ΤΟΞΟ Ή ΒΕΛΟΣ;

Χρήση και κατάχρηση της λέξης «τόξο»

βελος«Συννεφο από τόξα», σχέδιο του Αλέξη Ακριθάκη, 1975.

Ο καλλιτέχνης έχει χρησιμοποιήσει τη λέξη «τόξα» αντί για «βέλη».

(Έγινε επιχρωματισμός της αρχικής ασπρόμαυρης εικόνας).


Πολύ συχνά η λέξη «βέλος» αποδίδεται με τη λέξη «τόξο». Και μάλιστα, προ πολλών ετών, ένας ελληνομαθής ξένος είχε δημοσιεύσει επιστολή στην εφημερίδα Καθημερινή επισημαίνοντας το συνηθισμένο αυτό σφάλμα. Το σφάλμα ερμηνεύεται εύκολα αν λάβουμε υπόψη μας ότι το βέλος αποτελεί μέρος του πανάρχαιου όπλου που είναι το τόξο. Πρόκειται όμως βέβαια για δυο διαφορετικά πράγματα.

  • Τόξο σημαίνει γενικά ανοιχτή καμπύλη γραμμή (όπως το ουράνιο τόξο), ενώ
  • βέλος σημαίνει αιχμή ή προσανατολισμένο κομμάτι ευθείας.

Για το λόγο αυτό στη διδασκαλία και στη συγγραφή διδακτικών κειμένων πρέπει να δίδεται ιδιαίτερη προσοχή στη χρήση των αντιστοίχων λέξεων.

Για παράδειγμα η γεωγραφική και γεωπολιτική έκφραση «μουσουλμανικό τόξο» σημαίνει καμπυλόμορφη επιμήκη έκταση που κατοικείται από μουσουλμάνους και όχι, βέβαια, «βέλος» που είναι στραμμένο κατά των μη μουσουλμάνων.

Είναι πιθανότατο ότι ο συγγραφέας και ο δάσκαλος μπορεί να κάνει τη διάκριση και τη σωστή χρήση. Τι γίνεται όμως με τον αναγνώστη-μαθητή; Αντιλαμβάνεται περί τίνος πρόκειται κάθε φορά;

Ακόμα, και η σωστή χρήση της λέξης «τοξοειδές», που σημαίνει καμπυλόμορφο, είναι δυνατό να δώσει την εντύπωση ότι πρόκειται για κάτι το αιχμηρό. Στην περίπτωση αυτή θα πρέπει μάλλον να αποφεύγεται η χρήση –έστω και αν είναι σωστή– της λέξης ή της ρίζας «τόξο» και να αντικαθίσταται από τη λέξη «καμπυλόμορφο».

Advertisements
This entry was posted in Δημόσιος Χώρος. Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s