ΠΑΡΙΣΙ-ΠΡΕΒΕΖΑ: ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ ΣΥΓΚΡΙΣΗ

 

Με αφορμή την επικαιρότητα αυτών των ημερών

caille1Είχα δημοσιεύσει αυτό κείμενο με τίτλο Ζήτω η 14η Ιουλίου εμπνευσμένο από την επέτειο της κατεδάφισης της Βαστίλης,  στις 14 Ιουλίου 1789, επειδή το κεντρικό παράδειγμα που χρησιμοποίησα προερχόταν από το Παρίσι. Είναι από τις περίφημες πολεογραφικές αναπαραστάσεις του γάλλου ζωγράφου Γκυστάβ Καγιμπότ (Gustave Caillebotte, 1848-1894). Το έργο του ζωγράφου αυτού επηρεάστηκε βέβαια σημαντικά από τους πρωτοπόρους του ιμπρεσιονισμού, ωστόσο απέδωσε με θαυμαστή ακρίβεια της προοπτικής πολλούς δρόμους και κτίρια του Παρισιού. Ο πίνακάς του «Παρισινός δρόμος με βροχή» που παρουσιάζουμε (βλ. εικόνα) είναι γνωστός και μελετημένος για τη φωτογραφική αναπαραστατική του δύναμη. Εξάλλου σαν πολεογραφικό ζωγραφικό σύνολο, μπορούμε να πούμε, πως ο πίνακας αποτελεί χαρακτηριστική επιτομή της παρισινής αρχιτεκτονικής, πολεοδομίας και οδοποιίας (κοιτάξτε κάτω το καλντερίμι).

Αριστερά, στο βάθος του πίνακα, βλέπουμε ένα κτίριο σε σχεδόν τριγωνικό οικόπεδο αφού βρίσκεται στη σύγκλιση δύο δρόμων, που φτάνουν εκεί, από πίσω, από τα αριστερά και από τα δεξιά, σχηματίζοντας μη ορθή γωνία. Τέτοιες περιπτώσεις υπάρχουν και σε πρεβεζάνικα οικόπεδα. Η σύγκριση Παρισιού, της θαυμαστής αυτής μητρόπολης, με την ταπεινή μας μικρή πόλη ξεκινάει με αφορμή αυτό το ζήτημα αλλά μπορεί να βασιστεί γενικότερα και στην περιγραφή, που κάνει ο Βίκτωρ Ουγκώ, για τη γαλλική πρωτεύουσα στο μυθιστόρημα «Η Παναγία των Παρισίων». Την παραθέτουμε για να επισημάνουμε την ομοιότητα της μεσαιωνικής πολεοδομίας στις δυο πόλεις, με τις «πόρτες» και την «Τάπια». Εξάλλου είναι γνωστή η ομοιότητα της μεσαιωνικής ευρωπαϊκής πόλης με την οθωμανική.

«Οι πύλες ήταν ισχυρές και πολύ όμορφες, γιατί η ομορφιά δεν αναιρεί τη δύναμη. Μια μεγάλη βαθιά τάφρος, με γρήγορη ροή κατά τη διάρκεια των βροχών του χειμώνα, ξεπλένει τους πρόποδες των τειχών της πόλης. Τη νύχτα οι πύλες κλείνουν και η πόλη κοιμάται ειρηνικά. Βλέπετε ταυτόχρονα δυο μεγάλους, παράλληλους δρόμους, που προχωρούν χωρίς διακοπή, χωρίς καμία αλλαγή, σχεδόν σε ευθεία γραμμή, διασχίζοντας κάθε μία από τις συνοικίες των ενοριών από άκρη σε άκρη, από το Νότο στο Βορρά… Κάτι από  αυτή την κάτοψη επιβιώνει».

(Πόσο αυτό θυμίζει την πρεβεζάνικη οδό Πολυτεχνείου).

komvos2Τα γράψαμε αυτά για να υπενθυμίσουμε πως η μεσαιωνική ανθρωποκεντρική πολεοδομία, σαν αυτή της Πρέβεζας, υπήρχε και αλλού και χρειάστηκε παντού την επινόηση μιας λύσης, εκτός βέβαια από τις ισοπεδωτικές ευθυγραμμίσεις της νεωτερικής πόλης, που ουσιαστικά παρέδωσαν το χώρο στην αυτοκίνηση. Καθώς στην Πρέβεζα δεν υπήρχε εξαρχής τετραγωνισμός των ιδιοκτησιών, σε πολλά σημεία της πόλης προκύπτουν οικοπεδικές νησίδες και τριγωνικά οικόπεδα σε συμβολές δρόμων υπό οξεία γωνία. Χαρακτηριστική είναι η άθλια περίπτωση της συμβολής Οδών Πολυτεχνείου και Χαρ. Μούσκου. (βλ. εικόνα). Υπάρχουν και πολλά άλλα σημεία, όπου έχει γίνει προσπάθεια να τετραγωνιστεί …το τρίγωνο. Δυστυχώς στην πόλη δεν δημιουργήθηκαν πρότυπα πολεοδομικής-αρχιτεκτονικής παρέμβασης με αισθητικό και λειτουργικό αποτέλεσμα. Πρότασή μας είναι να μελετηθούν με ιδιαιτερότητα τα σημεία αυτά και αντί να θεωρηθούν προβληματικά να αντιμετωπιστούν σαν ευκαιρίες έμπνευσης, ανάπλασης και εξωραϊσμού

Advertisements
This entry was posted in Δημόσιος Χώρος and tagged . Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s