ΟΙ ΠΟΛΕΙΣ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ…

Γιατί τα κορίτσια γνωρίζουν ή μεταχειρίζονται λιγότερα ονόματα πόλεων;

0pera1

[Σύνθεση της Άννας Κατσίμπρα. Μας επιτρέπει να αναγνώσουμε τις καλλιτεχνικές προσεγγίσεις της, με τη γυναίκα χαμένη στην πόλη-έρημο, μέσα από την οπτική της δικής μας προβληματικής.]

Βάλαμε τίτλο στο σημερινό μας σημείωμα μια γνωστή ταινία του Φελίνι. Θα μιλήσουμε εδώ για έρευνά μας όπου ζητήθηκε από παιδιά, αγόρια και κορίτσια διαφόρων εκπαιδευτικών βαθμίδων, να δηλώσουν μία ή περισσότερες πόλεις. Αυτές, για παράδειγμα, όπου επιθυμούν να διαμείνουν καθώς και μία ή περισσότερες πόλεις στις οποίες δεν επιθυμούν να διαμείνουν. Τα αγόρια, λοιπόν, έδειξαν (σε σχέση με τα κορίτσια) μεγαλύτερο εύρος συμπαθειών και ασυμπαθειών απέναντι σε πόλεις (και χώρες). Δηλαδή τα αγορια αναφέρουν ονομαστικά περισσότερες πόλεις και χώρες. Και μάλιστα σε ένα δείγμα μας που παραθέτουμε εδώ τα αποτελέσματα, προηγούνται σε πλήθος απαντήσεων τα αγόρια του λυκείου, ακολουθούν τα αγόρια του γυμνασίου, έπονται τα κορίτσια του λυκείου και, στο τέλος, τα κορίτσια του γυμνασίου έρχονται με τις λιγότερες απαντήσεις. Στο διάγραμμα οι πόλεις εκφράζονται σε εκατοστιαίο ποσοστό επί του συνόλου των πόλεων που αναφέρθηκαν από όλες τις κατηγορίες ερωτωμένων.

0pera2

Οι ερωτήσεις που μπορούν να τεθούν είναι οι ακόλουθες: Μήπως το ζήτημα εντάσσεται στη γενική συζήτηση «γυναίκα και πόλη»[1] ή μάλλον αποτελεί πτυχή της ιδιαίτερης συμπεριφοράς των κοριτσιών που παρατηρείται στα κορίτσια, όπως αυτό είναι γνωστό και εκλαϊκεύεται;[2] Πρόκειται ίσως για ζήτημα που συνδέεται με τα δικαιώματα που δεν έχουν ακόμα αναγνωριστεί στις γυναίκες ή μάλλον για μια επίδοση που έχει «καλλιεργηθεί» στη γυναίκα παραδοσιακά και σε σχέση με «τη δημόσια σφαίρα ως προς την ιδιωτική σφαίρα» και τις διχοτομίες που υπάγονται στο γενικό σχήμα ΠΟΛΙΤΕΙΑ (άνδρες, εξωτερικό) / ΚΟΙΝΩΝΙΑ (γυναίκα, εσωτερικό);[3] Για ό,τι και να πρόκειται, είναι βέβαιο ότι οι επιδόσεις των κοριτσιών θεωρούμενες ως όγκος γνώσεων ή απλές αντιδράσεις απέναντι στην πόλη και μέσα στο πλαίσιο της γεωγραφικής διδασκαλίας (χάρτες, εκτιμήσεις, υπολογισμοί) και της αξιολόγησής της (ερωτηματολόγια, αναφορά ονομάτων) διαφοροποιούνται αρνητικά σε σχέση με εκείνες των αγοριών.[4] Γιατί; Πραγματικά, δεν είναι πιθανό ότι τα κορίτσια αγνοούν τα ονόματα πόλεων που δεν αναφέρουν, ωστόσο το σώμα των απαντήσεων τους είναι λιγότερο ογκώδες από εκείνο των αγοριών.

Και το ποδόσφαιρο; Θα μπορουσαμε άνετα να φανταστούμε, στην ελληνική κοινωνία καθώς επίσης και σε άλλες, ένα αγόρι (παρά ένα κορίτσι), ας πούμε 10 ετών, στο σαλόνι της οικογένειας που έχει δεχθεί φίλους και στο οποίο θέτουν ερωτήσεις για το ποιες είναι «οι πρωτεύουσες της Ευρώπης», ή, ακόμα καλύτερα, άρρενες εφήβους που συζητούν για τα αποτελέσματα του ποδοσφαίρου, αναφέροντας μεγάλες πόλεις του κόσμου όπου διεξήχθησαν οι ποδοσφαιρικοί αγώνες. Ωστόσο, αυτά δεν εξηγούν την περιορισμένη συμμετοχή των κοριτσιών στις απαντήσεις. Μια δυνατότητα ερμηνείας θα μπορούσε να βασιστεί και στο γεγονός ότι τα κορίτσια δεν αντιμετώπισαν το ερωτηματολόγιο γεωγραφίας που τους προτάθηκε ως κανονική σχολική υποχρέωση για την οποία θα έπερεπε να καταβάλουν προσπάθεια. Φάνηκαν έτσι πιο «φρόνιμα» από όσο τα αγόρια που έλαβαν περισσότερο μέρος σε αυτό το «παιγνίδι».

Σε γενικούς όρους, ας πούμε ότι η πόλη είναι ένα αντικείμενο του οποίου η διδασκαλία βρίσκεται σε εκκρεμότητα.

simeiosi3

[1] [Jo Beall], Les femmes et la ville, Συνέδριο του ΟΟΣΑ στο Παρίσι, 4 έως 6 Οκτωβρίου 1994, OCDE· Ντίνα Βαΐου, «Κυκλοφορούν και γυναίκες στην πόλη» Η Εποχή, 15 Ιουλίου 2001, σελ. 15.
[2] Λίζα Βάρβογλη, «Γιατί τα κορίτσια υστερούν στα μαθηματικά», Το Βήμα, 10 Ιουνίου 2001, σελ. A64-A65.
[3]     Susan Moller Okin, «Le genre, le public et le privé», στο T. Carver et al., Genre et politique, Folio/essais, 2000, σελ. 345, 348· Jacqueline Coutras, Crise urbaine et espaces sexués, Armand Colin, 1996, σελ. 11, 20.
[4]    Η Halpern υπενθυμίζει ότι, για παράδειγμα, στον παναμερικανικό διαγωνισμό National Geography Bee με συμμετοχή μερικών εκατομμυρίων αγοριών και κοριτσιών, από τους 18.000 νικητές των σχολείων, οι 14.000 ήταν αγόρια ενώ από τους 57 πολιτειακούς νικητές (των 50 πολιτειών και των 7 εδαφών που υπάγονται στις ΗΠΑ) δύο μόνο ήταν κορίτσια και οι υπόλοιποι ήταν αγόρια. Diane F. Halpern, Sex Differences in Cognitive Abilities, 20003, Mahwah NJ, Lawrence Elbaum Associates, Publishers. Σε ελληνικό περιβάλλον ΑΕΙ οι φοιτήτριες έχουν λιγότερες γνώσεις σε θέματα προσδιορισμού του πληθυσμού χωρών, σε σχέση με τους φοιτητές. Βλ. Αλεξάνδρα Τραγάκη και Αστέρης Χουλιαράς, «Η πολιτική της Δημογραφίας – Γεωγραφικές αντιλήψεις των πληθυσμιακών μοντέλων», 7ο πανελλήνιο γεωγραφικό συνέδριο της Ελληνικής Γεωγραφικής Εταιρείας, Πρακτικά, τόμος ΙΙ, Πανεπιστήμιο του Αιγαίου, 2004, σελ. 213-219.
Advertisements
This entry was posted in πολεότητα, πολεογραφία, Δημόσιος Χώρος, γεωγραφία. Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s