ΕΠΕΙΣΟΔΙΑΚΕΣ ΠΡΕΒΕΖΑΝΙΚΕΣ ΠΑΣΧΑΛΙΕΣ

Από το «Ημερολόγιο» του Ι.Μ. Ρέντζου  

29 Μαρτίου 1893 Ημέρα Δευτέρα του Πάσχα

ΒαφειδηςΑρχιερατεύοντος του Σεβασμιωτάτου Κωνσταντίνου Βαφείδη,[1] κατά τα έθιμα της πατρίδος μας ετοιμάσθη ο Αρχιερεύς να έβγη από την Μητρόπολιν ιεροενδεδυμένος με τους ιερείς και μερικούς εκ των προκρίτων της πόλεώς μας. Καθώς εξήλθεν της Ιεράς Μητροπόλεως, ο λαός ήτο διαιρεμένος εις δύο τάξεις, από την Μητρόπολιν εις τον Άγιον Χαράλαμπον, και όλοι με μίαν φωνήν του εφώναξαν «ανάξιος» και το επανέλαβαν μέχρις ότου έφθασεν εις την εκκλησίαν. Και αφού ετελείωσεν η ακολουθία και εξήλθεν της εκκλησίας άρχισαν πάλιν να φωνάζουν μέχρις ότου έφθασεν εις την Μητρόπολιν.

Το επεισόδιον τούτο έγινε επειδή εξ αρχαίας συνηθείας το Πάσχα ρίχνομεν κουμπούρια, μάσκουλα, τρυμπόνια[2] και λοιπά, γίνεται μέγας πυροβολισμός. Ο Αρχιερεύς δια της ενέργειάς του, μέσω της Κυβερνήσεως,[3] ηθέλησε να τα παύση. Τούτου ένεκα οι άνθρωποι εξαγριώθηκαν και ήλθον εις μέγα πείσμα. Θα εγίνετο μεγάλη αιματοχυσία εάν τολμούσε κανείς να ρίξει ένα περίστροφον ή ό,τι άλλον, διότι η Κυβέρνησις είχε λάβει σοβαρά μέτρα ίνα καταργήσει το τοιούτον και είχεν όλον τον στρατόν εις ενέργειαν οπλισμένον, αλλά θεού οικονομία δεν έγινεν τίποτα αυτήν την ημέρα.

Ακολούθως όμως ο Αρχιερεύς διέβαλεν μερικούς πατριώτας μας τους οποίους εσύλλαβεν [= συνέλαβε] η Κυβέρνησις και τους ετιμώρησεν με τρεις μήνας φυλάκισιν.

27 Μαρτίου 1909  – Αγία και Μεγάλη Παρασκευή

μπακαγιανΤο εσπέρας  εις τον Επιτάφιον είχε επισωρευθή κόσμος πολύς εις την εκκλησίαν του Αγίου Χαραλάμπους και εις την επιστροφήν, καθ΄ην ώραν θα εισήρχετο η τελετή, ο Σωκράτης Μπακαγιάννης εφώναξεν «Ζήτω η Ελλάς» η δε περίπολος η οποία ήτο πλησίον ώρμησεν να τον συλλάβη. Εκείνος δεν ήθελεν να παραδοθή. Και τότε έγινεν μεγάλη συμπλοκή. Όλος ο στρατός εφ΄ όπλου λόγχη ήτο έτοιμος να πυροβολήση. Πανικός κατέλαβεν τον κόσμον. Οπισθοχωρούν και φεύγουν ως αγέλη ο ένας επάνω στον άλλον. Γυναίκες πολλές λιποθυμούν. Μητέρες χάνουν τα παιδιά των. Άνδρες τας γυναίκας των. Οι αρχιερείς και ιερείς έμειναν με το Ευαγγέλιον εις  χείρας των. Κατόπιν λοιπόν ωμίλησαν εις τον αστυνόμον και, τη επεμβάσει τινών αξιωματικών, οι οποίοι παρηκολούθουν τον στρατόν, κατωρθώθη η αναχαίτισις του στρατού. Και ούτω εσώθη ο κόσμος εκ βεβαίου θανάτου. Κατόπιν εισήλθεν ο Επιτάφιος και έγινεν ο ενταφιασμός και διελύθησαν πάντες. [4]

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

[1]          Ο Κωνσταντίνος Βαφείδης μετετέθη στη Μητρόπολη Νικοπόλεως από τη Μητρόπολη Σερρών, λόγω αποπομπής του από τη Μητρόπολη αυτή. Αφορμή υπήρξε η καταγγελία ότι ο εκπαιδευτικός ο οποίος θα εκφωνούσε πανηγυρικό εκλήθη από το Μητροπολίτη για υποδείξεις σχετικά με το περιεχόμενο της ομιλίας ώστε να μη θίξει την Οθωμανική Αυτοκρατορία και τους Βουλγάρους. Ο εκπαιδευτικός αναγκάστηκε να περιοριστεί σε απλές νύξεις που δεν ικανοποίησαν τον ελληνικό πληθυσμό και, στις 26 Απριλίου 1891, στο μητροπολιτικό ναό, πλήθος πιστών αποδοκίμασαν το Μητροπολίτη φωνάζοντας «Ανάξιος». Βλ. Κωνσταντίνος Ν. Πλαστήρας: «Σέρρες, μέρες του 1891: διαφωνίες παραγόντων της ελληνικής κοινότητας ως προοίμιο του «κοινοτικού ζητήματος»». Ανακοινώθηκε στο Β’ Διεθνές Συνέδριο του Δήμου Σερρών «Οι Σέρρες και η περιοχή τους από την Οθωμανική κατάκτηση μέχρι τη σύγχρονη εποχή», Σέρρες 6-9 Απριλίου 2006.

[2]          Τα τρυμπόνια, τριμπόνια ή τρομπόνια είναι εμπροσθογεμή μονόκαννα όπλα, τα οποία χρησιμοποιούν μαύρη πυρίτιδα. H χρήση των τριμπονιών είναι πολύ παλιά. Ο Μακρυγιάννης γράφει στα απομνημονεύματά του «Πλάκωσαν και οι Τούρκοι. Πήραν και αυτείνοι τα τριμπόνια τους και αντιστάθηκαν». Ο Παπαδιαμάντης κάνει αναφορά σε τρομπόνια στο διήγημά του «Η Παναγία η γλυκοφιλούσα»: «Έπεφταν τρομπόνια αρκετά, τρομπόνια από το πλοίον, τρομπόνια έξω από την πόλιν». Σε σύγχρονη περιγραφή από το χωριό Βωλάξ Τήνου: «Πασχαλινή λειτουργία. Ακούγονται οι ψαλμωδίες, οι καμπάνες και τα δυναμιτάκια. Δεν υπάρχουν πια τρυμπόνια». Από πηγές του Διαδικτύου. Βλ., μεταξύ άλλων, «Εγκυκλοπαίδεια Όπλων Κυνηγίου» του Ιωαν. Νικητόπουλου.

[3]          Με τον όρο «Κυβέρνησις», που συχνά επανέρχεται στο Ημερολόγιο, ο συγγραφέας εννοεί ένα μέρος της εγκατεστημένης στην Πρέβεζα τουρκικής διοίκησης, ως εκτελεστικού και δυνάμεις εσωτερικής ασφάλειας. Ως «Κυβέρνησις» θα πρέπει να θεωρηθούν οι στεγασμένες στο Διοικητήριο (σημερινό Δικαστικό Μέγαρο) υπηρεσίες.

[4] Στη φωτογραφία, η κόρη του Σωκράτη Μπακαγιάννη, κυρία Κατερίνα, το πρωί της Πέμπτης 18 Οκτωβρίου 2012, ημέρα της μεγάλης πανελλαδικής απεργίας, κατά τη διάρκεια της πορείας, που ακολούθησε με ενθουσιασμό, όπως πάντα στη ζωή της. Μας είπε: «Νόμιζα πως το επεισόδιο είχε γίνει ανήμερα το Πάσχα και μαθαίνω τώρα [χθες], πως ήταν Μεγάλη Παρασκευή στον Επιτάφιο«. Ευχαριστούμε το Δημήτρη Μπέτσο για τις πληροφορίες του για τη γιαγιά και τον προπάππου του.

 

Advertisements
This entry was posted in Ημερολόγιο Ι.Μ. Ρέντζου and tagged , . Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s