ΑΡΘΡΑ ΚΑΙ ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ

Σε αναδημοσίευση από επιστημονικά και εκπαιδευτικά περιοδικά

Τα κείμενα αυτό αποτέλεσαν εισηγήσεις σε ομάδες εργασίας για τη σύνταξη σχολικού προγράμματος διαθεματικών ενοτήτων μαθημάτων του κλάδου ΠΕ4 (Φυσικών).

 

Advertisements
Posted in Δημόσιος Χώρος | Σχολιάστε

Η ΖΩΗ ΤΟΥ ΟΛΗ…

…είναι ένα βιβλίο του φίλου Βασίλη Τσούκη

Αδέλφια και ξαδέλφια σου και συγγενείς και φίλοι,
Όλοι το εκτιμήσαμε το έργο σου Βασίλη…    

Μεγάλη και ευχάριστη έκπληξη αποτέλεσε για μένα το νέο βιβλίο του Βασίλη Τσούκη που είναι μια νέα πλούσια εικονογραφημένη έκδοση της αυτοβιογραφίας του. Ο ίδιος το περιγράφει ως «Ύμνο στην οικογένεια, τη συγγένεια και τη φιλία» και το θεωρεί ως «Τιμή, έπαινο και ευγνωμοσύνη στα οικεία του πρόσωπα». Τιμή μας μεγάλη από εκείνον και τιμή σ’ εκείνον το ίδιον, από εμάς. Το εννοώ και το αισθάνομαι.

Χρησιμοποίησα για τίτλο στο μικρό αυτό σημείωμα έναν άλλον τίτλο. Είναι παραλλαγή από τραγούδι του Στέλιου Καζαντζίδη και ξέρω πόσο καλά ταιριάζει στην περίσταση, αφού ο Βασίλης έχει υπηρετήσει τη γνήσια λαϊκή μουσική ως συνθέτης και εκτελεστής. Και το δίστιχο στη κορυφή δικό του είναι, σε μικρή παραλλαγή και αυτό. Μιλώντας για το περιεχόμενο του βιβλίου, συνεχίζει παρακάτω ως εξής: Σ’ αυτό αποτυπώνονται με λόγια και εικόνα, / κάποιες στιγμές ιστορικές του εικοστού αιώνα.

Πραγματικά, με τους δικούς του αγώνες και την αγωνία για τη ζωή, πάνω από τις πλάτες του ήρωα, όπως στον κινηματογράφο, βλέπουμε ένα σκηνικό της σύγχρονης Ελλάδας. Τις δικές της αγωνίες και τους δικούς της αγώνες. Τις επιτυχίες της και τα δράματά της. Και, καθώς βρισκόμαστε σε μια ακόμα φάση εναγώνιας προσπάθειας για την εθνική επιβίωση, η κατάθεση αυτή του Βασίλη είναι κάτι παραπάνω από πολύτιμη.

Θυμάμαι, όταν συναντηθήκαμε για πρώτη φορά πριν μερικά χρόνια, την εμπιστοσύνη που μου έδειξε ο Βασίλης και ξέρω πως και αυτός διέγνωσε την ειλικρίνεια της δικής μου συμπεριφοράς απέναντι στο πρόσωπο του. Ειλικρίνεια στην έκφραση του θαυμασμού μου για όσα έκανε στη ζωή του που φρόντισα να καταγράψω. Είναι αυτά που με υπερηφάνεια εκθέτει στο αφήγημά του παραθέτοντας εικόνες και ντοκουμέντα με τα πρόσωπα, τα πράγματα και τους τόπους που δέθηκε μαζί τους και τις μακροχρόνιες σπουδές του.

Χαίρομαι ιδιαίτερα και για τις καταθέσεις −σαν ιντερμέτζα κοινωνικής στράτευσης και αγωνιστικής ιδεολογίας− που μας κοινοποιεί σαν μικρές συνεντεύξεις. Με αυτές κοιτάζει υπερήφανα και κατάματα την κοινωνία, τους συγγενείς και τους φίλους του. Εγγράφει έτσι επίσης μια σημαντική παρακαταθήκη τιμής και προσωπικού αγώνα για την αγαπημένη οικογένειά του, τη γυναίκα του και τα παιδιά του. Και για τον καθένα μας.

Ναι, Βασίλη, «Έκανες το καθήκον σου στην οικογένειά σου / και στους ανθρώπους τους καλούς που βρέθηκαν κοντά σου!». Και πιστεύω πως, περισσότερο από όσο το φαντάζεσαι, κάνεις κάτι που είναι πολύ χρήσιμο κοινωνικά. Προβάλλεις και με αυτή σου τη συγγραφική σου παρέμβαση, στην κοινωνικά τόσο βαριά σημερινή συγκυρία, ένα αξιομίμητο υπόδειγμα για νέους ανθρώπους.

Σου εύχομαι με υγεία. Και μακάρι το παράδειγμά σου να το ακολουθούν και άλλοι στον τίμιο αγώνα της ζωής.

Γιάννης Ρέντζος

Βιβλιογραφική σημείωση:
Βασίλη Γ. Τσούκη, ΑΥΤΟΒΙΟΓΡΑΦΙΑ − Τα Απομνημονεύματά μου,
ΠΡΕΒΕΖΑ, 2018.

Posted in πρεβεζάνοι συγγραφείς, πρεβεζάνοι επιστήμονες, πρεβεζάνοι μουσικοί, Πρεβεζάνοι εκπαιδευτικοί | Tagged | Σχολιάστε

99 ΣΠΙΤΙΑ

Σε σχέση με την άγρια κοινωνική επικαιρότητα

Tο θέμα της ταινίας είναι οι πλειστηριασμοί και οι εξώσεις από τα σπίτια που αγοράστηκαν με δάνειο και των οποίων οι αγοραστές δεν καταφέρνουν να πληρώσουν τις δόσεις. Είναι μια δραματική ταινία που προσεγγίζει το ζήτημα στο επίπεδο των απλών ανθρώπων που δεν είναι «οι νικητές της ζωής» αλλά και μέσα από πτυχές της λειτουργίας της σύγχρονης οικονομίας.

Το τεκμηριώνει καταγγέλλοντας την απληστία που εκδηλώνεται και στα ανώτερα κλιμάκια των μεγάλων εργολαβικών επιχειρήσεων. «Το μόνο παιγνίδι στην πόλη είναι η λαιμαργία» ‒ αυτό είναι και το μότο της ταινίας. Εννοεί βέβαια την πόλη όπου διαδραματίζεται η ταινία, στον παράδεισο της Φλόριδας, αλλά προφανώς αφορά κάθε καπιταλιστική κοινωνία, όπως και η ελληνική, και κάθε καπιταλιστική πόλη, όπως οι ελληνικές.

Χαράχτηκαν στη μνήμη μου μερικά σημεία της ταινίας, όπως η πρώτη επαφή του συνεργείου έξωσης με τους δανειολήπτες-ενοίκους που βλέπουν να χάνεται το όνειρο για ιδιοκτησία στέγης. Τους εξηγούν πως δεν πρέπει να κλείσουν πια την εξώπορτα του σπιτιού και να βγάλουν τα κομμάτια της οικοσκευής τους στον κήπο, όπου μπορούν να τα αφήσουν μέχρι τη δύση του ήλιου. Να μην ξεχάσουν τα χαπάκια τους, το κινητό τους και το δίπλωμα οδήγησης…

Ας σημειώσω πως είδα την ταινία την πρώτη ημέρα προβολής της στην Αθήνα, αλλά στην αίθουσα, ενώ το ζήτημα βρισκόταν (Νοέμβριος 2015) στην πρώτη γραμμή της επικαιρότητας στην χώρα μας, στην προβολή των 8.30 μ.μ. είμασταν μόνο επτά θεατές. Εξάλλου στο μούλτιπλεξ της Γλυφάδας είχε προγραμματιστεί στη μικρότερη αίθουσα του συγκροτήματος, πράγμα που σημαίνει πως οι επιχειρηματίες είχαν κάνει σωστή πρόβλεψη για την αποτυχία της ταινίας και την μη προσέλευση του κοινού. Στο σάιτ της IMDb είχε εκείνη την εβδομάδα βαθμολογία θεατών 7,3/10. (Έτος: 2014, Σκηνοθεσία: ΡΑΜΙΝ ΜΠΑΧΡΑΝΙ).

Posted in πολεογραφία, πολεοδομία, κοινωνική στέγη, λαϊκό κίνημα | Σχολιάστε

ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗΝ ΙΑΠΩΝΙΑ – NIPPON MONOGATARI

                              Μαθήματα στο Λαϊκό Πανεπιστήμιο

Με τίτλο «Ταξίδι στην Ιαπωνία» δίνονται στο Λαϊκό Πανεπιστήμιο της Εταιρείας των Φίλων του Λαού εβδομαδιαίες διαλέξεις σχετικές με την ιαπωνική κοινωνία, τη γλώσσα, τη λογοτεχνία και τον ιαπωνικό κινηματογράφο. Τα μαθήματα εντάσσονται σε πλαίσιο ανθρωπογεωγραφικής προσέγγισης και έχουν προγραμματιστεί σε 2ωρο κάθε Παρασκευή, 19.00-21.00, στην αίθουσα Ν.Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗ στο κτήριο της Οδού Ευριπίδου 12. Συμβουλευθείτε εδώ το πρόγραμμα και των άλλων μαθημάτων του Λαϊκού Πανεπιστημίου.

Τα κύρια σημεία από τα μαθήματα μεταφέρονται εδώ.

Για παρατηρήσεις και επικοινωνία μπορεί να χρησιμεύει το κάτω μέρος της σελίδας στα σχόλια.

Posted in Δημόσιος Χώρος | 10 Σχόλια

ΟΤΑΝ Ο ΜΑΡΞ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕ ΤΟΝ ΕΝΓΚΕΛΣ

                    Μερικές σκέψεις που μου γέννησε η ταινία.

Όπως θα επεσήμαναν οι Έλληνες σινεφίλ, τις ημέρες που ήταν κοντά στην 100ή επέτειο από τη μεγάλη οκτωβριανή επανάσταση, τέλος Οκτώβρη και αρχές Νοέμβρη, στην Αθήνα προβλήθηκε η χαριτωμένη ταινία του Ραούλ Πεκ «Όταν ο Μαρξ συνάντησε τον Ένγκελς» στο 30ό Πανόραμα Ευρωπαϊκού Κινηματογράφου και στις αθηναϊκές αίθουσες.

Στην αίθουσα που πήγα, πριν αρχίσει η ταινία, πιάσαμε κουβέντα οι λίγοι θεατές, αν και άγνωστοι μεταξύ μας, και μάλιστα κάποιος από αυτούς μας είπε πως δεν έχει μεν διαβάσει ενθουσιώδεις κριτικές αλλά δεν θα το έχανε. Και μάλιστα ο ίδιος εκθείασε το γεγονός πως στην ταινία οι δυο μεγάλοι αγωνιστές και διανοούμενοι παρουσιάζονται σε νεανική ηλικία. Αυτό το θεωρούσε θετικό γιατί έτσι έρχονται πιο κοντά στους νέους.

Θυμήθηκα, με την ευκαιρία αυτή, μια συζήτηση με έναν Γάλλο πανεπιστημιακό καθηγητή γεωγραφίας που μου εξηγούσε πως είναι πολύ παιδαγωγικό να έχουν και τα σχολικά βιβλία νεανικές απεικονίσεις των επιστημόνων και να μην τους παρουσιάζουν όλους σαν απομακρυσμένους παππούδες. Το ίδιο γίνεται τον τελευταίο καιρό, βλέπω, και με τις εικόνες του Καρόλου Μαρξ και του Φρίντριχ Ένγκελς. Άλλωστε η συμπάθειά μας για τον Κάρολο και το Φρειδερίκο πρέπει να είναι δεδομένη για τα πλουσιόπαιδα αυτά που αφιέρωσαν τη ζωή και τη σκέψη τους, με αρκετή επιτυχία, «στην απελευθέρωση του προλεταριάτου από τα ταξικά του δεσμά».

Επί πολλά χρόνια είχα την ευκαιρία να επισκέπτομαι το αρχοντικό του Μαρξ στην πόλη Τρίερ της Γερμανίας γιατί έμενα πολύ κοντά σε αυτό. Όταν έρχονταν φίλοι μας στο Λουξεμβούργο πηγαίναμε να το επισκεφτούμε αλλά και μερικά Σάββατα βρισκόμαστε στην Τρίερ για σαββατιανά ψώνια, ακριβώς δίπλα στο ανακαινισμένο σπίτι-μουσείο. Δίπλα βρίσκεται και ένα δημόσιο κέντρο μαρξιστικών ερευνών και πιο πέρα η βασιλική του Μεγ. Κωνσταντίνου.

Όσο για τη σχέση μου με τον Ένγκελς, σκέπτομαι πως έκανα μια επαγγελματική ζωή, με τη διδασκαλία της φυσικής και μετά της πολιτισμικής γεωγραφίας, παράλληλη με το θεμελιώδες έργο του, τη «Διαλεκτική της Φύσης», που αποτελούσε έμπνευση για μερικά ζητήματα της διδασκαλίας της φυσικής, και το πολεογραφικό του έργο «Η κατάσταση της εργατικής τάξης στην Αγγλία», που περιγράφει τη λειτουργία της πόλης του Μάντσεστερ, όπου ο πατέρας του είχε εργοστάσιο.

Με βάση τη «Διαλεκτική» και με την αφορμή της ενεργειακής κρίσης της δεκαετίας του 1970, είχα την ευκαιρία να δουλέψω προτάσεις για ένα ενεργειακό πρόγραμμα φυσικής και μάλιστα ο καθηγητής Σ. Περιστεράκης, που είχε διαβάσει άρθρα μου, μου είχε προτείνει να το δουλέψουμε μαζί και να το εισηγηθεί για έκδοση στον ΟΕΔΒ. Το προχώρησα, αλλά μια αλλαγή στις διαδικασίες αναθέσεων συγγραφής δεν μας επέτρεψε να το ολοκληρώσουμε, ενώ εγώ προτάθηκα ως συνεισηγητής της επιτροπής κρίσης των βιβλίων.

Για την «Κατάσταση» έγραφα άλλοτε: Το πρώτο μέρος, μολονότι αρχίζει με μια χαριτωμένη και όλο ζωντάνια και θαυμασμό – τουριστική θα λέγαμε – περιγραφή του Λονδίνου  και της θέας του από τη Γέφυρα του Λονδίνου, γρήγορα εξελίσσεται σε ένα κείμενο ευθύνης, συμπάθειας και ανθρωπιάς. Που μάλιστα περνά και στη μεθοδολογία της ανθρωπολογίας του δρόμου δια της ανθρώπινης παρατήρησης: «…προσπερνούν στριμωχτά ο ένας τον άλλον […] και δεν του περνάει κανενός από το μυαλό να τιμήσει το συνάνθρωπό του ούτε με μια ματιά». (Αυτά έγραφε για τους Λονδρέζους που δεν κοιτάν, τον άλλο στο δρόμο, όπως έχει γίνει και στην Αθήνα, πια).

Αυτές οι προσωπικές σκέψεις μου ήρθαν βλέποντας την ταινία και την προτείνω στους φίλους.

Posted in πολεογραφία, Αγγλία, Ιστορία, εκπαίδευση, λαϊκό κίνημα | Tagged , , | Σχολιάστε

Ημέρα Μνήμης: Θα μπορουσα να μην γράψω τίποτα και μονο να ουρλιάξω

sostegr

Ημέρα Mνήμης θυμάτων γιατί κάποιοι με φονικό όπλο το τιμόνι κυκλοφορούν ακόμη ελεύθεροι.

Αυτοί ζούνε (ok ίσως κάποιοι να το έχουν «πληρώσει» φυσικά και ίσως κάποιοι δεν το ήθελαν). Η ποινή τους κλασικά εξαγοράσιμη.

Μένουν πίσω οι γονείς, η οικογένεια, οι φίλοι με τον πόνο για πάντα.

Οχι, όσο γιατρός κι αν είναι ο χρόνος αυτή η απώλεια δεν αναπληρώνεται.

Χάθηκαν ζωές μωρέ ακούει κανείς;

Χάθηκαν ζωές, άλλαξαν ζωές … ΦΤΑΝΕΙ!

Πάντα στις ψυχές μας, πάντα στις καρδιές μας,λείπουν απο τη ζωή μα όχι απο το μυαλό μας!

Οχι άλλα θύματα στους δρόμους , ΠΡΟΣΟΧΗ γιατί όσο κι αν εσύ προσέχεις… όλο και κάποιος ασυνείδητος παραμονεύει…!

Δεν αρκεί η συγγνώμη τους, άσε που δεν την θέλουμε!

Μάθαμε να ζούμε με την αναπηρία και τους πόνους. Θα μπορούσα να μην γράψω τίποτα και μόνο να ουρλιάξω, θα με άκουγε κανείς άραγε;;;;

Φιλίζ Καντουχάρ στη μνήμη του Δ.Τ.

Αχ!

Άλλα κείμενα της

Δείτε την αρχική δημοσίευση 30 επιπλέον λέξεις

Posted in Δημόσιος Χώρος | 2 Σχόλια

ΤΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΣΥΛΛΟΓΗΣ ΜΥΘ…ΙΣΤΟΡΗΜΑ ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗ ΦΙΛΕΛΕ

Είναι ο κόσμος μια σταλιά / δυο δρασκελιές σε μιαν αυλή / γι’ αυτούς που λιώνουν στη δουλειά / και δε χορταίνουν το ψωμί…

Προχθές το βράδυ, 13 Νοεμβρίου 2017, έλαβα μέρος, μαζί με άλλους φίλους, στην παρουσίαση της συλλογής του  εκλεκτού φίλου Δημήτρη Φιλελέ, στο αθηναϊκό κοινό. Τα τελευταία χρόνια είχαμε την ευκαιρία να συναντιόμαστε με το Δημήτρη στην Πρέβεζα.  Τα σπίτια μας είναι διπλά δίπλα. Μερικά μέτρα πιο κάτω από το σπίτι του ποιητή της Πρέβεζας, εκεί που έμεινε ο Κώστας Καρυωτάκης. Γι’ αυτό αρχίζοντας  έκανα και την ευχή να γινόταν και μια συνάντηση στην πόλη μας με τους ποιητές της πόλης και της περιφέρειάς της.

Αισθάνομαι, διαβάζοντας τους στίχους του Δημήτρη Φιλελέ, να βρίσκομαι αντιμέτωπος με μια γενεαλογία αγωνιστικής γραφής και μια ευγένεια κοινωνικής ευαισθησίας. Γι΄ αυτό οι στίχοι του με πείθουν. Έχουν ιστορία. Έχουν ποιητικό ιστορικό. Περιέχουν όμως και φανερή έμπνευση που προέρχεται από τη σύγχρονη κοινωνική συμβαντολογία.

Το ποιητικό του ιστορικό αναγεννά στίχους, όπως ο ίδιος το επιθυμεί και το εκδηλώνει θαρραλέα, ώστε να μας φέρνουν στο νου ακούσματα από μεγάλους δικούς μας ποιητές των προηγούμενων γενεών και την εποχή τους. Και βέβαια δεν παραλείπει να συνταιριάζει κριτικά όλα όσα βλέπει γύρω του και που ζει ανάμεσά τους.

Η έμπνευσή του είναι πρωτογενής από την ίδια τη ζωή αλλά και πόσο εξ ανακλάσεως από τη ζωή του πνεύματος, σε αυτή που και αυτός συμμετέχει ενεργά, κύρια με την ιδιότητα του δασκάλου που μοιραζόμαστε. Όσο για τις λέξεις του, αυτές αναδύονται εκεί που πρέπει. Για μερικές, θα άρθρωνα το μεγάλο λόγο, πως έγιναν για να μπουν στο στίχο του και να υπηρετήσουν τη ρίμα του. Ευχόμαστε οι στίχοι του να φτάσουν στην καρδιά του λαού μας.

Μπορείτε να διαβάστε εδώ την εισήγησή μου και να δείτε και περικοπές από την ποιητική του κατάθεση.

Posted in πρεβεζάνοι ποιητές, ποίηση, πολεογραφία, Ιστορία, Ιαπωνία | Tagged , , , , , , , , , , , , , , , , | 4 Σχόλια