ΤΟ ΦΥΛΟ ΩΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ-ΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΗ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΟΧΙ ΩΣ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ-ΦΥΣΙΚΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ


Από φοιτητική εργασία της Ροδάκη Θεανώς στο μάθημα Διδακτική των Κοινωνικών Επιστημών




ΣΚΟΠΟΣ

Σκοπός του δίωρου μαθήματος για το κοινωνικό φύλο (gender) είναι:


  • Να βοηθήσει τον μαθητή να αντιληφθεί ότι οι διαφορές στα εξωτερικά χαρακτηριστικά των δύο φύλων δεν συνεπάγονται και εγγενείς ικανότητες, κλίσεις, ή δεξιότητες προς κάποιες κατευθύνσεις διαφορετικές.

    Το περιεχόμενο της έμφυλης ταυτότητας του καθενός είναι πολιτισμικά καθορισμένο, τόσο οι ιδιότητες, τα σύμβολα που αποδίδονται στο φύλο, όσο και οι δραστηριότητες που θεωρούνται «γυναικείες» ή «ανδρικές». Τίποτε από αυτά δεν είναι απόρροια του βιολογικού φύλου (sex) αλλά του τρόπου που γίνεται αυτό αντιληπτό και μεταφράζεται αυτό από διαφορετικές κοινωνίες.


  • Να δείξει στον μαθητή ότι έννοιες όπως αυτή του φύλου που στις δυτικές κοινωνίες θεωρούνται «φυσικές» και συνεπώς αυτονόητες και μη αμφισβητήσιμες δεν είναι καθόλου τέτοιες.

    Ο λεγόμενος «φυσικός» προορισμός που καλείται να εκπληρώσει ο «άνδρας» και η «γυναίκα» με βάση το βιολογικό του φύλο, δεν είναι καθόλου ίδιος από κοινωνία σε κοινωνία, καθώς οι κατηγορίες «φύση», «βιολογικό», «πρόσωπο» δεν λαμβάνονται με τον ίδιο τρόπο, και δεν σημαίνουν τα ίδια πράγματα σε κάθε κοινωνία. Έτσι σε άλλες κοινωνίες δεν είναι μη αμφισβητήσιμο το «φυσικό-βιολογικό» αλλά οι συμβάσεις του «κοινωνικού».


  • Να κάνει τον μαθητή να καταλάβει ότι δεν γεννιέται με ένα φύλο «αφ΄εαυτού» αλλά ότι βιώνει τον έμφυλο εαυτό του μέσα από τις διαδικασίες κοινωνικοποίησης. (π.χ. μέσα από την οικογένεια μαθαίνει να λειτουργεί με βάση τα χαρακτηριστικά που θεωρούνται «τυπικά» για το φύλο του).

    Το άτομο μετέχει στην κοινωνία έμφυλα (ούτως ή άλλως έχει ένα βιολογικό φύλο) και η κοινωνία του παραδίδει τα στοιχεία εκείνα (αναπαραστάσεις, όρια για το τι πρέπει ή τι μπορεί να κάνει, σύμβολα) με τα οποία συγκροτεί την έμφυλη ταυτότητά του. Αυτά τα στοιχεία διαφέρουν από κοινωνία σε κοινωνία, έτσι τα χαρακτηριστικά εκείνα που θεωρούνται στην δύση ως τυπικά του «γυναικείου» σε κάποια άλλη θεωρούνται του «ανδρικού» ή το αντίστροφο. ‘Οπως ότι είναι πιθανό οι προσδοκίες με βάση το φύλο και τα «τυπικά» χαρακτηριστικά του, να αλλάζουν με τον χρόνο (μέσα από την δυναμική των κοινωνιών) στην ίδια κοινωνία. «.

  • Να προσπαθήσει να δείξει στον μαθητή την πολιτισμική σχετικότητα και τις πολλαπλές και ποικίλες λογικές με τις οποίες συγκροτείται το «γυναικείο» σε σχέση με το «ανδρικό» και γενικότερα το φύλο σε άλλες κοινωνίες.

    ‘Εχοντας ως στόχο να τον ευαισθητοποιήσει για την κατανόηση φαινομένων όπως βιασμοί ή ομοφυλοφυλία θα του δείξει κοινωνίες όπου τέτοια φαινόμενα της Δυτικής κοινωνίας λαμβάνονται με τελείως διαφορετικό τρόπο (π.χ. κοινωνίες όπου το τυπικό «γυναικείο» ή «ανδρικό» είναι ανεξάρτητο από την σεξουαλικότητα των ατόμων, και δεν ενέχει αξιολογικές κρίσεις για τα πρόσωπα).


ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ

Στις δυτικές κοινωνίες επικρατεί η αντίληψη ότι το φύλο αποτελεί φυσικό δεδομένο δηλαδή επικρατεί μια κοινωνική θεωρία του βιολογικού φύλου (sex). Αυτό σημαίνει ότι οι διαφορές στα εξωτερικά χαρακτηριστικά και στην φυσιολογία μεταξύ ανδρών και γυναικών σημαίνουν και διαφορετικές κλίσεις, ψυχολογικές ιδιότητες, ικανότητες, οι οποίες θεωρούνται έμφυτες. Η ανατομία δηλαδή θέτει κάποια όρια που δεν μπορεί να υπερβούν άνδρες και γυναίκες και τους θέτει έναν «φυσικό» προορισμό τον οποίο καλούνται να εκπληρώσουν.

Σ΄αυτόν τον τρόπο σκέψης εντάσσονται αντιλήψεις που επικρατούν στην κοινωνία μας και θέλουν


  • την γυναίκα από την «φύση» της πιο ευαίσθητη, συναισθηματική, κατάλληλη για ενασχόληση με επαγγέλματα όπως φροντίδα και ανατροφή παιδιών, μόδα, ομορφιά, επίδοση στις κοινωνικο-ανθρωπιστικές επιστήμες κτλ., και
  • τον άνδρα να λειτουργεί περισσότερο με τον νου και άρα κατάλληλο για ενασχόληση με λογικές (θετικές επιστήμες, π.χ. μαθηματικά) με την πολιτική εκπροσώπηση κτλ.

Το φύλο για τη Δύση αποτελεί κριτήριο «κανονικής» συμπεριφοράς με την έννοια ότι άνδρες και γυναίκες πρέπει να συμπεριφέρονται και να ασχολούνται με τα πράγματα που προσιδιάζουν στο φύλο τους: αλλά πράγματα κάνουν οι γυναίκες, άλλα οι άνδρες, με διαφορετικό τρόπο ντύνονται, μιλούν κτλ. Κατά συνέπεια υπάρχει ένα φυλετικό όριο (από μορφές έκφρασης όπως σεξουαλική συμπεριφορά έως πιο σύνθετες όπως πολιτική εκπροσώπηση).

Το πρότυπο κάθε φύλου επειδή θεωρείται «φυσικό» δεν επιδέχεται διαπραγμάτευση. Ο καθένας μας, «άνδρας» ή «γυναίκα», ακολουθεί ένα «κανονικό» πρότυπο, κάνει πράγματα που πρέπει και μάλιστα ο βαθμός στον οποίο τηρεί αυτό το πρότυπο σημαίνει και μια αξιολόγηση γι΄ αυτόν ως άτομο, θετική ή αρνητική. Για παράδειγμα, όταν κυρίαρχη κοινωνική αξία είναι η οικιακή εργασία ως συμπεριφορά που προσιδιάζει στο γυναικείο φύλο, τότε η γυναίκα με το καθαρό σπίτι αποτιμάται θετικά για την κοινωνία, είναι «καλή γυναίκα» πάνω απ΄ όλα ή το αντίστροφο. Η παραβίαση του «κανονιστικού» προτύπου του φύλου επιφέρει κοινωνική απαξίωση. Για παράδειγμα, η φούστα θεωρείται μέρος της γυναικείας ενδυμασίας ή το πλέξιμο γυναικεία απασχόληση. Κατά συνέπεια, η ενδυμασία των ανδρών με φούστα, η ή ενασχόληση με το πλέξιμο επιφέρει ρήξη του φυλετικού ορίου. Έτσι εκφράσεις όπως «έτσι ντύνονται οι γυναίκες» ή «τι γυναίκα είσαι;» δηλώνουν αρνητική αξιολόγηση για τον άνδρα του οποίου ηθικός γνώμονας πρέπει να είναι η πραγματοποίηση του «φυσικού» προορισμού που διαφέρει από τον γυναικείο.

Η ηθική τελείωση των ανθρώπων εξαρτάται όπως είπαμε από αυτήν την πραγματοποίηση και επειδή είναι δοσμένη «εκ φύσεως» νομιμοποιεί ιεραρχικές αξιολογήσεις των τομέων «ανδρικής» και «γυναικείας» δράσης. Αυτή η γενική παρουσίαση της λειτουργίας του φύλου όμως εμφανίζεται προβληματική.

Πρώτα απ΄ όλα, οι κατά φύλο ανατομικές και φυσιολογικές διαφορές δεν είναι δυνατόν να εξηγήσουν διαφορές στον ψυχισμό και την συμπεριφορά ανδρών και γυναικών. Η ανάπτυξη του εγκεφάλου και η μορφοποίηση των απεριορίστων δυνατοτήτων του, προϋποθέτουν περιβαλλοντικούς ερεθισμούς, οι οποίοι βέβαια προέρχονται από την κοινωνία στην οποία ζει το άτομο. Κατά συνέπεια οι όποιες ψυχολογικές διαφορές βιώνονται από το άτομο και εσωτερικεύονται δοσμένες από την κοινωνία στην οποία γεννιέται και μεγαλώνει.

Το άλλο πρόβλημα είναι η «φύση» των κατηγοριών «άνδρας» και «γυναίκα» και των συμπεριφορών τους στην Δύση, που δεν ανταποκρίνονται στον τρόπο προσέγγισης άλλων κοινωνιών. Το παράδειγμα έρχεται από την ανθρωπολογία των γυναικών. Θεωρώντας τον «άνδρα» και τη «γυναίκα» ως κατηγορίες που από την «φύση» τους σημαίνουν τα ίδια πράγματα σε όλες τις κοινωνίες οδηγήθηκαν σε γενικότητες λανθασμένες. Θεώρησαν ότι, όπως στην Δύση υπάρχει ασυμμετρία ανάμεσα στα δύο φύλα σε μια ιεραρχική κλίμακα όπου οι άνδρες βρίσκονται στο ανώτερο σημείο και οι γυναίκες στον κατώτερο, αυτή η ασυμμετρία ισχύει ως «οικουμενική». Αυτό τεκμηριώθηκε με βάση το γεγονός ότι καθώς οι γυναίκες (λόγω, βέβαια, των «αναπαραγωγικών» τους δεσμέυσεων – τοκετός, θηλασμός κτλ.), αιχμαλωτίζονται στον οικιακό χώρο αυτό πρέπει να συμβαίνει παντού. Και μάλιστα, οι γυναίκες ταυτίζονται τελικά με την φύση (για τον ίδιο λόγο: λειτουργίες του σώματος) ενώ οι άνδρες με τον πολιτισμό. Καθώς στην Δύση ο πολιτισμός, ως «δημόσιο», αποτιμάται θετικά, αφού το δημόσιο εμπεριέχει το οικιακό και ο πολιτισμός μετασχηματίζει την φύση, εξηγείται και η ανωτερότητα της θέσης των ανδρών.

Τα προβλήματα είναι δύο:

Από την μία πλευρά οι κοινωνίες δεν αντιλαμβάνονται με τον ίδιο τρόπο τις δραστηριότητες των φύλων (π.χ. τις αναπαραγωγικές λειτουργίες) ούτε βέβαια τις ταυτίζουν με τα ίδια πράγματα που τις ταυτίζει η Δύση. Για αντιπαραθέσεις τέτοιες όπως π.χ. «φύση» – «πολιτισμός», δεν είμαστε σίγουροι ότι οι κατηγορίες που υπεισέρχονται σ’αυτές σημαίνουν τα ίδια πράγματα, για τους άλλους πολιτισμούς, όπως στην Δύση. ‘Ετσι στην περίπτωση της φυλής Hagen το «φυσικό» δεν θεωρείται καθόλου αυτονόητο και δεδομένο. Πραγματικό είναι μόνον ό,τι αποτελεί σύμβαση και προέρχεται από τις κοινωνικές σχέσεις. Τα φύλα εδώ ομαδοποιούνται και διαφοροποιούνται με βάση χαρακτηριστικά που ανάγονται στον χώρο του κοινωνικού και όχι στον χώρο της βιολογίας. Οι βιολογικές διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών είναι μεν δεδομένες αλλά οι συμπεριφορές τους δεν ανάγονται στην φύση. Για παράδειγμα, σε μας το μητρικό φίλτρο θεωρείται «φυσικό», ενώ είναι αποτέλεσμα συνειδητών κοινωνικών πιέσεων.

Επίσης η αντιπαράθεση «καλλιεργημένο – άγριο» που είναι ομόλογη με την αντιπαράθεση «πολιτισμός – φύση» δεν φαίνεται να είναι ομόλογη με το αρσενικό – θηλυκό. Σε ορισμένα συμφραζόμενα οι γυναίκες αντιπροσωπεύουν το άγριο (φύση) σε άλλα το καλλιεργημένο (πολιτισμό). Τα,ο ίδιο συμβαίνει και με τους άνδρες. ‘Οσον αφορά την αξιολόγηση το γόητρο πηγάζει άλλοτε από δραστηριότητες που προέρχονται από τον χώρο του άγριου (φύσης) και άλλοτε από τον χώρο του καλλιεργημένου (πολιτισμού).

Όμως και οι κατηγορίες «φύση» και «πολιτισμός» μπορεί να έχουν πολλές έννοιες ακόμη και στην ίδια την Δυτική σκέψη από τις οποίες βέβαια μόνο μια χρησιμοποιήθηκε από την ανθρωπολογία των γυναικών, γι΄ αυτό έφθασαν σε εσφαλμένα συμπεράσματα: Η φύση άλλοτε λαμβάνεται ως πηγή πρώτων υλών που την μετασχηματίζει ο πολιτισμός (ως ανώτερος!), άλλοτε σαν όριο που δεν μπορεί να το ξεπεράσει ο πολιτισμός (άρα κατώτερος!). ‘Ομως εδώ χρησιμοποιήθηκε μόνο η μία έννοια, αυτή που τονίζει την ανωτερότητα του πολιτισμού. Και πάλι όμως το παράδειγμα το δίνουν οι «Ηagen» καθώς τόσο το καλλιεργημένο όσο και το άγριο αντιπροσωπεύουν δεδομένες αυτόνομες καταστάσεις. Το άγριο δεν προσλαμβάνεται ως δυνάμει καλλιεργήσιμο και το καλλιεργημένο δεν λαμβάνεται ως αυτό που μετασχηματίζει και ενσωματώνει το άγριο.

Στη Δύση ο τρόπος σκέψης διαμορφώνεται με την μεταφορά «εμπόρευμα – παραγωγός», δηλαδή κάποιος μπορεί να γίνει αντικείμενο κάποιου άλλου (αυτή η σκέψη ερμηνεύει θέσεις για την ανδρική ανωτερότητα). Όμως σε άλλες κοινωνίες η κυρίαρχη μεταφορά είναι η ανταλλαγή. Έτσι π.χ. οι γυναίκες «Hagen» ανταλλάσσουν μεταξύ τους δικτυωτούς σάκους. Οι σάκοι δεν γίνονται αντικείμενο δημόσιας ανταλλαγής, γιατί η δημόσια ανταλλαγή είναι έμφυλη-ανδρική, και δεν αποφέρει γόητρο στις γυναίκες. Το ίδιο ισχύει και για τις ανταλλαγές ανδρών και γυναικών που επιβεβαιώνουν την πρόσληψη του ανδρικού και του γυναικείου ως αντίθετων εννοιών. ‘Ομως στις ανταλλαγές αυτές τα άτομα, άνδρες και γυναίκες, δεν θεωρείται ότι ανταλλάσσουν μόνον αντικείμενα, αλλά ότι δίνουν κάτι από τον εαυτό τους. Η αποδοχή του αντικειμένου κατά συνέπεια σημαίνει ότι ο «άνδρας» έχει και «γυναικεία» συστατικά (όσον αφορά την ταυτότητά του) όσον και το αντίθετο.

Στη Δύση βέβαια κάποιος έχει είτε «ανδρικά» στοιχεία είτε «γυναικεία». Δεν μπορεί να έχει και τα δύο, διότι τότε εντάσσεται σε μια τρίτη κατηγορία ή οποία είναι προβληματική και «μιαρή». Έτσι το χαρακτηριστικό στην Μελανησία είναι η συγκρότηση των γυναικείων και ανδρικών συστατικών της ταυτότητας και στα δύο φύλα και η εξωτερίκευσή τους τόσο από άνδρες όσο και από γυναίκες. Η ενασχόληση εκεί με μικτές δραστηριότητες δεν ενέχει αξιολογικές κρίσεις για τα πρόσωπα, καθώς το ότι αντικείμενα, συναισθήματα, στόχοι που θεωρούνται έμφυλα δεν σημαίνει ότι έχουν φορείς μόνον άνδρες ή γυναίκες. Αυτό σημαίνει ότι άνδρες και γυναίκες μπορεί να είναι φορείς σημασιών που ταυτίζονται με το δικό τους ή με το άλλο φύλο. Π.χ., μια γυναίκα υιοθετεί μια συμπεριφορά που θεωρείται ανδρική χωρίς να κατακρίνεται γι΄αυτό. Το φύλο εντέλει που έχει σ΄ αυτές τις κοινωνίες το άτομο, προσδιορίζεται από τον «ανδρισμό ή το «γυνισμό» που οι άνθρωποι εκδηλώνουν στα συμφραζόμενα διαφόρων κοινωνικών «ανταλλαγών».

Οι διαφορές ανάμεσα στα φύλα δεν προσλαμβάνονται ως απόλυτες ή αντιθετικές όπως συμβαίνει στη Δύση ούτε έχουν πάντα την ίδια βαρύτητα. Η διαπαιδαγώγηση, η κοινωνικοποίηση των ατόμων, όπως αναφέρθηκε, είναι φανερά έμφυλες στη Δύση: οι αναπαραστάσεις που αποκτά το άτομο για το φύλο του, τα πράγματα που θεωρεί ότι μπορεί να κάνει ή όχι, οι συμπεριφορές που υιοθετεί. Η οικογένεια παίζει σημαντικό ρόλο σ΄ αυτό καθώς μαθαίνει στο παιδί από πολύ μικρό να διαχωρίζεται από τα μέλη του αντίθετου φύλου (ας θυμηθούμε, με τα ροζ και γαλάζια χρώματα, ή με τα κοριτσίστικα και αγορίστικα παιγνίδια).

Το ότι η συγκρότηση του φύλου σε κάθε κοινωνία είναι πολιτισμική κατασκευή είναι φανερό, όπως και το ότι αυτή η συγκρότηση διαφέρει ανάλογα με την κοινωνία. Αυτό όμως που δεν φαίνεται είναι ότι η αντίληψη για το «φύλο» αλλάζει και στην ίδια κοινωνία. Καθώς οι νοοτροπίες των ανθρώπων αλλάζουν με αργό ρυθμό, οι μεταβολές στις προσδοκίες που αφορούν το «γυναικείο» ή το «ανδρικό» φαίνονται ανεπαίσθητες. ‘Ομως στην πραγματικότητα είναι πολύ γρήγορες. Πριν από πενήντα χρόνια ποια θα ήταν η αξιολόγηση μιας γυναίκας που φορούσε παντελόνι, ή οδηγούσε; Σήμερα όμως το παντελόνι δεν θεωρείται μέρος της ανδρικής ενδυμασίας , (όπως φαίνεται πολύ λογικό για τον κύριο της εικόνας να διεκδικεί το δικαίωμα να φορά την φούστα του!). Πολύ περισσότερο βέβαια όταν πρόκειται για νοοτροπίες που θέλουν την γυναίκα «εκ φύσεως» ικανή για νοικοκυριό και τον άνδρα ανίκανο κτλ.

Τέλος σε μια δυτική κοινωνία (π.χ. τη δική μας) η ενασχόληση ενός άνδρα με ένα επάγγελμα «γυναικείο» δίνει λαβή για υποψίες για μη «ανδρική» σεξουαλική συμπεριφορά . Ακόμη περισσότερο η υιοθέτηση μιας άλλου τύπου (από την προσδοκώμενη) σεξουαλικής συμπεριφοράς, ενέχει αξιολογήσεις του τύπου «δεν είναι ικανός για συμπεριφορές, δραστηριότητες, που εμπίπτουν στο φύλο του, αλλά σε αυτές του αντιθέτου». Σε αντίθεση στις ινδιάνικες κοινωνίας αυτό που χαρακτηρίζει τους Berdach τους ανθρώπους που υιοθετούν το αντίθετο κοινωνικό φύλο, είναι κυρίως η ενασχόλησή τους με εργασίας και δραστηριότητες που θεωρούνται ότι ταυτίζονται με το αντίθετο βιολογικό φύλο, και λιγότερο το είδους της σεξουαλικότητάς τους.

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗΣ


  • Ποια είναι η κοινωνική θεωρία του βιολογικού φύλου που επικρατεί στη δύση; Δώστε δικά σας σχετικά παραδείγματα αντιλήψεων και στάσεων.
  • Το φύλο στη Δύση αποτελεί κριτήριο «κανονικής» συμπεριφοράς. Γιατί; Συμβαίνει κάτι διαφορετικό σε άλλες κοινωνίες;
  • Η παραβίαση του φυλετικού ορίου στη δύση επιφέρει αρνητική κοινωνική αξιολόγηση. Συμβαίνει κάπου άλλου αυτό; Δώστε παράδειγμα άλλης προσέγγισης.
  • Το φύλο στις δυτικές κοινωνίες θεωρείται «φυσικό» και δεν επιδέχεται διαπραγμάτευση. Η κατηγορία «φυσικό» έχει παντού την ίδια αναμφισβήτητη δύναμη;
  • Ο λεγόμενος στην Δύση «φυσικός» προορισμός είναι δυνατόν να διαφέρει από κοινωνία σε κοινωνία ή ακόμη και στον ίδιο τον δυτικό πολιτισμό; (παραδείγματα δραστηριοτήτων, συμβόλων, συμπεριφορών στην ίδια ή διαφορετικές κοινωνίες που να το αποδεικνύουν).
  • Η ανθρωπολογία των γυναικών αντιμετώπισε το περιεχόμενο των κατηγοριών «άνδρας» «γυναίκα» ως «φυσικό» επομένως «οικουμενικό (ίδιο σε όλες τις κοινωνίες). Οδηγήθηκε λοιπόν σε εσφαλμένα συμπεράσματα, ποια ήταν αυτά;
  • Το φύλο συγκροτείται πολιτισμικά – τι σημαίνει αυτό; – Παραδείγματα διαφορετικών λογικών συγκρότησής του.
  • Στην Δύση, κυρίαρχη μεταφορά για την πρόσληψη του φύλου είναι αυτή του παραγωγού-εμπορεύματος. ‘Ομως υπάρχουν κοινωνίες που σκέφτονται με βάση την ανταλλαγή. Πώς συγκροτείται το φύλο με τις δύο διαφορετικές λογικές;
  • Η υιοθέτηση από άνδρες τύπων συμπεριφοράς που θεωρούνται γυναικείοι (στην φωτογραφία – ενδυμασία – εκφράσεις – κινήσεις ) κατατάσσει τους συγκεκριμένους άνδρες στις «γυναίκες». Αυτό συνεπάγεται και αξιολογική κρίση ως προς το περιεχόμενό τους ως πρόσωπα και παραπέμπει σε μία προσδοκώμενη σεξουαλικότητα για το βιολογικό τους φύλο. Σχολιάστε.

Advertisements
Posted in Δημόσιος Χώρος | Σχολιάστε

ΚΑΝΤΙΜΑΝ


Για τη μεταπτυχιακή της εργασία, η ‘Ελεν Λάιλ αναλαμβάνει να κάνει μια λεπτομερή διατριβή πάνω στους «αστικούς θρύλους» (δηλαδή ανορθολογικές διαδόσεις στον αστικό χώρο). Η έρευνά της την οδηγεί σε μια ημιεγκαταλελειμμένη λαϊκή πολυκατοικία, από ένα πρόγραμμα λαϊκής στέγης στα προάστια του Σικάγου (Cabrini-Green). Εκεί έρχεται σε επαφή με τρομακτικές ιστορίες για τον Κάντιμαν, ένα μονόχειρα Νέγρο δολοφόνο που εμφανίζεται στα θύματά του όταν αυτά προφέρουν πέντε φορές το όνομά του…

Το σκηνικό είναι πειστικότατο, αφού γνωρίζουμε ότι, παρά τις προόδους της επιστήμης και της τεχνικής, ο ανορθολογισμός είναι αρκετά διάχυτος στις σύγχρονες κοινωνίες. Αρκεί να αναλογιστούμε πόσο συχνά βλέπουμε διαφημίσεις για «χαρτορίχτρες» και «καφετζούδες», καθώς και σχετικές τηλεοπτικές εκπομπές. Η ταινία έχει επίσης και ένα ενδιαφέρον ανθρωπογεωγραφικό και κοινωνικοανθρωπολογικό ακαδημαϊκό πλαίσιο (έρευνα, επιτόπιες μελέτες, συνεντεύξεις, λήψη φωτογραφιών) που της προσφέρει αρκετή αληθοφάνεια.

Στην εισαγωγή της ταινίας έχουμε την ευκαιρία να θαυμάσουμε το Σικάγο και ιδιαίτερα ορισμένες από αέρος απόψεις του Πανεπιστημίου του Σικάγου. Επίσης μπορούμε να παρατηρήσουμε την εξέλιξη των λαϊκών κατοικιών, οι οποίες καθώς δεν έχουν την συντήρηση που απαιτείται, ερειπώνονται ή γίνονται άντρο κακοποιών.

Σε συνέντευξή μας με έλληνα πανεπιστημιακό του Σικάγου (καθ. κ. Βασ. Σιωμόπουλος, 26.5.1995) είχαμε τη διαβεβαίωση ότι το σκηνικό του Cabrini-Green, όπως παρουσιάζεται στην ταινία, δεν υστερεί σε τίποτα από την πραγματικότητα ούτε την παραποιεί (πράγμα που απέκλειε επιτόπια ανθρωπογεωγραφική έρευνα). Πρόκειται για το Gabrini Green Public Housing Development στη βόρεια πλευρά του Σικάγου, αλλά είναι πολύ πιθανό ότι η κινηματογραφική απεικόνιση θα βασίστηκε σε εργασία σε στούντιο.

Η εξέλιξη της υπόθεσης αποτελεί θέαση των πραγμάτων υπό το πρίσμα αυτών που πιστεύουν στους υπερφυσικούς αστικούς θρύλους. Κάτι τέτοιο διεγείρει βέβαια το ενδιαφέρον των θεατών που αγαπούν τα έργα τρόμου αλλά αφήνει ανικανοποίητους τους υπόλοιπους. (Σκηνοθεσία: Μπέρναρντ Ρόουζ,. Παίζουν: Βιρτζίνια Μάντσεν, Τόνι Τοντ, Ξάντερ Μπέρκλεϊ, κ.ά.)


 

Posted in Δημόσιος Χώρος | Σχολιάστε

ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΙΡΗΝΕΥΣΗ ΤΩΝ ΔΡΟΜΩΝ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΜΑΣ

Μια απάντηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τις συνθήκες λειτουργίας της πόλης μας

Τις ημέρες αυτές του Δεκαπενταύγουστου, γιορτάζουμε μια επέτειο. Ήταν ακριβώς σαν σήμερα πριν δέκα χρόναι, 13 Αυγούστου 2007, που πολυάριθμοι πρεβεζάνοι κοινωνικοί ακτιβιστές συναθροιστήκαμε, με κάλεσμά μας,  στη διασταύρωση Λεωφόρου Ειρήνης και Χρίστου Κοντού, για να διαμαρτυρηθούμε για τη θηριώδη κατάσταση που έχει επιβάλει η αυτοκίνηση στην πόλη μας. Κεντρικό μας σύνθημα ήταν «ΞΗΛΩΣΤΕ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΤΟ ΝΑ ΦΑΝΕΙ ΤΟ ΠΟΤΑΜΙ» και βασική πρόταση «ΝΑ ΓΙΝΕΙ H ΛΕΩΦΟΡΟΣ ΕΙΡΗΝΗΣ ΑΠΟ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΟΔΡΟΜΟΣ ΤΑΠΕΙΝΩΣΗΣ ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ, ΕΝΑΣ ΠΕΖΟΔΡΟΜΟΣ ΕΙΡΗΝΗΣ». Με τις μαξιμαλιστικές και συμβολικές αυτές θέσεις, που πάντα τις εννοούμε, στις όποιες ρεαλιστικές τους διαστάσεις, δεν ζητούσαμε βέβαια να έρθουν τα «επάνω-κάτω» στην πόλη αλλά να επιβληθεί μια νομιμότητα στους δρόμους, και να έχουν όλοι, και οι πεζοί, οι ηλικιωμένοι, οι μητέρες με τα αμαξάκια, οι ανάπηροι, το δικαίωμα να διασχίσουν τους δρόμους της και να κινηθούν στα πεζοδρόμιά της.

Από τότε συνεχίζουμε τακτικά τη δράση μας αυτή στο πλαίσιο της λειτουργίας της πρεβεζάνικης κίνησης ΔΗΜΟΣΙΟΣ ΧΩΡΟΣ, του πανελλήνιου φορέα SOSTE (SOS ΤΡΟΧΑΙΑ ΕΓΚΛΗΜΑΤΑ) και του συλλόγου ΠΕΖΗ. Ήδη τον Απρίλιο συντονιστήκαμε με άλλους ακτιβιστές του κέντρου και υποβάλαμε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή διαμαρτυρία για τις συνθήκες λειτουργίας των δρόμων της πόλης μας. Παραθέτουμε εδώ την απάντηση των ευρωπαϊκών υπηρεσιών   και καλούμε τους φίλους συμπολίτες που συμμερίζονται τον προβληματισμό μας να μας κοινοποιήσουν φωτογραφικό υλικό που κατά τη γνώμη τους τεκμηριώνει τις θέσεις μας για την απάνθρωπη λειτουργία των δρόμων της πόλης μας.

Ας υπενθυμίσουμε πως η συνάθροισή μας πριν δέκα χρόνια ήταν δυστυχώς ματωμένη αφού ακριβώς την προηγούμενη ημέρα, εκεί στο χώρο της συνάθροισης, είχε γίνει «συμπτωματικά», ένα «ατύχημα» με θύμα ένα νεαρό οδηγό μοτοποδηλάτου. Ευτυχώς δεν ήταν θανατηφόρο αλλά υπογράμμισε με κόκκινη γραμμή  την προσπάθεια μας για ειρήνευση των δρόμων της Πρέβεζας. Της πόλης και της υπαίθρου εννοείται. Τα αιτήματά μας, τα οποία το τραγικό συμβάν της προτεραίας είχε καταστήσει απολύτως επίκαιρα και που δημοσιεύσαμε και υποβάλαμε με ψήφισμα στις Αρχές απορρίφθηκαν. Δήμος, Αστυνομία και Εισαγγελία δεν εννοούν να ειρηνεύσουν την πόλη. Είναι σαν να θέλουν οι κρατικές αρχές να υπηρετήσουν, με κάθε κόστος σε ζωές, αίμα και ανθρώπινη αξιοπρέπεια την ξένη αυτοκινητοβιομηχανία και τη βιομηχανία της πετρελαϊκής ενέργειας. Για ντο λόγο αυτό συνεχίσαμε με διάφορα μέσα τη δράση μας.

 

Posted in τροχαία εγκλήματα, Δημόσιος Χώρος, Ευρώπη - ΕΕ, δίκτυο υγιών πόλεων | 6 Σχόλια

Καλοκαιράκι, τραπεζάκια έξω, μουσικούλα…

Φόρουμ Πρέβεζας

Του Γιάννη Ρέντζου

 Το καλοκαίρι, πάντα σε υποκοριστικό συμπαθείας, συνοδεύεται στην

πόλη μας με ουζάκι, μουσικούλα και αθώα καλοπέραση που υποστηρίζεται σε δρόμους και πλατείες από τα “τραπεζάκια έξω”. Απλωμένα παντού, για να εξυπηρετούν, όσο γίνεται πιο δροσερά, περισσότερους ανθρώπους που θα ήθελαν να δοκιμάσουν αυτές τις απλές χαρές της καλοκαιριάτικης πόλης, συνταιριάζονται με ανέμελο κάπνισμα ανοιχτού χώρου και όμορφη μουσική από τα ηλεκτρονικά μηχανήματα του καταστήματος. Όλοι (;) είμαστε έτσι ικανοποιημένοι από τις απλές αυτές χαρές του καλοκαιριού που μας προσφέρουν απλόχερα οι φίλοι μας επιχειρηματίες των ουζερί, των καφέ, των μικρών εστιατορίων στην όμορφη μικρή μας πόλη…

Συμβάλλουν βέβαια και άλλοι στο να αισθανθούμε τις μικρές αυτές χαρές. Η Δημοτική Αστυνομία, που δεν ενοχλεί τους επιχειρηματίες στο υπερβολικό άπλωμα τραπεζιών, οπότε έτσι επωφελούνται πιο πολλοί Πρεβεζάνοι και επισκέπτες· η Ελληνική Αστυνομία, που δεν φροντίζει να τηρείται το ωράριο χρήσης μουσικών οργάνων, οπότε όλο και περισσότεροι φιλόμουσοι γεύονται τα…

Δείτε την αρχική δημοσίευση 975 επιπλέον λέξεις

Posted in Δημόσιος Χώρος | Σχολιάστε

ΠΡΕΒΕΖΑ – Η ΠΟΛΗ ΤΗΣ ΗΠΕΙΡΟΥ, ΤΩΝ ΔΥΟ ΝΟΜΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΔΥΟ ΘΑΛΑΣΣΩΝ

Φόρουμ Πρέβεζας

ΠΡΕΒΕΖΑ – Η ΠΟΛΗ ΤΗΣ ΗΠΕΙΡΟΥ, ΤΩΝ ΔΥΟ ΝΟΜΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΔΥΟ ΘΑΛΑΣΣΩΝ

Του Γιάννη Ρέντζου (*)

Κάτι θυμίζει αυτός ο τίτλος… «Ελλάδα των δυο ηπείρων και των πέντε θαλασσών». Για πόσο όμως κράτησε εκείνο το όνειρο;

λιμάνι Πρέβεζα

Μια καινούρια γεωπολιτική προοπτική φαίνεται πως ανοίγεται τον τελευταίο καιρό και για την Πρέβεζα. Η πόλη μας που έχει για αρκετούς αιώνες γυρίσει την πλάτη στο Ιόνιο παρά τις ναυτιλιακές και αλιευτικές δραστηριότητές της φαίνεται πως τώρα απεγκλωβίζεται από την αγκαλιά του Αμβρακικού. Αναζητεί διέξοδο προς τη μεγάλη ανοιχτή θάλασσα της Ευρώπης (Ιόνιο-Αδριατική) με το «αλιευτικό λιμενικό καταφύγιο» στον Παντοκράτορα.

Η «ανάπτυξη», που σαν όρος έχει μπει στο καθημερινό λεξιλόγιο της νομαρχιακής μας αυτοδιοίκησης, αποκτά μια νέα διάσταση. Και μάλιστα η μελλούμενη παρέμβαση συμπίπτει χρονικά με τη φάση που διατρέχουμε τώρα κατά την οποία απομακρυνόμαστε όλο και πιο πολύ από τους κύριους χερσαίους άξονες (Εγνατία-Ιονία). Και το αεροδρόμιο έχει άλλωστε αισθητά απομακρυνθεί σε…

Δείτε την αρχική δημοσίευση 681 επιπλέον λέξεις

Posted in Δημόσιος Χώρος | Σχολιάστε

Κομούνια βγάζει ή άσβεστος, παπάδες ο γρανίτης

Φόρουμ Πρέβεζας

Οι αρδεύσεις στην Πρέβεζα και το Ομοσπονδιακό Πανεπιστήμιο

Του Γιάννη Ρέντζου

 Με την αναστάτωση που προκλήθηκε από το “σχέδιο Αθηνά”, για την ανασυγκρότηση των ιδρυμάτων της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, ήρθε στην επιφάνεια μια παλιότερη ιδέα εκπαιδευτικής αναδιοργάνωσης. Σε όρους του “σχεδίου Αθηνά”, αυτή η ιδέα παρουσιάστηκε ως “ομοσπονδιακού τύπου πανεπιστήμιο”, με την επωνυμία “Αδαμάντιος Κοραής”. Το παλιότερο πρότυπο, που είχε προταθεί με το ίδιο περιεχόμενο, στο γύρισμα της δεκαετίας 1970/1980, είχε το όνομα “Αττικό Πανεπιστήμιο”. Και οι δύο αυτές κινήσεις πανεπιστημιακής μεταρρύθμισης (αν θέλουμε να δούμε το ζήτημα θετικά) πρόβλεπαν την όποια, διοικητική ή ακαδημαϊκή, συνένωση των παραδοσιακών πανεπιστημιακών φορέων, που είναι οι άλλοτε σχολές με έδρα την ελληνική πρωτεύουσα, γνωστές πια ως σοβαρά ελληνικά πανεπιστήμια, δηλαδή το Γεωπονικό, το Οικονομικό, το Πάντειο, το Πανεπιστήμιο Πειραιά και το Χαροκόπειο. Το αν είναι “πανεπιστήμια” είναι άλλο ζήτημα.

M. C. Escher, Σχετικότητα  M. C. Escher, Σχετικότητα

Το ιδεώδες θα ήταν βέβαια να στηθεί…

Δείτε την αρχική δημοσίευση 679 επιπλέον λέξεις

Posted in Δημόσιος Χώρος | 1 σχόλιο

ΕΥΕΡΓΕΤΗΣ ΚΑΙ ΔΩΡΗΤΗΣ ΤΗΣ ΠΡΕΒΕΖΑΣ

…με τη σημαντική συγγραφική του κατάθεση ο γιατρός Σπύρος Σουμαλεύρης…

Ένα μεγάλο πρεβεζάνικο εκδοτικό και βιβλιογραφικό γεγονός έλαβε χώρα αυτές τις ημέρες στην πόλη μας. Μια μεγάλη υποδοχή επιφυλάχτηκε στον εκλεκτό συμπολίτη μας Σπύρο Αλεξάνδρου Σουμαλέυρη, που ανακοίνωσε στο φέις μπουκ την έκδοση του βιβλίου του με τίτλο Ευεργέτες & δωρητές της Πρέβεζας.

Εκφράζει εκεί τη συγκίνησή του ο εκλεκτός ερευνητής-συγγραφέας για την παραλαβή του τυπωμένου βιβλίου του ενώ ταυτόχρονα ευχαριστεί τους δημόσιους φορείς που συνέβαλαν στη έκδοση. Γράφει:
Δεν μπορούσα ποτέ να φανταστώ τα συναισθήματα που γεννά η όψη και το άγγιγμα της έκδοσης της έρευνας μου για τους «Ευεργέτες & δωρητές της Πρέβεζας» από το 1800-2012. Ειδικά όταν έχει γίνει όπως την ονειρεύτηκα. Ευχαριστώ: 1.Το περιφερειακό Ταμείο Ηπείρου 2.Τον Δήμο Πρεβεζας 3.Τον Ιατρικό σύλλογο Πρέβεζας για τη χρηματοδότηση της έκδοσης.

Στο προφίλ του Σπύρου Σουμαλεύρη συνέρρευσαν, λοιπόν, αυτές τις ημέρες πολυάριθμοι φίλοι, ομότεχνοί του, επιστήμονες και συνεργάτες για να τον συγχαρούν για την έκδοση και να ευχηθούν να είναι «καλοτάξιδο» το βιβλίο του. Του το ευχόμαστε κι εμείς με κάθε ειλικρίνεια και παραθέτουμε (χωρίς αξιολογική διάκριση) τις πρώτες συγχαρητήριες εγγραφές από το προφίλ του στο φέις μπουκ.

Τάσος Μωραΐτης Συγχαρητήρια, κύριε Σπύρο, καλοτάξιδο!
Giannoulis Dionisios  Συγχαρητήρια κ. Σουμαλεύρη!!
Ιωσηφίνα Χριστίνα Μάρκου  Συγχαρητήρια !
Zikakis Giorgio Zois  ΠΕΡΙΜΈΝΩ ΤΟ ΚΑΙΝΟΎΡΓΙΟ ΣΟΥ ΒΙΒΛΊΟ
Βαγγέλης Συγκούνας  Συγχαρητήρια, καλοτάξιδο!
ΣΠΥΡΟΣ ΜΠΟΓΔΑΝΟΣ  Συγχαρητήρια !!!!
Vicky Papagianni  Συγχαρητήρια κύριε Σπύρο !! Ανυπομονώ να το πάρω στα χέρια μου και να θαυμάσω την υπέροχη δουλειά που σίγουρα έχετε κάνει !
Olga Papadaki  Μπράβο! Καλοτάξιδο! Που θα το βρούμε?
Μαρία Κωνσταντή  Σπύρο, καλοτάξιδο!
Olga Zissi  Θερμά συγχαρητήρια…. θα το διαβάσω…. κάπως.
Lina Nizami  Σπύρο μου συγχαρητήρια. Ένα ακόμη όνειρο σου πραγματοποιήθηκε!!!!! Ελπίζω σύντομα να το πάρω στα χέρια μου.
Giorgos-Alexandra Tsoumelekas  Συγχαρητήρια Σπύρο !!!
Lilian Harokopou  Συγχαρητήρια Σπύρο! Καλοτάξιδο να ’ναι!
Κωνσταντίνος Τριάντης  ΕΥΓΕ ΣΠΥΡΟ !!!! ΚΑΛΟΤΑΞΕΙΔΟ !!!!
Μαίρη Λούπα Σιαράβα  Συγχαρητήρια. Εύχομαι γρήγορα και το επόμενο!!!
Sofoula Karagianni  Bravo Spyro anipomono na to diavaso !!
Eleni Kosti  Μπράβο!!! Θερμά συγχαρητήρια!!!!
Vanessa Zoi  Συγχαρητήρια και εύχομαι έμπνευση για το επόμενο
Litsa Kontoni  Συγχαρητήρια αγαπημένε μου!!! Το όνειρό σου πραγματοποιήθηκε ξέρω ποσό πολύ έχεις ασχοληθεί για να βγει όλη αυτή η δουλεία που έχεις κάνει γι’ αυτό. Καλοτάξιδο λοιπόν και θέλω να το διαβάσω σύντομα!!!
Κατερίνα Θεοχάρη  Υπέροχο!!!! Συγχαρητήρια!!!! Πολλά μπράβο!!!!
Despina Ntakoula  Καλοτάξιδο, καλή επιτυχία που θα το βρούμε;
Μιχαήλ Σίσκας  Αξίζεις συγχαρητηρίων για την τόσο εμπεριστατωμένη έρευνα και ποιοτική παρουσίασή της. Με αυτό το έργο συγκαταλέσαι και εσύ τώρα πια στους ευεργέτες της Πρέβεζας!!!
Γιάννης Αυγέρης  Συγχαρητήρια Σπύρο. Πάντα τέτοιες δημιουργικές επιτυχίες.
Katerina Lazarou  Θερμά συγχαρητήρια Σπύρο!!! Πρέπει να είναι εξαίρετο το δημιούργημα σου!!!

Με τα δικά μας συγχαρητήρια και πάλι, τελειώνουμε εδώ το απόσπασμα από τις εγγραφές και διαλέγουμε την ιδέα του συμπολίτη μας Μιχαήλ Σίσκα ως τίτλο της ανάρτησής μας. Ευεργέτης και δωρητής της Πρέβεζας με τη σημαντική συγγραφική του κατάθεση ο φίλος γιατρός Σπύρος Σουμαλεύρης. Όπως άλλωστε ήταν και με το λειτούργημά του, στην οικογενειακή του παράδοση.

Posted in πρεβεζάνοι συγγραφείς, πολεογραφία, πολεογραφικό μουσείο, Ιστορία, Μουσείο πόλης, νεκρολογία | Tagged | Σχολιάστε