Ο ΑΝΕΡΓΟΣ ΛΥΚΟΣ (*) ΚΑΙ Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΡΘΟΤΗΤΑ

(*)… που κυνήγησε την «Κοκκινοσκουφίτσα» …

καρδΣτις 12 Ιανουαρίου 1628 γεννήθηκε ο περίφημος γάλλος παραμυθάς Σαρλ Περώ (Charles Perrault, 1628 – 1703) αλλά και λαογράφος, σπουδαγμένος συγγραφέας και μέλος της Γαλλικής Ακαδημίας. Χωρίς να είναι επώνυμα γνωστός στους αμέτρητους μικρούς, θαυμαστές του, ο παρισινός αυτός λογοτέχνης και θεωρητικός της λογοτεχνίας μάς άφησε αριστουργήματα της παιδικής λογοτεχνίας που όλοι γνωρίζουμε και, ακόμα και στην ώριμη ηλικία μας, αναφέρουμε και έχουμε την ευκαιρία να τα αφηγηθούμε στα παιδιά μας και τα εγγόνια μας. Όλοι, χωρίς αμφιβολία, θυμούμαστε τους τίτλους και το περιεχόμενο παραμυθιών όπως η «Η Κοκκινοσκουφίτσα», η «Η Σταχτοπούτα», «Ο παπουτσωμένος γάτος», «Η ωραία κοιμωμένη του δάσους», «Ο Κοντορεβιθούλης» κ. ά.

Στα παραμύθια, που είναι πάντοτε διδακτικά και που προσφέρουν την κάθαρση του «ζήσανε αυτοί καλά κι εμείς καλύτερα», υπάρχει μια διάχυτη αναγνώριση του καλού (που εκπροσωπούν οι ηθικοί ήρωες) και που παρακολουθείται από την καταδίκη το κακού (και όσων το υπηρετούν). Οι κακοί είναι από την αρχή έως το τέλος αδικαιολόγητα κακοί και αποτελούν ζωντανά και παραδοσιακά σύμβολα της κακίας ως ιδιοτέλειας, μικροψυχίας, απάτης και ψεύδους. Και βέβαια φτάνουν στα όρια της κακουργίας σε βάρος του ηθικού ήρωα. Του δικού μας ήρωα. Του δικού μας. Ποιος δεν θυμάται την κακιά μάγισσα, την κακιά μητριά, τον κακό λύκο;

Προφανώς, η περιθωριοποιημένη από συγγραφέα και αναγνώστη «μειονότητα των κακών», που εκ κατασκευής στερείται κάθε δικαιώματος λόγου και δημόσιας απολογίας, παραδίδεται ‒όχι αναιτιολόγητα ή αδικαιολόγητα αλλά πάντως αντικοινωνικά‒ στην κοινή περιφρόνηση και αποστροφή. Η καταδίκη τους είναι βέβαιη. Ερωτώ: Ξέρουμε ή φροντίσαμε να μάθουμε (αν μπορούσαμε…) μήπως ο κακός λύκος είναι άνεργος με τρία παιδιά που πεινάνε και με γυναίκα άρρωστη στο κρεβάτι; Αυτή ή απαιτούμενη κοινωνική ευαισθητοποίηση (ή είδος πολιτικής ορθότητας !) και η έλλειψή της έχει πράγματι επισημανθεί επιστημονικά (αλλά και σατιρικά) ακόμα και για τα παραμύθια (!). Παραπέμπει βέβαια στη χρήση λέξεων και κατηγοριών (ταξινομήσεων) που δεν θα θεωρούνται υπερβολικές, προσβλητικές και καταδικαστικές.

Παρά τους υπέρμαχους, η κάθε «ορθότητα» έχει πολλαπλά επικριθεί σαν υποκρισία, λογοκρισία, αυτολογοκρισία και έλεγχος της σκέψης. Διότι, για να μη θεωρείσαι υποκριτής και …κροκοδείλιος θα πρέπει να δηλώνεις πειστικά ότι ανατρέπεις τις επικρατούσες ταξινομήσεις του «καλού» και «κακού». Όλες όσες κληροδότησε το παρελθόν. Τους αραπάδες, τους γύφτους, τις π…όρνες, τους φασίστες, τους τεμπέληδες, τα κούτσουρα, κ.λπ. κ.λπ. Ακόμα και τους … Σκοπιανούς. Άρα και τους κακούς λύκους των παραμυθιών.

Όπως και να έχουν τα πράγματα, συντάσσομαι με κάθε προσπάθεια για άσκηση μετριοπαθούς κοινωνικής κριτικής, θεωρώ απαραίτητη τη μετάθεσή μας στην κατάσταση του «άλλου», αισθάνομαι υποχρέωση για αναζήτηση των αιτίων που τον φέρνουν στη δυσμενή θέση όπου βρίσκεται, προτιμώ απερίφραστα τις αντικειμενικές και ήπιες διατυπώσεις, αντιτίθεμαι στις ταπεινωτικές κατηγοριοποιήσεις και θαυμάζω την ειλικρινή και θαρραλέα συνηγορία όταν γίνεται υπέρ των απόντων. Ακόμα και στα παραμύθια. Ιδίως σε αυτά.

Advertisements
This entry was posted in Ιστορία, εκπαίδευση and tagged , . Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s