ΚΟΛΙΓΟΙ ΚΑΙ ΤΣΙΦΛΙΚΑΔΕΣ ΕΝΩΜΕΝΟΙ ΣΤΑ ΤΡΑΧΤΕΡΙΑ ΤΗΣ ΑΓΡΟΤΙΑΣ…

…αγροί της σιωπής – διόδια της διεκδίκησης…

τρακτερ1

Τα ζητήματα των λαϊκών διεκδικήσεων στον αστικό χώρο δεν έχουν πάψει ποτέ, με τη μεταπολίτευση και μετά, να αποτελούν κεντρικό ζήτημα στη λειτουργία της κοινωνίας και των πόλεών μας. Προέκτασή τους είναι οι αγροτικές διεκδικήσεις σαν και αυτές που γίνονται αυτόν τον καιρό. Δεν ξέρω βέβαια αν έχει ξεκαθαρίσει αν και γιατί εκφράζονται «μετωπικά» συμφέροντα που προέρχονται τόσο από αγροτικό πληθυσμό με ελάχιστα εισοδήματα όσο και από μεγαλοκτηματίες που εκμεταλλεύονται κυρίως μετανάστες και αποκομίζουν μεγάλα κέρδη.

Στην παρούσα φάση της εξέλιξης της οικονομίας και της κοινωνίας μας το ζήτημα δεν τίθεται, προφανώς, έτσι όπως προέκυψε π.χ. από τις συνθήκες αποκατάστασης των άκληρων καλλιεργητών στην αρχή του 20ού αιώνα και της μετέπειτα εγκατάστασης των προσφύγων ή έστω των μαζών που αργότερα, μετά το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο (και κυρίως μετά τον εμφύλιο), εισήλθαν στην Αθήνα. Δεν έχουμε ζητήματα δολοφονιών στον αγροτικό χώρο (όπως του Πανούση στην Πρέβεζα) ή συγκρούσεων για λαϊκό οικιστικό έλεγχο. Ωστόσο, όπως υποστηρίζεται κατά καιρούς, ο χώρος της πόλης παραμένει πάντα ένα ενεργό γεωπολιτικό δοχείο. Μαζί και η αγροτική ύπαιθρος που προβάλλεται τηλεοπτικά σαν διεκδικητική εικόνα στους αυτοκινητοδρόμους, που τους θεωρούμε προέκταση των πόλεων που συνδέουν.

Μπορούμε να ταξινομήσουμε το σύνολο των δράσεων στο χώρο της μεταπολιτευτικής πόλης με βάση τη σχέση τους με αυτόν, αναφερόμενοι στις δράσεις «στο χώρο» και «για το χώρο», τις οποίες μπορούμε να επισημάνουμε στις μεγάλες ελληνικές πόλεις και στους αυτοκινητοδρόμους. Ένα ευρύτατο φάσμα δράσεων στο χώρο δεν πρέπει, στην σύγχρονη Ελλάδα, να συγχέεται με τα άμεσα κοινωνικά δικαιώματα και τις παλαιότερες διεκδικήσεις εξαθλιωμένων μαζών για τη στέγη. Πρόκειται για

  • σοβαρότατες ιδιοκτησιακές-περιβαλλοντικές διεκδικήσεις όπως οι παλιές περιπτώσεις Περαίας[1] και Κρυονερίου[2] ([βλ. γραμμή [1] του πίνακα) και κατοχύρωση σχετικών δικαιωμάτων,
  • προβολή (ας θυμηθούμε!) πατριωτικών/εθνικιστικών και θρησκευτικών θέσεων με κινητοποιήσεις στο κέντρο της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης για το όνομα της πΓΔ της Μακεδονίας και την αναγραφή του θρησκεύματος στα δελτία ταυτότητας∙
  • [2] καταπατήσεις εδαφών με δικαστικές μαρτυρίες και συμβολαιογραφικές πράξεις καθώς και κερδοσκοπία στη γη∙
  • [3] ανεγέρσεις αυθαιρέτων εκ μέρους μικροαστών και μεγαλοαστών ιδιοκτητών, προκλητική κατάληψη χώρου από περίπτερα, ή από σταθμευμένα αυτοκίνητα∙ [1], κ.ά.[3].

    τρακτερ2

    Η σχέση της δράσεως [4] με το χώρο είναι εντελώς ιδιάζουσα αφού (1) δεν λαμβάνει χώρα στο χώρο (παρά σε ότι αφορά την υλική υπόσταση των δρώντων προσώπων) και ταυτόχρονα (2) δεν αποτελεί διεκδίκηση για το χώρο. Παράδειγμα αποτελεί η περίπτωση της από τηλεοράσεως μεταδόσεως των κινήσεων και των αξιώσεων του Ματέι Σορίν. [4]

    Συμπερασματικά, μπορούμε να υποστηρίξουμε ότι στις ελληνικές πόλεις, έχει επιβληθεί και διαδοθεί ένα ιδιάζον αστικό ήθος και μια χαρακτηριστική κουλτούρα του δημόσιου χώρου και κρυπτο-ιδιοκτησιακή διεκδικητική σχέση του ισχυρού κατοίκου της με αυτόν. Με τον τρόπο αυτό τίθεται σε αμφισβήτηση η υλική προϋπόθεση «ανοιχτός κοινόχρηστος χώρος» για τη συγκρότηση του δημόσιου χώρου ως συστήματος ανθρωπίνων σχέσεων και γνήσιας δημοκρατικής έκφρασης. Αλλά βέβαια δεν είναι τώρα η στιγμή για την κουβέντα αυτή. Την πάντα επίκαιρη.

    simeiosi3

    • [1] Αναφερόμαστε στη συσχέτιση που έγινε ανάμεσα στην αδυναμία να εγκατασταθεί ραντάρ πλησίον ιδιοκτησιών της περιοχής και στην πτώση του ουκρανικού αεροπλάνου το Δεκέμβρη του 1997.
    • [2] «Η τρελή ιστορία του Κρυονερίου» (Ελευθεροτυπία, 28 Μαρτίου 1998:) σε σχέση με την επίθεση στις εγκαταστάσεις της ΔΕΗ και το (σχετικό;) μπλακ-άουτ.
    • [3] Ας υπενθυμίσουμε σχετικά πως μερικά σημεία στην Αθήνα τα λυμαίνεται δίκτυο κακοποιών που κάθε βράδυ καταλαμβάνουν «τρέχοντα μέτρα» πεζοδρομίων γύρω από τα κέντρα διασκεδάσεως και υποχρεώνουν τους πελάτες τους να τους πληρώνουν δικαιώματα στάθμευσης ενώ πρόκειται για δημόσιο χώρο που βρίσκεται, θεωρητικά, στη διάθεση όλων. Λία Νεσφυγέ, «Νονοί στήνουν παράνομα πάρκινγκ έξω από τα νυχτερινά κέντρα», Τα Νέα, 13 Ιανουαρίου 2001.
    • [4] Πρόκειται για τη γνωστή υπόθεση της Οδού Νιόβης, στην Αθήνα, που έλαβε χώρα στις 23 Σεπτεμβρίου 1998 όταν ο δράστης κράτησε ομήρους με την απειλή απασφαλισμένης χειροβομβίδας τους ενοίκους ενός διαμερίσματος, μεταξύ των οποίων και την 25χρονη Αμαλία Γκινάκη, η οποία τελικά βρήκε τραγικό θάνατο. Όπως είναι γνωστό, καθ’όλη τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων με την αστυνομία μεσολαβούσε ο τηλεοπτικός σταθμός Σκάι. Υποστηρίζουμε ότι οι συνθήκες αυτές συγκροτούσαν κάποιον εικονικό χώρο μέσα στο οποίο ο δράστης είχε τοποθετήσει το ιδεατό ακροατήριο προς το οποίο απευθυνόταν. Ο εικονικός αυτός χώρος ήταν ενταγμένος στον πραγματικό χώρο της πόλης (Αθήνας), στο βαθμό που αποτελούσε μια αναπαράστασή του. Τα συναισθήματα του δράστη θα καθορίζονταν και από το γεγονός ότι «ακουμπούσε» μια μεγάλη και πυκνοκατοικημένη πόλη που βρισκόταν σε μια –σχεδόν– υλική επαφή μαζί του. Φυσικά, ο συγκεκριμένος χώρος απέκτησε κατά τη διάρκεια του επεισοδίου ιδιαίτερες ιδιότητες, αφού αυτό, με την άφιξη των αστυνομικών και των περιέργων, λειτούργησε σαν ένα συγκεντροποιό χάπενινγκ. Πρόκειται εδώ για μια ειδική περίπτωση «τηλε-μεσολάβησης της ζωής της πόλης» που ρυθμίζεται από τις αντιθέσεις «υλικό – άυλο», «έδαφος – δίκτυο», κ.λπ. που εισήχθησαν από τον ηλεκτρονικό «χώρο».
    Advertisements
    This entry was posted in λαϊκό κίνημα and tagged . Bookmark the permalink.

    Σχολιάστε

    Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

    Λογότυπο WordPress.com

    Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

    Φωτογραφία Twitter

    Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

    Φωτογραφία Facebook

    Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

    Φωτογραφία Google+

    Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

    Σύνδεση με %s