ΨΕΥΔΩΝΥΜΙΕΣ, METΩΝΥΜΙΕΣ ΚΑΙ ΔΙΑΚΕΙΜΕΝΙΚΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΜΕΣΟΛΟΓΓΙΟΥ, ΤΗΣ ΠΡΕΒΕΖΑΣ…

… και όχι μόνο: Όπως μας τις εξηγεί ο Στέλιος Θ. Μαφρέδας

Stavr[Ο εκλεκτός φίλος κάνει μια χρήσιμη παρέμβαση σε ένα ζήτημα που μας απασχόλησε προχθές. Τον ευχαριστούμε για την τιμητική ασχολία του με το ιστολόγιό μας. Δεν ξεχνούμε πως ο Στέλιος, συμπολίτης μας, ποιητής και συγγραφέας, έχει ασχοληθεί ιδιαίτερα με το σχετικό ζήτημα στην έκδοσή του για τις «πρέβεζες» της ελληνικής ποίησης.]

Διαβάζοντας το κείμενό σου «Που είναι το Μεσολόγγι του Παλαμά; Μια ποιητική ψευδωνυμία;» θα ήθελα, αν μου επιτρέπεις, να κάνω την εξής παρατήρηση:

Ο ρόλος των ποιητικών συμβόλων, καθορίζεται εν πολλοίς από τον πρώτο δημιουργό που συμβολοποίησε επιτυχημένα, την έννοια ή τον τόπο ή κάθε τι άλλο. Εν προκειμένω το Μεσολόγγι, κατέστη σύμβολο στην ποίησή μας από τον Σολωμό, έτσι ώστε ο Παλαμάς, στην Ασάλευτη Ζωή του, να μην μπορέσει (ή να μην θελήσει) να ξεφύγει από αυτό που καθόρισε ο γενάρχης της ποίησης μας. Αλλά και ο Μαλακάσης, κινούμενος στο ίδιο κλίμα, μίλησε για την πατρίδα του με το ίδιο ύφος : δες «Μεσολόγγι» στα Απαντά του (επιμ.: Γιάννης Παπακώστας):

«….Ω Μεσολόγγι ιερέ βωμέ αιματοβαμμένε
μεγάλου βάρδου η δόξα και η θανή
του Χρήστου του Καψάλη εσύ πυρσέ αναμμένε
και της εξόδου η νύχτα, ώ ουρανοί
….»

Κατ’ ανάλογο τρόπο, η Πρέβεζα λειτουργεί ως ποιητικό σύμβολο σύμφωνα με την αντίληψη του Καρυωτάκη, ο οποίος είδε σ’ αυτή τον ποικιλόμορφο θάνατο μας. Οι μετέπειτα ποιητές χρησιμοποίησαν το σύμβολο αυτό με τον καρυωτακικό τρόπο, εις τρόπον ώστε, αν στην περίπτωση του Μεσολογγίου υπάρχει αυτό που αποκαλείς ψευδωνυμία, στην περίπτωση της Πρέβεζας να δημιουργείται μια μετωνυμία:

Πρέβεζα = θάνατος,

και τούμπαλιν.

Τα όποια ποιήματα (κυρίως ντόπιων ποιητών) αναφέρονται στην πόλη ως «ανθρώπινη κατασκευή, πληθυσμιακό περιεχόμενο και σχέσεις ανθρώπων» όπως λες, χαρακτηρίζονται από μια αφέλεια, και ασύγγνωστη αντιποιητική πνοή, για τον λόγο ότι έρχονται σε ευθεία αντίθεση με αυτό που καθόρισε ο Καρυωτάκης στην «πρεμιέρα» (ας την πούμε έτσι) του συμβόλου. Ως και το ποίημα – αντίβαρο (στον Καρυωτάκη) του Εγγονόπουλου, για την πόλη μας, παρόλη την αξία του, παραμένει αποσιωπημένο και άγνωστο.

Πάντως το θέμα είναι πολύ ενδιαφέρον και ελπίζω να συζητήσουμε γι΄ αυτό σε κάποια συνάντησή μας. Σε συγχαίρω για την θεματολογία των διαλέξεών σου και συνάμα   για τις ενδιαφέρουσες αναρτήσεις σου, που λειτουργούν ως έναυσμα ιδιαίτερων συζητήσεων και προβληματισμών.

simeiosi3

[Η εικόνα είναι από χαρακτικό της Άριας Κομιανού, από τη συλλογή του Στέλιου Υπόκλιση στον αυτουργό.]

Advertisements
This entry was posted in πρεβεζάνοι ποιητές, πρεβεζάνοι συγγραφείς, πολεογραφία and tagged , , . Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s