ΡΑΜΠ ΧΟΤΈΡ Ή LOVE HOTELS ΣΤΗΝ ΙΑΠΩΝΙΑ

Το ήμισυ του συνόλου των γενετησίων επαφών στην Ιαπωνία λαμβάνει χώρα σε «ξενοδοχεία αγάπης».

Η λειτουργία της ιαπωνικής κοινωνίας προσεγγίζεται με κάποια ιδιαιτερότητα με βάση τις πληροφορίες που συλλέγονται και τις αναλύσεις που γίνονται από κοινωνιολόγους, πολεοδόμους, γεωγράφους και οικονομολόγους σχετικά με το διαδεδομένο «θεσμό» των Ράμπ(ου) χοτέρ(ου) (σε κατακάνα: ラブホテル), δηλαδή των ξενοδοχείων ερωτικών συναντήσεων. Σε μελέτη του για τη λειτουργία αυτών των love hotels ο καθηγητής Μαρκ Γουέστ, με ιδιαίτερη εμβάθυνση στο νομικό πλαίσιο, αρχίζει με τη δήλωση: Οι άνθρωποι στην Ιαπωνία έχουν γενετήσιες σχέσεις!  Σαν, δηλαδή, να υπάρχει κάποια αμφισβήτηση για τις σχέσεις αυτές στον ιαπωνικό λαό…

Μια ενδιαφέρουσα διατριβή αστικής και οικονομικής γεωγραφίας σε ευρύτερο πλαίσιο πολιτισμικής ανθρωπολογίας γραμμένη από τη Σάρα Τσάπλιν, πολεοδόμο και αρχιτέκτονα, αρχίζει με ένα διασκεδαστικό τρόπο. Αφού αναφέρεται στα 30.000 love hotels της Ιαπωνίας που βρίσκονται παντού σε όλη τη χώρα, σε πόλεις και χωριά,  η συγγραφέας μας προσκαλεί να πάρουμε μια πτυσσόμενη καρέκλα και να καθήσουμε απέναντι από την είσοδο ενός από αυτά και να παρατηρούμε.

Η ίδια δανείζεται την περιγραφή ενός άλλου ερευνητή, του Αντρέας Στούλμαν, και ίσως η πιο ενδιαφέρουσα επίσκεψη που περιγράφεται είναι μιας νεαρής γυναίκας, περίπου σαράντα ετών, που από τα χαρακτηριστικά του προσώπου δείχνει πως δεν είναι Ιαπωνίδα. Αυτή, με την βαλίτζα της, μπαίνει ανακουφισμένη στο ξενοδοχείο και …βγαίνει ταραγμένη σε τρία λεπτά, όπως μπήκε. Προφανώς, δεν είναι δύσκολο να υποψιαστούμε πως η ξένη ταξιδιώτισσα δεν μπόρεσε πριν μπει να διακρίνει το είδος ξενοδοχείου στο οποίο μπήκε, αφού πρόκειται για τόσο πολύ διαδεδομένους και όμορφους χώρους που δεν κινούν υποψίες.

Βέβαια, ο ντόπιος με την εξοικείωση που έχει –και δεν παραβλέπουμε το εμπόδιο της γλώσσας− δεν θα μπερδευόταν. Αλλά τα love hotels είναι χαρούμενα ολοφώτιστα κτήρια, συχνά, με εντυπωσιακή έως και παραμυθένια αρχιτεκτονική σε στυλ Ντίσνεϊλαντ (!) και με αστείες ονομασίες –συχνά στα αγγλικά: Ξενοδοχείο Carrot, Ξενοδοχείο Charm, Hotel Princess, Hotel Chrystal, Yayaya hoteru κ.ά. Μερικές εξωτερικές πληροφορίες τιμών, βέβαια, για σύντομες ολιγόωρες διαμονές ή για παρατεταμένες διαμονές διανυκτέρευσης, γεννούν υποψίες σχετικά με τον κύριο σκοπό τους. Εξάλλου πού να πάρει το μάτι και καμιά επιγραφή, με καρδούλες, όπως εδώ αριστερά όπου διαβάζουμε Kappuruzu  (カップルズ) και εννοούμε «Couples» (ζευγάρια).

Εντυπωσιακές είσοδοι και παραμυθένια κτήρια των love hotels. Δεξιά, το Meguro Emperor στο Τόκιο.

Στο Τόκιο υπάρχουν τρεις επίσημα εγκεκριμένες περιοχές με rabu hoteru, στα 23 δημοτικά διαμερίσματα της πόλης. Μια γνωστή περιοχή είναι η Uguisudani. Οι άλλες είναι η Kabukicho δίπλα στο γνωστό σταθμό Shinjuku και η τρίτη είναι ο «Λόφος των rabu hoteru» (Love Hotel Hill) στην επίσης κεντρική περιοχή Shibuya. Εκεί στεγάζονται όχι λιγότερα από περίπου εξήντα τέτοια ξενοδοχεία. Η περιοχή λέγεται κανονικά 道玄坂 Dōgenzaka, σε χιραγκάνα どうげんざか.

Επειδή πολλοί ιαπωνολογούν, με κάθε ευκαιρία, το ίδιο μπορούν να κάνει και ο αναγνώστης / η αναγνώστρια αυτών των περιγραφών. Όπως μας λέει ο Γουέστ (και εντυπωσιάζει ως αξιοσημείωτο), το μέρος όπου οι άνθρωποι στην Ιαπωνία έχουν, κατά κύριο λόγο, τις γενετήσιες επαφές τους είναι ακριβώς τα love hotels. Παρόλο που δεν υπάρχουν ακριβή ποσοτικά στοιχεία, υποστηρίζει ο ίδιος, o συνδικαλιστικός φορέας του κλάδου των love hotels υπολογίζει αξιόπιστα ότι τα ζευγάρια Ιαπώνων / Ιαπωνίδων ερωτευμένων κάνουν πάνω από μισό δισεκατομμύριο μετακινήσεις (ταξίδια) σε τέτοια μέρη κάθε χρόνο, για να στεγάσουν τη σχέση τους. Από τους υπολογισμούς του Γουέστ, προκύπτει πως το ήμισυ του συνόλου των γενετησίων επαφών στην Ιαπωνία λαμβάνει χώρα σε «ξενοδοχεία αγάπης». Καρπός πολλών τέτοιων συναντήσεων, σε μεγάλο ποσοστό, μας λέει η Τσάπλιν, είναι τα γεννώμενα τέκνα.

Ως επένδυση, μαθαίνουμε, στο Τόκιο ή την Οσάκα, τα μεγέθη 10 έως 15 εκατομμυρίων δολαρίων είναι απαραίτητα για να μπορέσει να ξεκινήσει ένα «ξενοδοχείο αγάπης» με είκοσι έως τριάντα δωμάτια ενώ, σε μικρότερες πόλεις, συχνά επαρκούν 5 εκτμ. δολάρια. Και, μαθαίνουμε, αξίζει τον κόπο μια τέτοια επένδυση, αφού αποτελεί πηγή και κατάβόθρα μαύρου χρήματος, για επιχειρήσεις και άλλων τομέων που επενδύουν εκεί. Φυσικά τα έξοδα ανεβαίνουν γρήγορα ως κατάσκευή και μάλιστα επίπλωση. Και μαζί η προσθήκη ποικίλων συστημάτων έως, ακόμα, και τα έξοδα για δωρεές σε πολιτικούς και σε εκπολιτιστικές ενώσεις γειτόνων που θα αντιδράσουν στην πληροφορία πως στη γειτονιά τους θα λειτουργήσει ένα τέτοιο ξενοδοχείο.

Δηλαδή ένα «ρομαντικό ξενοδοχείο» ή «ξενοδοχείο μόδας» ή «ξενοδοχείο αναψυχής» ή «ξενοδοχείο διασκέδασης» ή «boutique hotel», όπως διαφοροποιημένα θα λέγεται, τουλάχιστον στην αρχή και όχι βέβαια «κίτρινο ξενοδοχείο» (που λέγονταν το 1967) ή «ξενοδοχείο  για ζευγάρια» (1970), και «love hotel» (από το 1973). Όμως η ονομασία ράμπου χοτέρου (rabu hoteru) έχει επικρατήσει, δηλαδή ως αγγλικό (αμερικανικό) γλωσσικό δάνειο. Και μάλιστα δουλεύτηκε στην ιαπωνική γλώσσα ως ράμπουχο (rabuho), πάντα με βάση την ξένη έκφραση και όχι με ιαπωνικές λέξεις. Ίσως γλωσσικά να είναι κάτι ανάλογο με την καθιέρωση στα ελληνικά του αστερισμού των λέξεων σεξ, σέξι, σεξουαλικός, αντί για λέξεις με ελληνικές ρίζες.

Ωστόσο, εκτός από την, επίσης ξενόπλαστη, γαλλοϊαπωνική έκφραση abekku hoteru (“avec” hotel = ξενοδοχείο για «μαζί») αναδύθηκαν και ιαπωνικές μεταφορικές εκφράσεις όπως tsure komi 連れ込み (σε χιραγκάνα  つれ こみ) «φέρνω κάποιον / κάποια κάπου»  και άλλες. Όμως η επιλογή της λέξης ράμπου (rabu = love) έχει, με βάση τη δυτική της προέλευση, μεγάλη σημασία.

Ο γνωστός ιαπωνολόγος Ίαν Μπούρουμα υπενθυμίζει ότι στην προπολεμική ιαπωνική κοινωνία, που είχε τότε κληρονομήσει ως πρότυπο τα ήθη των Σαμουράι, η ευτυχία της γυναίκας ολοκληρωνόταν με το γάμο παρά με τον αμοιβαίο έρωτα. Ο έρωτας ήταν κάτι ξεχωριστό από το γάμο και θα αναμενόταν μεν να γεννηθεί και να ολοκληρωθεί με το γάμο ενός ζευγαριού χωρικών στην αγροτική ιαπωνική ύπαιθρο αλλά όχι στην καθώς πρέπει αστική ιαπωνική κοινωνία. Να πούμε βέβαια πως επρόκειτο πάντα για γάμο από προξενιό που θα ρυθμιζόταν προς το συμφέρον της ευρύτερης οικογένειας του γαμπρού και της ευρύτερης οικογένειας της νύφης, όπως δηλαδή το έβλεπε η κάθε μια φάρα και το κάθε σόι.

Έτσι το «ράμπου», μας λέει η Τσάπλιν,  ήταν σαν λέξη ο συμβο-λισμός του ρομαντισμού και του ρομαντικού έρωτα (Romanchikku rabu, ロマンチックラブ) που έγινε γνωστός στην Ιαπωνία ως δυτικόφερτη ιδέα, με θετικότατες συμπαραδηλώσεις ιδιαίτερα για τις νεαρές Ιαπωνίδες. Ας σημειώσουμε εξάλλου ως προς τις ιδιαίτερες πλευρές στις σχέσεις των δύο φύλων πως, και από την πλευρά του άντρα, η επικρατούσα κομφουκιανική αντίληψη δεν στεκόταν θετικά απέναντι στην εικόνα ενός γενναίου μεν και ηθικού άντρα που όμως θα ενδιαφερόταν για «έρωτες». Οπότε, τελικά, η επιλογή της ξένης λέξης love-rabu αντί, για παράδειγμα, για την ιαπωνική λέξη του έρωτα renai  恋愛 σε χιραγκάνα れんあい ήταν κάτι σαν κοινωνικό, κοινωνιογλωσσικό, αναμενόμενο.

Και στα ελληνικά η χρήση παρόμοιων λατινικών και νεολατινικών (δηλαδή δυτικόφερτων) λέξεων-εννοιών είναι χαρακτηριστική. Λέμε «ρομάντζο» και «ρομαντικό», ή «ρωμαντικό» με ρίζα τη Ρώμη, και εννοούμε την εξέλιξη της σχέσης ενός ζευγαριού είτε ένα ερωτικό αφήγημα και μια συμπεριφορά που χαρακτηρίζεται από συναισθηματισμό και εκδήλωση τρυφερών αισθημάτων. Εξάλλου και η παλιότερη λέξη για το «υπνοδωμάτιο» ήταν «κάμαρα» ή «κρεβατοκάμαρα». Δηλαδή δυτικόφερτη έννοια, σε σχέση με τον ενιαίο χώρο του χωριάτικου σπιτιού όπου κοιμούνταν όλοι μαζί, γονείς και παιδιά, χωρίς ιδιαίτερη κατασκευαστική και κοινωνικά αποδεκτή πρόβλεψη για το ζευγάρι και τη θεμιτή επιλογή του για απομόνωση.

Στην πραγματικότητα, ως προς την τέλεση της γενετήσιας πράξης, η γενική κίνηση προς εσωτερικούς χώρους από τους εξωτερικούς, μαθαίνουμε για την Ιαπωνία, ότι είναι μια εξαιρετικά πρόσφατη εξέλιξη. Το 1973 ακόμα, η  μυθιστοριογράφος Aiko Goto, σε συνέντευξη σχετικά με την τότε παρατηρούμενη διάδοση του αριθμού των «ξενοδοχείων αγάπης», δήλωνε (μας λέει ο Γουέστ, σελ. 158) ότι: «Το σεξ ήταν αρχικά κάτι που πρέπει να γίνει λουσμένο στο φως του ήλιου στο μέσο του ανοιχτού κάμπου. Η ανάγκη αναζήτησης ερεθισμών πίσω από κλειστές πόρτες δείχνει πόσο αδύναμοι έχουν γίνει οι άνθρωποι. Οι νέοι άνθρωποι δεν χρειάζονται τέτοια διέγερση. Οι νέοι πρέπει να το κάνουν στο πάρκο. Είναι πολύ πιο ευχάριστο.» Γι’ αυτό, ακόμα και στην αρχή του 20ού αιώνα, όπως το τεκμηριώνει ο Γουέστ, πολλά ζευγάρια έκαναν έρωτα στην ύπαιθρο. Εννοείται με σχετικές προφυλάξεις απόστασης και σκότους.

Ίσως, μάλιστα, η μετάβαση στους κλειστούς χώρους να συντελέστηκε με το παράδειγμα των επαγγελματιών, δηλαδή των επί χρήμασι εκδιδόμενων (εκπορνευόμενων) που κατέφευγαν σε κλειστούς χώρους. «Οι ερασιτέχνες έξω, οι επαγγελματίες μέσα». Και θα πρέπει ο πρώτος, προπολεμικός, αληθινός πρόδρομος του σύγχρονου ξενοδοχείου αγάπης να είναι το λεγόμενο  enshuku (円宿 σε χιραγκάνα えんしゅく) που σημαίνει κυριολεκτικά «διαμονή με ένα γιεν». Εκεί οι ενδιαφερόμενοι πλήρωναν ένα γιεν ανά άτομο ανά ώρα για να νοικιάσουν ένα δωμάτιο. Αυτά τα ενσούκου, σε αντίθεση με τα συνήθη ξενοδοχεία, πανδοχεία και υπνωτήρια πρόβαλλαν κάτι που ήταν αρκετά εξωτικό: δωμάτια με δυτική επίπλωση, διπλό κρεβάτι −πράγμα τόσο σκανδαλώδες που δεν ήταν δυνατόν να προβληθεί σε έντυπες διαφημίσεις− και δυνατότητα κλειδώματος της πόρτας.

Στην εξέλιξή τους πάντως, ως ξενοδοχείων συναντήσεων, τα ράμπου χοτέρου χαρακτηρίζονταν από δύο βασικά στοιχεία: 1) την «κομψή», «πανέμορφή» ή «βασιλική» τους αρχιτεκτονική και 2) την επίπλωση (σχεδιασμένη για να απευθύνεται στο γούστο των γυναικών πελατισσών) και τις τεχνικές εφαρμογές δημιουργίας ερωτικού κλίματος. Σε αυτές τις εφαρμογές συμπεριλαμβάνονταν και τα ηλεκτρικά κρεβάτια, τα κρεβάτια με καθρέφτες οροφής, τα αφρόλουτρα και η αίθουσα λουτρού με καθρέφτες διαφανείς από το υπνοδωμάτιο. Και δεν ξεχνούμε και τις γεννήτριες προσομοίωσης ποικίλων θορύβων περιβάλλοντος από γραφεία, μπαρ και σιδηροδρομικούς σταθμούς που παράγονται κατά τη βούληση του πελάτη όταν αυτός πραγματοποιεί ή δέχεται μια τηλεφωνική κλήση, για ευνόητους λόγους.

Όλα αυτά έρχονταν σε κατάφωρη αντίθεση με τον εξαιρετικά περιορισμένο χώρο που διετίθετο στα ιαπωνικά σπίτια, με τους ελαφρούς τοίχους διαχωρισμού τόσο των δωματίων όσο και των διαμερισμάτων. Ο κοινωνικός, οικονομικός και πολεοδομικός θεσμός των ράμπου χοτέρου φαίνεται έτσι πως δεν συνδέεται αποκλειστικά με την παλλακεία (δηλαδή τις μορφές διαπροσωπικών διαρκών σχέσεων μεταξύ των δύο φύλων, που όμως δε συνιστούν γάμο) ούτε με τη μοιχεία.

This entry was posted in Δημόσιος Χώρος, Ιαπωνία. Bookmark the permalink.

2 Responses to ΡΑΜΠ ΧΟΤΈΡ Ή LOVE HOTELS ΣΤΗΝ ΙΑΠΩΝΙΑ

  1. Ο/Η dimosioshoros λέει:

    Συμπληρώνουμε εδώ την αναφερόμενη στο άρθρο βιβλιογραφία:
    1) Chaplin, Sarah, Japanese Love Hotels: A Cultural History, London, 2007, Routledge.
    2) West , Mark D., Law in Everyday Japan: Sex, Sumo, Suicide, and Statutes, Chicago and London, The university of Chicago Press, 2005.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s