσμική κατάληψη» στο εσωτερικό της πόλης. Μια κυριολεκτικά στρατιωτική κατοχή !

Ag_Andr1Γνωρίζουμε βέβαια πως ήδη έχει ανακοινωθεί μια σημαντική πρωτοβουλία αξιοποίησης σε επίπεδο Περιφέρειας Ηπείρου από τον Αντιπεριφερειάρχη Στράτο Ιωάννου (Αγ. Ανδρέας) καθώς και πρόταση ολοκληρωμένης χρήσης εκ μέρους του Αντιδημάρχου Δημήτρη Κατσιπανέλη (Στρατόπεδο Σολωμού), ενώ ανακοινώθηκε και εργασία πλήρους αρχιτεκτονικού σχεδιασμού, από την αρχιτέκτονα Ελισάβετ Σαρρή (Παντο-κράτορας). Για το θαλάσιο μέτωπο υπάρχει και γενικότερο σχέδιο, που έχει εκπονήσει ως πολιτικός μηχανικός ο δημοτικός σύμβουλος Διονύσης Καλλίνικος ενώ, επί δημαρχίας Μιλτιάδη Κλάπα, θυμούμαστε την παρουσίαση/μελέτη του καθηγητή Νίκου Μπελαβίλα. Πολύ πρόσφατη είναι και η παρέμβαση του αντιπροέδρου του Δημοτικού Συμβουλίου Γιώργου Νίτσα. Ωστόσο πρόταση ή κατάσταση λειτουργίας «δημόσιου χώρου» και μάλιστα αλληλέγγυου κοινοκτημονικού «κοινού χώρου», που να ξεκινάει από τις τοπικές λαϊκές δυνάμεις και να αποδίδεται συνεργατικά σε αυτές δεν έχει αναδυθεί. Σε αυτό μείναμε πίσω.

Δεν ξεχνούμε μια παλιότερη ευκαιρία δημοσιοχωρικού-κοινοχωρικού (κοινοκτη-μονικού) ζωντανέματος στις 18 Οκτωβρίου 2010. Γράφαμε τότε:

Ag_Andr5

«Οι μονόλογοι απ’ τη Γάζα» που ανεβάστηκαν στο κάστρο του Αγίου Ανδρέα είχαν γίνει δικοί μας διάλογοι. Η Γάζα νίκησε την Πρέβεζα. Το κάστρο του Αγίου Ανδρέα είχε γίνει για μια μέρα ο μεγάλος κοινός δημοτικός χώρος για ειρήνη, πράσινο και πολιτισμό. Είχε έρθει ίσως η στιγμή να ξεχάσουμε τα σχέδια για διοικητήρια, νομαρχίες και πάρκινγκ, ή τουλάχιστον, η στιγμή που θα συζητούσαμε και θα διεκδικούσαμε την δημοσιοχωρική χρήση του κάστρου.

Και θα προσθέταμε τώρα «κοινοχωρική» (κοινοκτημονική).

Ag_Andr2Η απελευθέρωση του συγκεκριμένου χώρου, που θα προκύψει, αποδίδει χρήσιμα κτήρια και υπό μελέτη κτηριακά κελύφη με υποχρέωση για ανασχεδίαση του ενιαίου ενδιάμεσου χώρου με στόχο τη μετατροπή του σε γνήσιο δημόσιο χώρο, που απλά σημαίνει «χωρίς εισιτήριο». Οι σχεδιαστές που θα παρέμβουν, με βάση την οικονομικότερη ή χρησιμότερη λύση και –ει δυνατόν− την αισθητικά αρτιότερη, θα αποφασίσουν πώς θα διατηρήσουν τα κελύφη των κτηρίων και τι αξιοποιήσεις θα προτείνουν.

Προφανώς θα αναμένεται και εξωτερική αποκατάσταση (βλ. εικόνες). Το κεντρικό κτήριο της πρώην ΠΑΥΠ (στο Κάστρο του Αγίου Ανδρέα) θα μπορούσε να στεγάσει τη Δημοτική Βιβλιοθήκη και να υποστηρίξει ένα μνημειακό τοιχογράφημα (γκράφιτι) ή άλλα επιχρίσματα. Θα ανοίξει έτσι διάλογος με την έννοια του δημόσιου και αυτοδιαχειριζόμενου χώρου σε σχέση με τις κτιριακές κατασκευές και τα εναλλασσόμενα κλειστά-ανοικτά τμήματα, όχι μόνο για λειτουργίες πολιτισμού αλλά και καθημερινής ζωής. Εννοούμε την απόδοση μερικών στεγασμένων χώρων σε χρήσεις κοινωνικής κατοικίας, έτσι ώστε τα κάστρα να αποτελέσουν κανονικές και μάλιστα πρότυπες γειτονιές.

Ag_Andr0Ως βασικό ζητούμενο πρέπει να τεθεί 1) η απόδοση μιας ιδιαίτερης ταυτότητας δημόσιου χώρου στα υπό διαμόρφωση καστροκρατούμενα τμήματα της πόλης με αναδημιουργία και ανάπλαση του χώρου σε δημοσιοχωρική κατεύθυνση, 2) η δημοσιοχωρική σχέση των κατοίκων της πόλης με το δημόσιο χώρο ως συνεχώς παραγόμενου διαπαιδαγωγούντος «κοινού χώρου» και 3) η λειτουργική αλλά και οπτική διασύνδεση των συγκεκριμένων περίκλειστων τμημάτων με τον υπόλοιπο αστικό ιστό, με σκοπό να επηρεάζουν τη λειτουργία του και την εξέλιξή του.

Πιο πέρα ακόμα, μαζί με τις εμπνεύσεις επαγγελματιών και θεσμικών σχεδιαστών, μπορούμε να βασιστούμε σε πρωτοβουλίες «κοινού χώρου», που θα προέρχονται από εξωθεσμικές αυτοδιαχειριζόμενες κοινοκτημονικές συλλογικότητες και ανεξάρτητους ακτιβιστές. Κάτι σχετικό είχαμε διερευνήσει ως δημοτική παράταξη για τη στέγαση του Κοινωνικού Ιατρείου. Οι πρεβεζάνικες συλλογικότητες θα χρειαστεί να οργανώσουν χώρους και δράσεις διδασκαλίας, κοινωνικές-συνεταιριστικές επιχειρήσεις και κοινωνικές κατοικίες. Αυτές οι ίδιες συλλογικότητες, επεκτείνοντας πρωτοβουλιακά και εθελοντικά «δράσεις κοινών» και οργανώνοντας κοινότητες που θα αντιταχθούν στη λογική των μέχρι τώρα κρατικών περιφράξεων και θεσμικών κατaλήψεων, θα προωθήσουν λειτουργίες «κοινοκτημοσύνης», με σχέσεις ομότιμων μελών (Ρ2Ρ = peer to peer), αναλαμβάνοντας ταυτόχρονα τη συντήρηση και αναβάθμιση του χώρου τους. Όπως είχε τότε γίνει στην πιο όμορφη πόλη του κόσμου.

Advertisements
This entry was posted in πρεβεζάνοι συγγραφείς, πολεογραφία, πολεοδομία, πολιτισμός, Δημόσιος Χώρος, Παντοκράτορας, εθελοντισμός, κοινωνική κατοικία, λαϊκό κίνημα, Visit Preveza and tagged , , , , , . Bookmark the permalink.

3 Responses to ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΓΙΝΟΥΝ ΚΟΙΝΟΚΤΗΜΟΝΙΚΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΑ ΠΡΕΒΕΖΑΝΙΚΑ ΚΑΣΤΡΑ;

  1. Ο/Η dimosioshoros λέει:

    ΟΑΣΗ, ΟΑΣΙΣ, ΑΥΑΣΙΣ
    Επειδή η παρακείμενη «Όαση», άλλοτε κινηματογράφος και νεόδμητο πολιτιστικό κέντρο τώρα, έχει συνδεθεί με τη ζωή δύο-τριών γενεών, να θυμηθούμε και την εκδοχή «αὒασις, αὐάσεως» που βρίσκουμε και στον Ηρόδοτο.

  2. Ο/Η dimosioshoros λέει:

    Αυτό το φαινόμενο, όπου το ΑΥ- γίνεται Ο- δεν θυμάμαι να το έχουμε μάθει στα ελληνικά.
    Είναι όμως τόσο γνωστό στις νεολατινικές γλώσσες. Για παράδειγμα ΑΛΛΟΣ = AUTRE (στα γαλλικά, προφέρεται «ότρ») = OTRO (στα ισπανικά).

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s