ΤΑ ΠΡΕΒΕΖΑΝΙΚΑ ΕΙΝΑΙ ΚΑΤΩΤΕΡΗ ΓΛΩΣΣΑ;

Για το ρατσισμό ενάντια στα «βόρεια ιδιώματα» της χώρας μας.

sibizakiΠολύ συχνά ακούμε πως οι εμείς οι Πρεβεζάνοι και γενικά οι Ηπειρώτες «τρώμε» μερικά γράμματα, δηλαδή μερικούς φθόγγους, συνήθως τα φωνηεντα, όταν προφέρουμε τις λέξεις της γλώσσας μας. Εννοείται δηλαδή πως οι φθόγγοι κάπου «υπάρχουν» κι εμείς τους τρώμε. Βέβαια, οι φθόγγοι φαίνεται πως πράγματι υπαρχουν και απεικονιζονται στις λέξεις όπως τις γράφουμε κανονικά ή, πιο πρακτικά, όπως τις προφέρουν οι εκφωνητές του ραδιοφώνου και της τηλεόρασης, οι Αθηναίοι καθώς και οι κάτοικοι μερικών άλλων πόλεων και περιοχών της Ελλάδας.

 [Στη γελοιογραφία, ο πελάτης είναι ομιλητής βορείου ιδιώματος. Eπιθυμεί το αυτοκίνητο που διαλέγει να έχει χρώμα μπεζ, «σε μπεζάκι», όπως λέμε. Το προφέρει ‒στα ανέκδοτα‒ «σι μπιζάκι». Ο πωλητής τα χάνει, γιατί νομίζει πως πρόκειται για μάρκα sibizaki… Σχεδόν ρατσιστικό.] Στιξτε (click) για μεγέθυνση.

 Το πρεβεζάνικο ιδίωμα που χρησιμοποιούν ακόμα οι γηγενείς Πρέβεζάνοι διαφέρει από τα ιδιώματα άλλων ελληνικών περιοχών και ανήκει στην κατηγορία των βορείων ιδιωμάτων της γλώσσας μας, που είναι διαδεδομένα σε πολλές περιοχές, νησιά και πόλεις της Ελλάδας και χαρακτηρίζονται από συνοπτικότερη εκφορά των λέξεων. Και μάλιστα συχνά αναφέρονται ως «ρουμελιώτικα», «λαρισαϊκά» και, χωρίς λόγο, «βλάχικα». Να πούμε σε παρένθεση πως τα βλάχικα είναι ιδιώματα που συνδέονται με τη ρουμανική γλώσσα, που και αυτή συνδέεται ιστορικά με τη λατινική γλώσσα και όχι με την ελληνική.
Τα χαρακτηριστικά των βορείων ιδιωμάτων είναι περιληπτικά δύο: 1) Οι άτονες συλλαβές δεν έχουν ε και ο αλλά έχουν ι και ου. Σαν παράδειγμα να πούμε τη λέξη «εβδομήντα». Οι δύο πρώτες συλλαβές δεν τονίζονται, οπότε η λέξη προφέρεται «ιβδουμήντα». 2) Συχνά οι φθόγγοι ι και ου (που φαίνεται πως αυξάνονται στα βόρεια ιδιώματα) παραλείπονται κατά την προφορά. Να μερικά ακόμα παραδείγματα: του πιδί τς = το παιδί της, του πλι = το πουλί, δκομ = δικό μου. (Το λέμε και «θκομ».) Και φυσικά: Πρέβιζα (Πρέβεζα), Πριβέης (Πρεβέζης), Πριβιζάνους (Πρεβεζάνος). Βλέπουμε πως μεταξύ δύο φωνηέντων στη λέξη «Πρεβέζης» δεν εμφανίζεται το ζ.
Τα βόρεια ιδιώματα θεωρούνται κατώτερη γλώσσα και η περιγραφή τους γίνεται με βάση την ορθότητα που υποτίθεται πως έχει μόνον η γραφόμενη γλώσσα με την αθηναϊκή προφορά, που και αυτή βασίζεται στο πελοποννησιακό ιδιώμα. Συχνά επινοούνται «λαρισαϊκά» ανέκδοτα με «κομμένες» λέξεις και «φαγωμένα» φωνήεντα. Το χειρότερο είναι πως στο σχολείο δεν διατίθεται χρόνος για να αναλυθεί η γραμματική τους. Και μάλιστα οι ίδιοι οι χρήστες τους έχουν πεισθεί για την υποτιθέμενη κατωτερότητά τους. Το θεωρώ λυπηρό.

This entry was posted in γλώσσα, Visit Preveza and tagged . Bookmark the permalink.

1 Response to ΤΑ ΠΡΕΒΕΖΑΝΙΚΑ ΕΙΝΑΙ ΚΑΤΩΤΕΡΗ ΓΛΩΣΣΑ;

  1. Παράθεμα: ΓΙΑ ΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΤΟΥ ΓΛΩΣΣΙΚΟΥ ΑΚΤΙΒΙΣΜΟΥ | "Δημόσιος Χώρος Γ. Ρέντζος"

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s