ΓΙΑΤΙ ΔΕΝ ΜΠΟΡΕΣΕ ΝΑ ΕΚΠΟΡΘΗΣΕΙ Ο ΜΩΑΜΕΘ Ο ΠΟΡΘΗΤΗΣ ΤΗΝ ΠΡΕΒΕΖΑ;

Ένα ερώτημα που έθεσε ο Νίκος Δ. Καράμπελας και αναζήτησε την απάντησή του

Karabel2Σε επιστημονικό άρθρο που ανάρτησε ο πρεβεζάνος ερευνητής και εκλεκτός φίλος Νίκος Δ. Καράμπελας θα μπορούσε να τεθεί παιγνιωδώς το ερώτημα «Γιατί δεν μπόρεσε να εκπορθήσει ο Μωάμεθ ο πορθητής την Πρέβεζα;». Και μάλιστα να διατυπωθεί αυτό σοβαρά με τον τίτλο του άρθρου του «Η κατάκτηση της «Πρέβεζας» από τον Μωάμεθ Β΄», όπου το όνομα της κατακτημένης πόλης μας από τα οθωμανικά στρατεύματα τίθεται εντός εισαγωγικών. Γιατί;

Ο ερευνητής υποστηρίζει με πληθώρα παραπομπών ότι, κατά την εποχή της οθωμανικής επέκτασης στο δυτικό ελλαδικό χώρο, η πόλη δεν είχε ακόμα συσταθεί ή ιδρυθεί ως, μικρός έστω, οικισμός. Οπότε η κατάκτηση μιας ανύπαρκτης πόλης δεν θα μπορούσε να αποτελέσει ιστορικό γεγονός.

Πώς όμως εξηγεί ο Ν.Δ.Κ. την παρείσφρηση του τοπωνυµίου «Πρέβεζα» σε ιστορικά κείµενα που φέρουν τον οικισμό με το όνομα αυτό ως υφιστάμενο ήδη από τον 13ο και από τον 14ο αιώνα (δηλαδή από 1200-τόσο ή έστω από 1300-τόσο); Αυτό γίνεται, μας εξηγεί ο Ν.Δ.Κ., επειδή οι συντάκτες των κειμένων αυτών περιγράφουν μεν προγενέστερα γεγονότα αλλά χρησιµοποιούν γνωστά στην εποχή τους τοπωνύµια κατά τον χρόνο συγγραφής των κειµένων, δηλαδή µετά το τέλος του 15ου αιώνα. Ένα παράδειγμα που καταλαβαίνουμε οι Πρεβεζάνοι θα ήταν να πούμε πως «στη Σμυρτούλα υπάρχει ένα αρχαίο ωδείο ή θέατρο». Αυτό οδηγεί έναν ξένο στην παρανόηση πως η Σμυρτούλα είναι ένας αρχαίος οικισμός, που είχε θέατρα. Ενώ ο πραγματικος οικισμός είναι η αρχαία Νικόπολη.

Ο ακούραστος πρεβεζάνος ερευνητής αποδεικνύει ότι οι πηγές αγνοούν το όνομα «Πρέβεζα» πριν από την κατασκευή του Κάστρου της Μπούκας (δηλαδή «του στομίου του Αμβρακικού Κόλπου» στο Στρατόπεδο Σολωμού, μπροστά από τα σημερινά Ιαματικά Λουτρά), και πως «οι πρώτες, µέχρι σήµερα γνωστές και χρονολογικά βεβαιωµένες, µαρτυρίες του ονόµατος ή τοπωνυµίου Πρέβεζα, συναντώνται σε χειρόγραφους χάρτες του PiriReis». Ο οθωµανός ναύαρχος και χαρτογράφος σχεδίασε αυτούς τους χάρτες από το 1520/1 έως το 1525/6.

Κατά τηγνώµη του Ν.Δ.Κ. και σύµφωνα µε την έως τώρα έρευνά του, η πρώτη σαφής γραπτή µαρτυρία του ονόµατος Πρέβεζα γίνεται το 1520/1, όνομα µε το οποίο φαίνεται πως ήταν γνωστό την εποχή εκείνη το Κάστρο της Μπούκας. Εξάλλου, σε όλες τις γραπτές πηγές που χρονολογούνται βάσιµα πριν από τα τέλη του 15ου αιιώνα και πιο συγκεκριµένα πριν την κατασκευή του κάστρου της Μπούκας, το 1478, δεν αναφέρεται πουθενά το τοπωνύµιο Πρέβεζα ούτε η ύπαρξη οικισµού µε αυτό το όνοµα. Συνεπώς, το γενέθλιο πολεωνυμικό έτος της Πρέβεζας. θα πρέπει να θεωρηθεί ότι τυπικά κείται μεταξύ 1478 και 1520.

Στο άρθρο, ο Νίκος Καράμπελας επαναφέρει συνοπτικά και το …μυθιστορηματικό πλέον χρονικό της προέλευσης και της ετυμολογίας του τοπωνυμίου της πόλης μας αναδεικνύοντας την αρχικά σλαβική του αφετηρία. Έστω και αν αυτό καθιερώθηκε ή πρωτοχρησιμοποιήθηκε και διαµορφώθηκε φτάνοντας σε εµάς µέσω της αλβανικής γλώσσας και των αλβανόφωνων διακινούμενων ατόμων. Αυτή η σλαβική προέλευση γίνεται εύκολα αντιληπτή αφού πολλές σλαβικές λέξεις με έννοια «πέρασμα» ή «μετάβαση» ή «μεταφορά» (που είναι η σημασία της λέξης «πρεβεζ») ή και «μετάφραση» περιέχουν τις ρίζες «πρε-» «περέ-» κ.λπ.

karab0Το άρθρο του Νίκου Δ. Καράμπελα αναρτήθηκε στο ACADEMIA.EDU και προέρχεται από τα Πρακτικά του Α΄ Πανηπειρωτικού Συνεδρίου «Ιστορία-Λογιοσύνη: Η Ήπειρος και τα Ιωάννινα από το 1430 έως το 1913» που έλαβε χώρα από την Πέµπτη, 28 Φεβρουαρίου έως την Κυριακή 3 Μαρτίου 2013 στο Μέγαρο Εταιρείας Ηπειρωτικών Μελετών. Τα Πρακτικά εκδόθηκαν στα Ιωάννινα το 2015. Τόμος α’, σελ. 103-130.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ Ο χάρτης που εικονογραφεί το παρόν σημείωμα απεικονίζει  το βορειοδυτικό ελλαδικό χώρο πριν από την κατάληψη της Ρηνιάσσας από τους Οθωµανούς το 1463 και έχει σχεδιαστεί από τον Γιάννη Β. Παπαλέξη.

Advertisements
This entry was posted in πρεβεζάνοι συγγραφείς, πρεβεζάνοι επιστήμονες, πολεογραφία, Ιστορία, Νικόπολη, γεωγραφία, γλώσσα, εσωτερική γεωπολική, εκπαίδευση, εκατονταετία απελευθέρωσης, Visit Preveza and tagged , , , . Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s