ΙΑΠΩΝΙΚΗ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗ ΕΥΤΥΧΙΑ

Ένα ιαπωνολογικό αλφαβητάριο

Με τον ελληνικό τίτλο «Οικογενειακή ευτυχία, Α.Ε.» (δηλαδή ανώνυμη εταιρία παροχής υπηρεσιών οικογενειακής ευτυχίας) προβάλ-λεται στους αθηναϊκούς κινηματογράφους πρόσφατη αξιοπρόσεχτη ταινία του Βέρνερ Χέρτζοκ. Όπως και ο τίτλος της, έτσι και το περιεχόμενό της είναι εξίσου πρωτότυπο ή παραδοξολογικό. Βασίζεται όμως σε άμεση τεκμηρίωση πραγματικών δεδομένων, αφού μάλιστα ο κεντρικός ηθοποιός Γιούιτσι Ίσιι υποδύεται το ρόλο του εαυτού του, στην επαγγελματική δραστηριότητα που ασκεί. [Κλικάρετε στην εικόνα για μεγεθυνση]

Τι είναι αυτή η δραστηριότητα; Η επιχείρησή του Γιούιτσι διευκολύνει, με την ανάλογη διακριτικότητα και εχεμύθεια, άτομα που έχουν ανάγκη από την παρουσία ενός προσώπου-ρόλου δανείζοντας έναν υπάλληλο ο οποίος «πλαστοπροσωπεί» δηλαδή υποδύεται απέναντι σε τρίτους το σχετικό ρόλο. Αυτό το καταλαβαίνουμε πολύ καλά στον κεντρικό μύθο της ταινίας του Χέρτζοκ, όπου μια μητέρα, που ζει με τη δωδεκάχρονη κόρη της (Μαχίρο Τανιμότο), χρειάζεται να παρουσιάσει στο κορίτσι κάποιον, που υποτίθεται πως είναι ο πατέρας του.

Έτσι, σε όλη τη διάρκεια της ταινίας παρακολουθούμε τις συναντήσεις και τους περιπάτους της δωδεκάχρονης με τον «πατέρα» της και τις αναφορές που δίνει ταχτικά ο Γιούιτσι στη μητέρα για την πατρική σχέση με το «παιδί τους». Ταυτόχρονα, παρακολουθούμε παράλληλες επαγγελματικές δράσεις του Γιούιτσι καθώς και τις παρόμοιες δραστηριότητες των συναδέλφων του. Όπως το έχει συλλάβει το θέμα ο σκηνοθέτης, η ταινία συμπεριλαμβάνει και ποικίλες τουριστικές εικόνες από τη ζωή στην Ιαπωνία, τη λειτουργία της μεγαλούπολης που είναι το Τόκιο και τα φυσικά αξιοθέατα της περιοχής. Θα λέγαμε πως είναι μια ανθρωπολογική, εθνολογική, πολεογραφική και ευρύτερα ανθρωπογεωγραφική ματιά στην Ιαπωνία.

Στην επιλογή των εικόνων αριστερά επάνω η διασταύρωση στη Σιμπούγια (Τόκιο) είναι αξιοθέατο, με την ταυτόχρονη διάβαση από κάθε μεριά των πεζών. Δεξιά μια από τις  περίφημες ρεσεψιονίστες-ρομπότ. Κάτω αριστερά η ανακοίνωση μιας επιτυχούς κλήρωσης στην τυχερή και δεξιά η επίπληξη υπαλλήλου των σιδηροδρόμων αλλά με ενοικιασμένο πρόσωπο. Στο κέντρο, οι ανθισμένες κερασιές. 

Το ανθρωπολογικό στοιχείο, εννοώντας το σαν ανθρώπινη συναισθηματική προσέγγιση, προχωράει σε κάποιο βάθος, αντάξιο του σημαντικού σκηνοθέτη. Η case study από τη λειτουργία αυτής της πρωτότυπης επιχείρησης, με τη συγκεκριμένη μελέτη σχέσεων μεταξύ «πατέρα» και «κόρης» και μεταξύ «πατέρα» και μητέρας της κόρης, θέτει το ερώτημα «πόσο επαγγελματίες και πόσο άνθρωποι είναι οι λειτουργοί αυτοί». Είναι αναπόφευχτο, άραγε, να δημιουργηθούν κάποιες γνήσιες σχέσεις μεταξύ τους, πέρα από τους επ’ αμοιβή ρόλους τους;

Στην ταινία όμως υπερέχει κάποιος προφανής ντοκιμαντερίστικος, τεκμηριωτικός, αλλά μάλλον επιφανειακός έως και παραδοξολογικός τόνος που χαρακτηρίζει πολλά από τα υπόλοιπα στοιχεία της. Είναι σαν να εκφράζει ο δημιουργός της την έκπληξή του και το θαυμασμό του απέναντι στην Ιαπωνία. Να ανακαλύπτει αλλά και να μας μεταφέρει ‒ίσως και ειρωνικά‒ και με κινηματογραφική γραφή του «λίγο από όλα», αυτό που είναι η επιφανειακή προσέγγιση της λεγόμενης «Ιαπωνικότητας».

Όλα τα (κατά τη γνώμη μου) επιφανειακά στοιχεία της ιαπωνικής εθνολογίας της καθημερινής ζωής που αναδεικνύονται στην ταινία (π.χ. η υπερταχεία Σινκάνσεν, η διασταύρωση Σιμπούγια, οι ανθισμένες κερασιές κ.ά.) προσφέρουν ενδεχόμενα την ευκαιρία για στοιχειώδη ιαπωνολογική ενημέρωση. Πολλά θα μπορούσαν να συζητηθούν πιο βαθιά, π.χ. σε πλαίσιο κινηματογραφικής λέσχης ή να σχολιασθούν διδακτικά σε σχολική κινηματογραφική προβολή ή επεξεργασία ιαπωνολογικού τμήματος ΑΕΙ.

[Ο τίτλος της διεθνούς διανομής: Family Romance, LLC (=limited liability company), ΕΠΕ (Εταιρία Περιορισμένης Ευθύνης). Ο ιαπωνικός τίτλος είναι 人間レンタル屋 Ningen rentaru-ya (Human rental shop = Κατάστημα ενοικίασης ανθρώπων)].

This entry was posted in Ιαπωνία, κινηματογράφος. Bookmark the permalink.

1 Response to ΙΑΠΩΝΙΚΗ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΗ ΕΥΤΥΧΙΑ

  1. Ο/Η dimosioshoros λέει:

    Στην ταινία, η επίπληξη του υπαλλήλου των σιδηροδρόμων γίνεται επειδή έδωσε σήμα να φύγει η αμαξοστοιχία είκοσι δευτερόλεπτα πριν από τον προγραμματισμένο χρόνο αναχώρησης, πράγμα που είχε αποτέλεσμα να μείνουν τα παιδιά μιας οικογένεια μόνα στο τρένο που έφυγε. Στην εδώ παραπομπή πληροφορούμαστε για μια πρόσφατη περίπτωση αίτησης συγγνώμης για εσπευσμένη αναχώρηση.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s