ΠΟΛΕΟΔΟΜΙΚΑ ΕΓΚΛΗΜΑΤΑ


…πλουτισμός εργολάβων, κρίση στέγης, υποβάθμιση κατοικίας, ιδιοποίηση του δημόσιου χώρου…

«Οι σκιές του Μπρούκλιν» είναι ταινία που βασίστηκε σε ομώνυμο σημαντικό μυθιστόρημα (Motherless Brooklyn, «Αμήτωρ [του] Μπρούκλιν» του Τζόναθαν Λέθεν, 1999) με σοβαρό πολεογραφικό περιεχόμενο. Αυτό απορρέει από την επιμελημένη φωτογραφική αναπαράσταση της πόλης, στη δεκαετία του 1950, και τα στοιχεία για τη λειτουργία της πολεοδομίας που παρέχονται στην ταινία. Ως προς την πολεοδομία, εννοούμε εδώ, τις επικερδείς κρυφές «μπίζνες» πλουτισμού, που αναλαμβάνονται από μερικούς, στις διαδικασίες εκσυγχρονισμού του νιουγιουρκέζικου χώρου (και όχι μόνο εκεί).

Επίσης εννοούμε τις κοινωνικές διαμαρτυρίες που βλέπουμε στην ταινία και που διοργανώνονται εκ μέρους μερίδων του πληθυσμού, που θίγονται από τις αναπλάσεις («τα 255 πάρκα», όπως αναφέρεται, μεταξύ άλλων) και τις επιχειρούμενες και/ή αναμενόμενες κατεδαφίσεις τρωγλών που, όμως, στη συγκεκριμένη φάση στέγαζαν κόσμο. Σαν επιχείρημα για το «καλώς έχειν» αυτών των ύποπτων επικερδών δράσεων αναφέρεται από κεντρικό πρόσωπο, μεταξύ των πρωταγωνιστών, πολιτευόμενο και εργολάβο, ακόμα και η περίπτωση «του Σέντραλ Παρκ που και γι’ αυτό γίνονταν παρόμοιες φασαρίες, και που όμως έγινε αυτό το σπουδαίο πάρκο» (μαθαίνουμε).

Να πούμε εδώ πως το Μπρούκλιν είναι ο πολυπληθέστερος επιμέρους δήμος της πόλης της Νέας Υόρκης, ήδη από τα μέσα της δεκαετίας του 1920. (Οι άλλοι δήμοι είναι το Μπρονξ, το Μανχάταν, το Κουίνς, το Στέιτεν Άιλαντ). Υπήρξε, κατά κάποιο τρόπο, «αδελφή πόλη» της Νέας Υόρκης, αλλά με την ένωσή του με τη Νέα Υόρκη είναι απλά ένας από τους δήμους της, ενώ μερικοί παλιοί του κάτοικοι πάντα επικρίνουν αυτή την ένωση.

Το 1883 είχε ήδη ολοκληρωθεί η περίφημη, ως εικόνα και μνημείο, γέφυρα του Μπρούκλιν, και η συγκοινωνία με το Μανχάταν, ως κέντρο της πόλης της Νέας Υόρκης, δεν θα γινόταν πλέον δια θαλάσσης. Ενισχύθηκαν έτσι οι δεσμοί του Μπρούκλιν με την υπόλοιπη πόλη της Νέας Υόρκης. Το Μπρούκλιν έχει ήδη και αρκετές νέες συνδέσεις με γέφυρες και σήραγγες, δηλαδή μεγάλα έργα στα οποία γίνονται ιδιαίτερες αναφορές στην ταινία. Και φυσικά το μυαλό του θεατή πηγαίνει στη «μπίζνα» και τον πλουτισμό των δημοτικών πολιτευομένων και/ή εργολάβων.

Το Μπρούκλιν είναι επίσης ο πιο πυκνοκατοικημένος δήμος της Νέας Υόρκης, με εκτιμώμενους 2.500.000 κατοίκους. Ονομάστηκε έτσι με βάση το όνομα από το ολλανδικό τοπωνύμιο Breukelen και, πάντως, στην ταινία μας, ως αναφορά «μάδερλες Μπρούκλιν», παραπέμπει στον ήρωα Λάιονελ Έσρογκ (που υποδύεται ο Έντουαρντ Νόρτον) επειδή είχε ορφανέψει πολύ νωρίς. Εξάλλου ο Λάιονελ υποφέρει και από το λεγόμενο περίεργο «σύνδρομο Τουρέτ» που εκδηλώνεται πολλές φορές μέσα στην ημέρα. Αυτό τον αναγκάζει να κραυγάζει, ευκαίρως ακαίρως, «ιφ» και διάφορες φράσεις, ενώ ταυτόχρονα αυτός επιδεικνύει σημαντική υπερμνησία.

Δεν μπορούμε να πούμε ποιος είναι στην ταινία ο κεντρικός χαρακτήρας ή το κεντρικό «πρόσωπο». Το Μπρούκλιν ή ο Λάιονελ. Πάντως οι δύο ήρωες, Μπρούκλιν και Λάιονελ, συνυπάρχουν κάθε στιγμή, από όταν, στην αρχή της ταινίας, το αφεντικό του Λάιονελ σε καμουφλαρισμένο γραφείο παρακολουθήσεων, εκτελείται από οργανωμένους εγκληματίες, οπότε ο Λάιονελ επιδίδεται σε αγώνα αποκάλυψης και καταδίωξης αυτών των εγκληματιών. Μέσα ακριβώς από τις φάσεις αυτού του αγώνα πληροφορούμαστε και λεπτομέρειες για την Υπηρεσία Πολεοδομίας του Μπρούκλιν (και για αυτούς που κάνουν κουμάντο εκεί) και για τη λειτουργία της Δημοτικής Αρχής καθώς και για τα προβλήματα στέγασης των χαμηλών εισοδημάτων.

Από πολλές πλευρές, η ταινία μοιάζει με μια λεπτομερή μελέτη περιπτώσεως (case study) με ζωντανό υπόβαθρο το Μπρούκλιν και την Πολεοδομία του. Δυστυχώς, οι κριτικές και οι απλές παρουσιάσεις που συμβουλευθήκαμε δεν μας διαφωτίζουν σε σχέση με το ποια είναι τα πραγματικά και ποια τα μυθοπλαστικά στοιχεία που μας παρέχονται. Επίσης, στις κριτικές δεν εκδηλώνεται ευαισθησία για το «πολεοδομικό έγκλημα» με όλες του τις πολυάριθμες πτυχές (πλουτισμός εργολάβων, κρίση στέγης, υποβάθμιση κατοικίας, ιδιοποίηση του δημόσιου χώρου, μεταφορά της υπεραξίας, γκετοποίηση περιοχών της πόλης κ.α.) στις διάφορες χώρες και πόλεις.

This entry was posted in πολεογραφία, πολεοδομία, Δημόσιος Χώρος, εσωτερική γεωπολική, κινηματογράφος and tagged . Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s