ΙΣΤΟΡΙΑ, ΑΝΘΡΩΠΟΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΗΣ ΙΕΡΑΠΟΣΤΟΛΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ

Με αφορμή το βιβλίο του Θανάση Ν. Παπαθανασίου σε πλαίσιο ιαπωνικής ιστορίας

Στις 8/12/2018, Σάββατο μεσημέρι, στην αίθουσα των Εκδόσεων «Αρμός» (Μαυροκορδάτου 11, Αθήνα), έγινε η παρουσίαση του βιβλίου του Θανάση Ν. Παπαθανασίου με τίτλο «Ένας Ιάπωνας Δίχως Σχιστά Μάτια» και υπότιτλο Νικόλαος Κασάτκιν, ο ευαγγελιστής των Ιαπώνων.

Για το βιβλίο έκαναν εξαιρετικά ενδιαφέρουσες τοποθετήσεις με περιεχόμενο θεολογικο-ιεραποστολικό, γεωπολιτικο-ιστορικό και ιαπωνολογικό οι κ.κ.

Αλέξανδρος, Μητροπολίτης Νιγηρίας
Ειρήνη Κασάπη, Δρ. Ρωσικής Εκκλησιαστικής Ιστορίας
Στέλιος Παπαλεξανδρόπουλος, Καθηγητής (ΕΚΠΑ) Ιστορίας Θρησκειών, Ιαπωνολόγος
– και ο συγγραφέας του βιβλίου Θανάσης Ν. Παπαθανασίου.

Με αφετηρία τη σαφώς ιαπωνοκεντρική και ανθρωποκεντρική ορθόδοξη χριστιανική δράση του Ρώσου κληρικού Νικολάου Κασάτκιν (1836 – 1912) που ανακηρύχθηκε και Άγιος και που περιγράφει με ιδιαίτερη ορθόδοξη θεολογική και θρησκειολογική – ανθρωπολογική εμβάθυνση ο συγγραφέας, έγιναν ακριβέστατες και πρωτότυπες αναλύσεις για

  • το νόημα της ιεραποστολής γενικά (και κατά πόσο αυτή επιτρέπεται να «εκπολιτίζει» με βάση τη λογική της αποστέλλουσας ξένης εκκλησίας και τα συμφέροντα της δικής της κοινωνίας),
  • τις ιδιαίτερες ιστορικές συνθήκες της εποχής (ως προς τις βλέψεις της Ρωσίας για την Ανατολή και μάλιστα σε σχέση με α) τον ρωσοϊαπωνικό πόλεμο του 1904-1905 και β) τον προεπαναστατικό αναβρασμό εκείνης της περιόδου) και
  • την πρόσφατη τότε (1868) μετάβαση της Ιαπωνίας από το προαιώνιο στρατιωτικό καθεστώς των Σογκούν στην εποχή εκδυτικισμού που άρχισε με την αναβίωση του αυτοκρατορικού θεσμού και τον Αυτοκράτορα Μέιτζι.

Το εξαιρετικά καλογραμμένο και εκδοτικά ιδιαίτερα φροντισμένο βιβλίο του Θανάση Ν. Παπαθανασίου, γνωστού και από άλλες σημαντικές θεολογικές συγγραφικές του καταθέσεις, προσφέρει ένα αξιόλογο διεπιστημονικό και διαθεματικό υλικό στη γλώσσα μας που μπορεί να ενδιαφέρει ένα ευρύτερο κοινό εκπαιδευτικών και βιβλιοφίλων.  Είναι φανερό βέβαια πως το βιβλίο έχει και έντονο ιαπωνολογικό ενδιαφέρον.

Advertisements
Posted in Ιστορία, Ιαπωνία, γεωγραφία, γλώσσα, διαθεματικότητα | Tagged , , , | Σχολιάστε

ΟΙ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΙΚΕΣ ΕΞΟΡΥΞΕΙΣ ΚΑΙ Ο ΠΟΛΙΤΗΣ ΤΗΣ ΗΠΕΙΡΟΥ

Σημαντική διάλεξη του Νίκου Δ. Γιαννούλη: Μη βαφτίζουμε το κέρδος, πρόοδο

Χθες το βράδυ, Δευτέρα 10/12/18, στην Αθήνα, στον Εξωραϊστικό Πολιτιστικό Σύλλογο «Ο Ιλισός» (ΒΑΚΧΥΛΙΔΟΥ 20 & ΔΙΟΝ. ΑΙΓΙΝΗΤΟΥ-IΛΙΣΙΑ), ο Νίκος Γιαννούλης, έδωσε διαφωτιστική και κατατοπιστική διάλεξη με θέμα «Η έρευνα και παραγωγή υδρογονανθράκων στην Ήπειρο». Ο εκλεκτός φίλος, ως γνωστό, ήταν επί δωδεκαετία δήμαρχος της Πρέβεζας και είναι Φυσικός – Περιβαλλοντολόγος (BSc, MSc, PhD) καθώς και δραστήριο μέλος στο Διοικητικό Συμβούλιο της Πανηπειρωτικής Συνομοσπονδίας Ελλάδος.

Ο ομιλητής, με σωρεία επιδεικνυόμενων χαρτογραφικών τεκμηρίων και ανάγνωση παραπομπών νομοθετικών κειμένων καθώς και επιβεβαιωμένων ειδησεογραφικών δεδομένων, έδωσε μια λεπτομερή εικόνα του αναγκαστικά ανασυγκροτούμενου ηπειρωτικού μας τοπίου (γης, πολιτισμού και ανθρώπινων σχέσεων) και έκανε μια ακριβέστατη εκτίμηση των πολύ θλιβερών συνθηκών που ενδέχεται να επικρατήσουν, ακολουθώντας μια απόλυτα «ολιστική» προσέγγιση.

Αυθαίρετα και με νομοθετημένη αφαίρεση κάθε λαϊκού και κοινοτικού δικαιώματος, γωνιές και εκτάσεις του ηπειρωτικού μας εδάφους, θα «φιλοξενήσουν» καταστροφικές μεγα-εγκαταστάσεις εξόρυξης πετρελαίου, με λογική Κολοράντο, Οκλαχόμας ή Σιβηρίας και Ινδονησίας, που αποτελούν τα αναγνωρισμένα πρότυπα χερσαίας εξόρυξης. Όμως είναι άλλες οι εκεί γεωγραφικές συνθήκες και διαστάσεις σε σχέση με το λιγοστό αλλά τιμημένο μας ηπειρώτικο έδαφος.

Με επιστημονική και κοινωνική ευθύνη αλλά χωρίς καμιά υπερβολή ή καταστροφολογική διάθεση, ο εκλεκτός ομιλητής ανέλυσε στους παρευρισκομένους τα προφανή στοιχεία γεωπολιτικού εναγκαλισμού της Ηπείρου (αλλά και της χώρας μας) και πρόβαλε τα δεδομένα της πολύπλευρης οικονομικής συμπλοκής που πρέπει να αντιμετωπίσουμε ως ενεργοί πολίτες, θέτοντας στους ακροατές τα αναδυόμενα επιτακτικά ερωτήματα.

Στα θέματα αυτά επακολούθησε συζήτηση όπου οι παρευρεθέντες εκδήλωσαν με τις τοποθετήσεις τους ιδιαίτερο ενδιαφέρον για όσα ακούστηκαν αλλά συνέβαλαν ζωηρά και οι ίδιοι με τις δικές τους βιωματικές και ακτιβιστικές τοποθετήσεις.

Συγχαίρουμε τους φίλους διοργανωτές και τον εκλεκτό φίλο ομιλητή για την πρωτοβουλία.

Posted in πρεβεζάνοι επιστήμονες, πολιτισμός, Πετρέλαιο, γεωγραφία, διαθεματικότητα, λαϊκό κίνημα | Tagged , , | 2 Σχόλια

ΧΙΚΙΚΟΜΟΡΙ− ΜΙΑ ΑΚΟΜΗ ΜΑΤΙΑ ΣΤΗΝ ΙΑΠΩΝΙΑ…

Από το βιβλίο του Γιώργου Βέη με ταξιδιωτικές εντυπώσεις από τη χώρα του ανατέλλοντος ήλιου

Στην πολυθεματική διάλεξη της Πέμπτης 29 Νοεμβρίου 2018 στο Λαϊκό Πανεπιστήμιο (Ευριπίδου 12) θα παρουσιάσουμε, μαζί με άλλα θέματα, και εντυπώσεις από Έλληνες συγγραφείς που έχουν επισκεφθεί την Ιαπωνία. Ταξιδεμένος και διαβασμένος ο Γιώργος Βέης, πρεσβευτής, μας προσφέρει με τα γραπτά του για την Ιαπωνία μια ευκαιρία πρώτης τάξεως να βρεθούμε σε άμεση επαφή με μαρτυρίες, συνδηλώσεις και αποτυπώσεις από τη χώρα αυτή. Οι περιγραφές του για το Τόκιο αποτελούν μια απόλυτα διαθεματική πολεογραφία. Το θεματολόγιό του είναι φρέσκο, ζωντανό, επιτόπιο και προσωπικό. Μερικές σελίδες του είναι σαν σημειώσεις και εικόνες πάνω σε story boards  σεναρίων, ενώ αλλού διακρίνονται σκόπιμες κινήσεις μιας αόρατης κινηματογραφικής μηχανής.

Εξάλλου, συχνά τον «βλέπουμε» σαν να ψάχνει, ανάμεσα σε ράφια βιβλιοθήκης, να βρίσκει κάτι και να γυρίζει προς το μέρος μας για να μας διαβάσει περικοπές από την ιαπωνική ή την παγκόσμια λογοτεχνία. Και έτσι πραγματοποιείται μια ιδιαίτερη, απόλυτη, πλαισίωση αυτών που προηγούνται ή όσων θα επακολουθήσουν.

Η περιγραφή για το φοβερό κοινωνικό φαινόμενο των αυτοέγκλειστων νεαρών, «αλκοολικών της απομόνωσης», των χικικομόρι, που κάνει ο Γιώργος Βέης, γίνεται με τη βοήθεια μιας άλλης κοινωνικής περσόνας που είναι η «αδελφή της επικοινωνίας». Μια κοπέλα που θα συνδράμει στην κοινωνικοποίηση, έστω και προσωρινή, του αυτοέγκλειστου αναχωρητή, του ερημίτη. Της τον υπέδειξε το γραφείο στο οποίο υπάγεται αυτή. Κάτι  σαν σενάριο. Αν μάλιστα γνωρίζαμε και τους γονείς που θα κατέφυγαν σε αυτό το γραφείο…

Αλήθεια, τι γίνεται; Να υπενθυμίσουμε, πρώτα πρώτα, πως ο όρος Χικικομόρι ή χικικομόρι (引き籠り ή, όλα σε hiragana, ひきこもり) μπορεί να αφορά

  • τόσο την κατάσταση αυτοεγκλεισμού στην οποία περιέρχεται ένα νεαρό (συνήθως άρρεν) άτομο
  • όσο και τα άτομα τα ίδια που υποφέρουν από αυτό το οξύ ψυχοκοινωνικό σύνδρομο απόσυρσης.

Το Ιαπωνικό Υπουργείο Υγείας, Εργασίας και Πρόνοιας ορίζει ως άτομα χικικομόρι εκείνα που δεν συμμετέχουν στην κοινωνία, δηλαδή ούτε εργάζονται ούτε σπουδά­ζουν και δεν έχουν καμία εξωτερική κοινωνική επαφή ή σχέσεις, επί έξι μήνες ή περισσότερο.

Σύμφωνα με στοιχεία που δόθηκαν στη δημοσιότητα από επίσημες πηγές το 2010, υπάρχουν 700.000 άτομα που ζουν ως χικικομόρι με μέσο όρο ηλικίας τα 31 έτη. Αλλά οι αριθμοί ποικίλλουν σημαντικά μεταξύ των εμπειρογνωμόνων και εξελίσσονται, από χρόνο σε χρόνο (βλ. πίνακα). Πολλοί χικικομόρι που είναι τώρα 40 ετών έχουν περάσει 20 χρόνια ως ερημίτες σε αυτοεγκλεισμό και απομόνωση.

Οι καταστάσεις χικικομόρι είναι βέβαιο πως εκφράζουν άρνηση της κοινωνίας. Ίσως μιας συγκεκριμένης κοινωνίας. Αποτελούν όμως και απόρριψη κάθε δομής της. Η πόλη που ακυρώνουν οι χικικομόρι είναι η πιο εντυπωσιακή από αυτές.

Posted in πολεογραφία, Ιαπωνία, Λογοτεχνία, γεωγραφία | Tagged , , | 2 Σχόλια

ΔΥΟ ΠΡΕΒΕΖΑΝΙΚΑ ΓΛΩΣΣΟΛΟΓΙΚΑ «ΑΝΕΚΔΟΤΑ»

Ένα αστείο και ένα δυσάρεστο

Ένας νεαρός Πρεβεζάνος είχε πάει για σπουδές στην Ιταλία. Έκανε λοιπόν εντατικά μαθήματα για τη γλώσσα. Η δασκάλα του λέει μια μέρα:

«Τα πας καλά, αλλά να προσέχεις λίγο τη προφορά. Για παράδειγμα, δεν λέμε aba-stanza αλλά ab-bastanza (*). Πέστο κι εσύ».

Ο φίλος προσπάθησε μια, δυο, τρεις φορές, αλλά δεν του έβγαινε. Έλεγε πάντα «αμπαστάντζα», «αμπαστάντζα» Η δασκάλα του λέει.

«Μου κάνει εντύπωση που δεν μπορείς να προφέρεις αμπ-μπαστάντσα. Είναι απλό: Αμπ-Μπαστάντσα. Από ποιο μέρος της Ελλάδας είσαι και δεν το προφέρεις;»

«Αμπ-Μπρέβιζα, σινιόρα…».

ΤΙΛΙΣΙΓΡΑΦΟΥ, ΤΕΛΕΣΙΓΡΑΦΟ Ή ΤΗΛΕΣΙΓΡΑΦΟ;

Πρεβεζάνος φίλος, πτυχιούχος πολιτικών επιστημών μας διηγείται: «Θυμάμαι ότι εξεταζόμουν προφορικά στο μάθημα του Διεθνούς Δικαίου. Ο καθηγητής μου είχε ήδη υποβάλει μερικές ερωτήσεις και τα είχα πάει καλά. Στην τελευταία ερώτηση χρειάστηκε να αναφερθώ στην έννοια του τελεσίγραφου. Πήγα να προφέρω πρεβεζάνικα «τιλισίγραφου» και μετά σφίχτηκα να διορθώσω και είπα τηλεσίγραφο με το τηλε- όπως στη λέξη «τηλεγράφημα» και «τηλεόραση».

Αυτό ήταν ένα φοβερό λάθος που μου κόστισε την επιτυχία στην εξέταση.

Έπρεπε να είχα προφέρει με σωστή αθηναϊκή προφορά τη λέξη, με δύο ε, γιατί διαφορετικά αυτή δεν θα σήμαινε (σωστά) «τελικό γραπτό» (όπως στο ρήμα τελεσ-φορώ) αλλά «μακρινό γραπτό» (όπως το τηλε-γράφημα)».

______________________________

(*) Η λέξη σημαίνει «αρκετά».

Posted in Βόρεια Ιδιώματα, Πρεβεζάνοι εκπαιδευτικοί, εκπαίδευση | 4 Σχόλια

ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΚΑΡΔΙΑΣ ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗ ΦΙΛΕΛΕ


Διαβάζοντας τη συλλογή θρ…ίαμβοι και απώλειες

Μας εξέπληξε ευχάριστα πάλι ο αγαπητός φίλος Δημήτρης με τη νέα του ποιητική συλλογή Θρ…ίαμβοι και απώλειες που παρουσιάστηκε τη Δευτέρα19 Νοεμβρίου 2018 στον όμορφο χώρο ΩΡΑ Ελλάδος, στην οδό Άστιγγος 13-15. Είναι και αυτή το ίδιο δυνατή σε στίχο και ιδέες όσο και η προηγούμενη, το Μυθ…ιστόρημα. Είναι προσανατολισμένη σταθερά στα κοινωνικά και εθνικά ζητήματα όπως αυτός τα κοιτάζει άδολα αλλά όχι ουδέτερα, από την ανθρώπινη σκοπιά και τα καταγράφει, τα σχολιάζει ή τα καυτηριάζει. Χαιρετίζουμε λοιπόν αυτή την έκδοση της «Απόπειρας» με τα όμορφα γραφικά της Θεοδώρας Χανδρινού και τον περιεκτικότατο πρόλογο του εκλεκτού συναδέλφου Χρίστου Ρώμα. Με τιμά και μένα ιδιαίτερα ο φίλος ποιητής με την ευκαιρία που μου προσφέρει να εκφράσω ανάμεσα στους πρώτους τα συναισθήματά μου από την ανάγνωσή των ποιημάτων του.

Ο ίδιος στιβαρός τόνος μαζί με την πικρή ειρωνεία και ο έξοχα δεμένος στίχος υπηρετούν αυτή τη νέα και ανανεωμένη κατάθεση του ποιητή μας. Όπως και με τη συλλογή Μυθ…ιστόρημα όπου ο ποιητής πρόβαλλε με πρωτοτυπία κάποια δυαδικότητα, διάζευξη ή σύζευξη, χάρη στον τίτλο, έτσι και στη νέα του εργασία, στον τίτλο πάλι, βλέπουμε και διαβάζουμε δυαδικούς υπαινιγμούς σε πολλά επίπεδα. Θα μπορούσαμε έτσι, με τη δική του προτροπή, να οδηγηθούμε κι εμείς σε δυαδικές σκέψεις για το έργο του. Αν είναι αισιόδοξος ή απογοητευμένος, απογραφικός ή διδακτικός, φυσιολατρικός ή πολεογραφικός, όπως είχαμε κάνει στην παρουσίαση της συλλογής Μυθ…ιστόρημα.

Τα αντιδιαστελλόμενα ζεύγη δεν επιλέχτηκαν για να εκφράσουν αμοιβαίο αποκλεισμό. Μάλλον βέβαια, οι λέξεις αυτές έχουν και παραπληρωματική σχέση μεταξύ τους. Όλες τους μπορούν να αναφέρονται σε διαφορετικό βαθμό στην τόσο κρίσιμη έννοια της κοινωνικής ευθύνης ως υπεύθυνης εμπλοκής που είναι τόσο ζωντανή στους στίχους του Δημήτρη. Με ειρωνεία και πίκρα.

 [Ν]α κλείσεις ερμητικά τα παράθυρα
 και να βυθιστείς πάλι στην οικογενειακή γαλήνη
 τι φταις εσύ για τους ασυλλόγιστους
 που αποφάσισαν να πάνε κόντρα στο ρεύμα ;
/////////////////////////////////////// [Από: Η ΑΛΟΓΟΜΥΓΑ]

Είναι βέβαιο λοιπόν πως ο ποιητής μας δεν είναι εθελότυφλα αισιόδοξος ούτε απλά απογραφικός ή ανέμελα φυσιολατρικός. Συνειδητοποιεί, για παράδειγμα, πολύ καλά πως το σύγχρονο κοινωνικό δράμα που αυτός αφουγκράζεται έχει για σκηνικό του την πόλη. Εκεί που μεγάλωσε και ο ίδιος. Πολεογραφεί.

Πώς μας σκοτώνει αυτή η πόλη, μάνα που τρώει τα παιδιά της
μοιάζει στον κρόταφο πιστόλι, φαρμάκι στάζει η ομορφιά της.
/////////////////////////////////////// [Από: ΣΥΝΑΝΘΡΩΠΟΣ]

Εύχομαι οι στίχοι αυτής της συλλογής του Δημήτρη, βγαλμένοι από την καρδιά του και γραμμένοι με τη γραφίδα του, να φτάσουν στην καρδιά και στα χείλη του ελληνικού κοινού. Ο ενδιαφερόμενος αναγνώστης μπορεί να διαβάσει την παρουσίαση μας εδώ..

Posted in Δημόσιος Χώρος | 2 Σχόλια

ΚΑΤΟΥΧΕΥΟΥ, ΕΞΟΥΧΕΥΟΥ, ΙΣΟΥΧΕΥΟΥ…

Ιδέες από το βορειοϊδιωματικό ρήμα «κατοχεύω»

Η κ. Εύη Νικηφορίδου είχε αναρτήσει στη σελίδα «Τη γλώσσα μου έδωσαν ελληνική…» μια βορειοϊδιωματική πληροφορία από την Αράχωβα:
«Όποιος προλάβαινε τότε, πήγαινε να κατοχέψει ένα κομμάτι γης. Εμένα ο παππούς μου είχε κατοχέψει ένα καλό χωράφι…»
Στη λαϊκή γλώσσα τι να κάνει ο κόσμος; Να πει «να το κατάσχει», «να το καθέξει»; Δύσκολο ήταν. Και η έκφραση «Να το θέσει υπό την κατοχή του» είναι πολύ λόγια. Κι έτσι το «κατοχεύει» το κτήμα.

Ίσως έχουμε ανάγκη για πολλές παρόμοιες εκφράσεις (η κ. Νικηφορίδου μάς ανοίγει δρόμο και εμείς προτείνουμε):
– Έχεις ωραίες ιδέες αλλά συνόχεψε λίγο το κείμενό σου.
– Εξοχεύω για λίγες μέρες… ναι… ναι… από το Πάσχα.
– Προσοχεύω περισσότερο τα θέματα ΣΟΣ, δεν προλαβαίνω να τα διαβάσω όλα…
– Άδικα τον ενόχεψαν…
– Ποιος τα παροχεύει, ο ΟΤΕ;
– Εσόχεψαν την πόρτα για προστασία από τη βροχή…
– Υπερόχεψε παντού όπου εμφανίστηκε…

Βέβια στα θκά μας θα λιέμι σνόχιψι, ιξουχεύου, προσουχεύου, ινόχιψαν, παρουχεύ ή παρουχέβ, ισόχιψαν, υπιρόχιψι…

Να πούμε τελειώνοντας πως για το ρήμα κατοχεύω βρίσκουμε και παλιότερες σημασίες όπως «βάζω τα ζώα να βατευθούν» (Παλαιά Διαθήκη: «τὰ κτήνη σου οὐ κατοχεύσεις ἑτεροζύγω») και για φυτά «γονιμοποιημένος».

 

Posted in Δημόσιος Χώρος | 2 Σχόλια

ΜΗΠΩΣ ΜΙΛΑΤΕ ΚΑΡΑΓΚΟΥΝΙΚΑ;

Τι μας μαθαίνει ο φίλος Νίκος Μπαζιάνας

Μου δίνεται η ευκαιρία να παρουσιάσω σήμερα μια εξαιρετική έκδοση σχετική με το γλωσσικό ιδίωμα των Καραγκούνηδων. Το συμπαθητικό αυτό πόνημα εξέδωσε πριν μερικά χρόνια ο εξαιρετικός φίλος και συνάδελφος στην Εκπαιδευτική Τηλεόραση, φιλόλογος, λαογράφος και ακάματος συγγραφέας, Νίκος Μπαζιάνας. Πρόκειται όμως εδώ, για μένα, και για θλιβερό καθήκον, γιατί ο Νίκος έφυγε από αυτό τον κόσμο πριν λίγες ημέρες. Ας είναι λοιπόν αυτή η παρουσίαση ένας μνημόσυνος χαιρετισμός προς εκείνον.

Θυμάμαι, από τον καιρό που συνυπηρετούσαμε, πως μας δινόταν η ευκαιρία να αναφερθούμε στα δικά μας «βόρεια ιδιώματα», τη δική του γλώσσα, όπως αυτός τη μίλησε και την έζησε στην ιδιαίτερη πατρίδα του Σοφάδες Καρδίτσας και τα δικά μου πρεβεζάνικα και να επισημάνουμε τις πολλές ομοιότητες. Άλλωστε οι Καραγκούνηδες της Θεσσαλίας και της Ηπείρου μιλούσαν βόρειο ελληνικό ιδίωμα που δεν διαφέρει από τα άλλα Β.Ι. που γνωρίζουμε, ως μετεξέλιξη της «ελληνιστικής κοινής».

Ο Νϊκος δούλευε το υλικό του βιβλίου του αρκετά χρόνια συλλέγοντας εκφράσεις, λέξεις και παρατηρώντας ιδιάζουσες εκφορές και φθόγγους του μητρικού του ιδιώματος. Έτσι, στη μελέτη του κάνει μια κατατοπιστική έκθεση «από τα μέσα» με κέντρο ακριβώς τα δικά του καραγκούνικα και του άμεσου περιβάλλοντός του, χωρίς να παραλείπει και συγκριτικές θεωρήσεις με τις άλλες ελληνογλωσσικές εκδοχές.

Δίνουμε εδώ μια λεπτομερή εικόνα των περιεχομένων του βιβλίου για να αντιληφθούμε τη σοβαρότητα και την αυστηρότητά του:

Πρόλογος
Εισαγωγικά
Το Γλωσσικό Ιδίωμα των Καραγκούνηδων
Το πρόβλημα της προφοράς
Αναλυτική διερεύνηση − Πάθη συμφώνων
Πάθη φωνηέντων
Το άρθρο και οι πτώσεις
Τα ρήματα
Σύνταξη
Ανδρικά και γυναικεία ονόματα
Σύνθεση
Λαϊκές εκφράσεις
Κατάρες − Απαξιωτικοί χαρακτηρισμοί
Παροιμίες
Αρχαίες λέξεις στο καραγκούνικο ιδίωμα
Ξένες λέξεις στο καραγκούνικο ιδίωμα
Επιλογικά
Λεξιλόγιο
Παράρτημα (με συλλογές λέξεων)
Βιβλιογραφία
Χάρτης

Σαν προμετωπίδα στο βιβλίο υπάρχει παράθεμα από κείμενο του σημαντικού μας γραμματικού Αχιλλέα Τζαρτζάνου, σύμφωνα με το οποίο «παλαιότερο καθήκον των λογίων Ελλήνων ενοµίζετο η µελέτη των γραπτών µόνον µνηµείων της αρχαίας ελληνικής γλώσσης. Η δέ εν τοις στόµασι τών συγχρόνων Έλλήνων φεροµένη, καί µάλιστα η τών αµαθών καί παιδεύσεως αµοίρων λαλιά, έκρίνετο πρoσoχής αναξία και όλως περιεφρονείτο». Ο αναγνώστης κατανοεί πως πρόκειται εδώ για μια συνολική κριτική της άδικης μεταχείρισης των Β.Ι. που έγινε στη χώρα μας. Άλλωστε, δεν ξεχνάμε πως ο γνωστός αυτός φιλόλογος, με καταγωγή από τον Τύρναβο, ασχολήθηκε ιδιαίτερα με το ιδίωμα της ιδιαίτερης πατρίδας του.

Στην προσπάθεια, λοιπόν, αποκατάστασης –όσο γίνεται− αυτής της αδικίας, ο Νίκος Μπαζιάνας καταθέτει την τόσο φιλότιμη εργασία του. Με βάση την εμπειρία του ως φιλολόγου, διδασκάλου και λαογραφικού ερευνητή (στον τομέα της δημοτικής μουσικολογίας) θέτει μια σειρά από ζητήματα. Είναι, π.χ., τεχνικής φύσεως, όπως η ανάγκη για σωστούς και κοινά αποδεκτούς φωνητικούς συμβολισμούς των φθόγγων των Β.Ι. Οικτίρει, κατά κάποιο τρόπο, την ελληνική γλωσσολογική οικογένεια, που δεν κατάφερε να επινοήσει ένα ενιαίο ελληνόγραπτο σύστημα συμβολισμού. Και βέβαια ο συγγραφέας θέτει το ζήτημα της σοβαρής ασχολίας με τα Β.Ι., από τους ειδικούς, απευθύνοντας και ένα λόγο παρόρμησης προς τους νέους έλληνες γλωσσολόγους.

Μας συγκίνησαν, στο βιβλίο, πολυάριθμα παραδείγματα και επισημάνσεις προφοράς που ξέρουμε πως συμπίπτουν με τις αντίστοιχες της πρεβεζάνικης γλώσσας. Κοιτάξτε: «Μη ντου ζπάς πολύ γιατί θα του σπάεις» (Μην το πιέζεις πολύ, γιατί θα το σπάσεις). γλιέπου (βλέπω), θκό μ (δικό μου), καρουτσέρς, μανάβς, η Πόπ (η Πόπη), πινέφκι (παινεύτηκε), γουρνόπλου (γουρουνόπουλο).

Σι χιριτάου, Νίκου μ, κι να ξέρς δε σι ξιχνάου…

ΣΗΜΕΙΩΣΗ

Νίκος Μπαζιάνας, Το γλωσσικό ιδίωμα των Καραγκούνηδων, Μελέτη, Έκδοση του Δήμου Σοφάδων, Αθήνα 2006.

Η επιμέλεια της έκδοσης έγινε σε συνεργασία με τη σύζυγό του, εκλεκτή φίλη, Ιωάννα Ροζάκη.

Posted in Δημόσιος Χώρος | Tagged , | 2 Σχόλια