Η ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ ΣΤΟ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΟ ΠΡΟΣΚΗΝΙΟ

Μια γαλλική ταινία στην επικαιρότητα της γιορτης του Αγίου Βαλεντίνου ‒ αλλά εμείς αφιερώνουμε αυτό το σημείωμα στις 1000 εγκύους και λεχώνες που πεθαίνουν κάθε μέρα…

JosefΕίδα σε κεντρική αίθουσα (ευρισκόμενος στο Παρίσι) μια ταινία πρώτης προβολής που αναφέρεται στην εγκυμοσύνη. Τίτλος της «Η Ιωσηφίνα στρογγυλεύει», γαλλικά «Joséphine s’arrondit». Ήταν στο κωμικό βέβαια με περισσότερο σοβαρή στιγμή όταν, στο γυναικολόγο, ακούμε την στιγμή του πρώτου υπερηχογραφήματος την καρδούλα του μωρού. Φυσικά οι γυναίκες που είδαν ή θα δουν την ταινία θα αναγνωρίσουν πολλές ιδιαίτερες ή αξιόλογες στιγμές, αλλά επαναλαμβάνω, πρόκειται για μια «τρελή» κωμωδία. Πάντως, χάρηκα που μου δόθηκε η ευκαιρία να είμαι σε κανονική προβολή, ώστε να παρακολουθήσω και ενδεχόμενες αντιδράσεις του κοινού, σε μια αίθουσα ασφυχτικά γεμάτη. Θεωρώ τον κινηματογράφο προέκταση του δημόσιου χώρου και είναι ενδιαφέρον να παρατηρεί κανείς με ποιο τρόπο παρουσιάζεται το ζήτημα της εγκυμοσύνης. Ξέρουμε πως, γενικά, οι κοινωνίες απέκλεισαν την αναπαράσταση της εγκυμονούσας μάνας (μας) από τους δημόσιους χώρους. Με το ζήτημα είχαμε ασχοληθεί σε παρουσίαση στην Πρέβεζα (βλ. εδώ: ΜΝΗΜΕΙΩΣΗ ΚΑΙ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΓΚΥΟΥ ΣΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ ΧΩΡΟ).

Στην ιστορία του κινηματογράφου, σε ζητήματα δραματικής απεικόνισης πραγματικών σκηνών εγκυμοσύνης, που συμβάλλουν στην εξέλιξη της αφήγησης της ταινίας, η άμεση απεικόνιση της εγκύου, «της οποίας η εμφάνιση βαραίνει» ήταν για πολύ καιρό, ένα σπάνιο πράγμα. Αυτή η απουσία είναι, σύμφωνα με τον Marcel Martin, μια «έλλειψη», μια «απαγόρευση», ένα «ταμπού».

Χωρίς να μπορούμε να αναφερθούμε σε όλες τις ταινίες στην προσέγγισή μας για το «σινεμά της εγκυμοσύνης», θυμούμαστε ότι στο «Ταξίδι στην Ιταλία», το οποίο είναι ένα υποδειγματικό μάθημα κοινωνικής και πολιτισμικής γεωγραφίας, ο Ρομπέρτο Ροσελίνι (1954) μας δείχνει την ηρωίδα του που παρακολουθεί τις έγκυες, που συναντά στους δρόμους της Νάπολης. Αυτά τα στιγμιότυπα είναι βέβαια δευτερεύοντα αλλά και τόσο σημαντικά, επειδή προσφέρουν έναν τεκμηριωτικό χαρακτήρα στην ταινία. Άλλωστε η ηρωίδα επιθυμεί να τεκνοποιήσει και να στεριώσει έτσι το γάμο της.

Αργότερα (1968), ο Ρομάν Πολάνσκι παρουσιάζει «Το μωρό της Ρόζμαρι» στην κατηγορία ταινίας φαντασίας, ενώ δύο άλλες ταινίες «Το μεγάλο μποτιλιάρισμα» (Λουίτζι Κομεντσίνι, 1979) και το θρίλερ «Φάργκο» («Fargo», Joel Coen, 1996) είναι ενδιαφέροντα επειδή η εγκυμοσύνη δεν αποτελεί κεντρικό θέμα τους. Με απλά λόγια, στις δυο αυτές περιπτώσεις, ο γυναικείος ρόλος αναλαμβάνεται από έγκυο γυναίκα, όπως η αστυνομικός στην ταινία «Fargo», που έχει αναλάβει την έρευνα.

Στις ταινίες «Τα Παιδιά των Ανθρώπων» (Children of Men του Αλφόνσο Κουαρόν, 2006, κοινωνικό με περιεχόμενο επιστημονικής φαντασίας), «Το πρώτο κλάμα» (Le Premier cri του Gilles de Maistre, 2006, ένα ντοκιμαντέρ πολιτισμικής γεωγραφίας της γέννησης) και «4 μήνες, 3 εβδομάδες και 2 ημέρες» (Κριστιάν Μουνγκίου, 2007) οι δημιουργοί τους βασίζουν πολύ συγκεκριμένους στόχους στην αναπαριστώμενη εγκυμοσύνη. Ενώ «Το καταφύγιο» (Le refuge, Φρανσουά Οζόν, 2009) είναι τεχνικά ενδιαφέρον κατά το ότι, στη διάρκεια των γυρισμάτων, η ηθοποιός Isabelle Carré ήταν έγκυος, πράγμα που έδωσε στην ταινία μια τεχνική και καλλιτεχνική αυθεντικότητα.

Τελειώνω εδώ αυτό το σημείωμα, με την πληροφορία πως, στο αρχείο μου έχω συλλέξει στοιχεία για περιπου 80 ταινίες με θέμα την εγκυμοσύνη και θεωρώ υποχρέωση της 7ης Τέχνης να αντιμετωπίζει το ζήτημα με τη σοβαρότητα που αρμόζει.

Advertisements
This entry was posted in πολεογραφία, Δημόσιος Χώρος, γεωγραφία. Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s