ΤΟΤΕΜ ΚΑΙ ΤΑΜΠΟΥ ΣΤΗΝ ΠΡΕΒΕΖΑ

Υπόγεια ζεύξη, υπέργεια γέφυρα, κάθετη κατασκευή

gefyr3Τις ημέρες αυτές ξαναείδαμε με φροντίδα Πρεβεζάνων νοσταλγών και τεκμηρίωση του τοπικού φορέα των Γενικών Αρχείων του Κράτους μια εικόνα της «γέφυράς μας». Είναι το πρωταρχικό σχέδιο που ένας σχεδιαστής, που δε γνωρίζουμε, με την καθοδήγηση μηχανικών, φιλοτέχνησε για να αισθητοποιηθεί η ιδέα της γέφυρας Πρέβεζας Ακτίου, ήδη στα μέσα της δεκαετίας 1970-80. Στην εικόνα μας έχουμε επιχρωματίσει το αρχικό αυτό σχέδιο. Βέβαια η γέφυρα αυτή δεν έγινε ποτέ. Αντ΄ αυτής η ζεύξη! Μάθαμε και τη λέξη, που την ακούγαμε να τη χρησιμοποιούν μόνο μηχανικοί.

Θυμάμαι πως πριν μερικά χρόνια και ενώ είχε ήδη αρχίσει να λειτουργεί η υποθαλάσσια σύνδεση, η ζεύξη δηλαδή, ένας φίλος (Χ.Σ.), αναφερόμενος στην κατασκευή της σήραγγας −αντί γέφυρας−, μας έλεγε: «Είχαμε μιλήσει πολύ για τη γέφυρα και τη σήραγγα. Ακόμα και το ΝΑΤΟ είχαμε μπλέξει, δηλαδή πως θα γινόταν το δικό του σχέδιο, μάλλον η υποθαλάσσια σήραγγα. Μερικοί εξηγούσαν πως εξαιτίας του αεροδρομίου δεν θα μπορούσε να γίνει γέφυρα. Αστεία… Θα προτιμούσα μια γέφυρα για έναν ιδιαίτερο λόγο. Θέλω κάτι δημόσιο που να είναι ψηλό και εντυπωσιακό. Δεν εννοώ τα πολυώροφα κτίρια… Μια γέφυρα κατασκευασμένη, έτσι ώστε να μην εμποδίζει τη ναυσιπλοΐα, ‒ο συνομιλητής μας ανήκει σε παλιά ναυτιλιακή οικογένεια δηλαδή τη διέλευση των σκαφών. Και αυτό θα ήταν ένα σύμβολο για την Πρέβεζα. Επιπλέον, αν κάποιος φωτογράφιζε έναν μόνο πυλώνα της γεφύρας, αυτό θα έμοιαζε με τον Πύργο του Άιφελ. Τι τοτεμικό και φαλλικό σύμβολο και αυτός! Έχω παρατηρήσει ότι και με την περίφημη γέφυρα Golden Gate στο Σαν Φρανσίσκο το ίδιο κάνουν. Τη φωτογραφίζουν έτσι που να προβάλεται ένας πυλώνας, σαν πύργος!». (Μια τέτοια ιδέα απεικονίζεται στη σύνθεση που μας είχε κοινοποιήσει ο Δρ. Χάρης Γκούβας).

gefyr1

Όσα μας έλεγε ο φίλος φέρνουν στο νου αυτά που ξέρουμε για τη «διεκδίκηση της κατακόρυφης καθετότητας» μέσα στους χώρους διαβίωσης. Από τα τοτέμ στα πρωτόγονα χωριά της ζούγκλας μέχρι τους ουρανοξύστες στα μεγάλα παγκόσμια αστικά κέντρα. Και μην ξεχνάμε τους τόσο διαδεδομένους μιναρέδες στις πόλεις του Ισλάμ. Σαν πρόθεση και σαν δράση και κατασκευή, η καθετότητα οδήγησε σε πολυάριθμες παρατηρήσεις και αναλύσεις, που ξεκινούν από τον Πύργο της Βαβέλ! Τα τοτεμικά σύμβολα, με τη μορφή τοτεμικών στηλών, προσεγγίστηκαν στις ψυχολογικές και τις ανθρωπολογικές μελέτες του Σίγκμουντ Φρόιντ και αντίστοιχα του Κλοντ Λεβί-Στρος. Ο Γάλλος ιστορικός Jacques Le Goff (Ζακ Λε Γκοφ), παρουσιάζει την «κατακόρυφη καθετότητα» σαν «μία από τις ισχυρότερες μορφές της μεσαιωνικής φαντασίας». Και όχι μόνο. Υποστηρίζει πως οι πύργοι του San Gimignano, που κυριαρχούν στην ύπαιθρο της Τοσκάνης, προοιωνίζουν, στην πραγματικότητα, τους ουρανοξύστες του Μανχάταν! Και να υπενθυμίσουμε ακόμα πως για τα μικρότερα παιδιά το ύψος θεωρείται κυρίαρχη διάσταση αφού ένα ποτήρι με νερό νομίζουν πως έχει περισσότερη ποσότητα νερού, από όση υπάρχει σε ένα βαθύ πιάτο

Στη μικρή πόλη της Πρέβεζας, η κατακόρυφη κατασκευαστική καθετότητα (που θα μπορούσε να διεκδικηθεί με τη μεγαλοπρέπεια των πυλώνων της γέφυρας) εκφράζεται με την προσθήκη του καμπαναριού, που επικάθηται στον παλιό ενετικο πύργο του ρολογιού, στον Άγιο Χαράλαμπο. Μαζί με την καθετότητα, υπάρχει εκεί ένας πολύπλοκος συμβολισμός: η εκκλησία, το κέντρο της πόλης, το ρολόι και ο χρόνος (πόσος μας απομένει; …). Θα μπορούσε να θεωρηθεί κάτι σαν μια πρεβεζάνικη λαϊκή εθνοτική και ταυτοτική σύμβαση ενότητας; Ή, πιο πέρα, μια μεταφυσική κίνηση για «ψηλάφιση του Θείου»;…

Θα υποστηρίζαμε όμως επίσης πως το ρολόι του Αγ. Χαραλάμπους συνδέεται και με στοιχεία, που θα χαρακτηρίζονταν ως επιθετικότητα και κατακτητικότητα στο χώρο. Τα στοιχεία ακριβώς αυτά είναι που επισημαίνουμε και στην περίπτωση μιας ολοκαίνουργιας καλοσχεδιασμένης και καμαρωτής πολυκατοικίας, που χτίζεται στη θέση ενός παλιού γραφικού αρχοντικού, που για χάρη της κατεδαφίστηκε. Δεν εκφράζει δράση για ενότητα ή για προσέγγιση του Θείου, αλλά μάλλον μια προσπάθεια για ανεξαρτησία, γόητρο και επιβεβαίωση της αποκτημένης δύναμης του ιδιοκτήτη, που αυτός θέλει ίσως να τη σκεπτόμαστε. Όπως σε μια φυλετική ομάδα που ζει στη ζούγκλα, όπου τα ζωικά φυσικά είδη που αναπαριστάνονται στο τοτέμ έχουν επιλεγεί επειδή είναι «χρήσιμα να τα σκεφτόμαστε».

Να πούμε ακόμα πως και οι κωδωνοκρουσίες είναι συχνές στην πόλη, και κατά καιρούς αναγγέλλουν τις νεκρώσιμες ακολουθίες. Ένας από τους πληροφορητές μας μάς είπε: «Δεν θεωρώ αυτές τις κωδωνοκρουσίες δυσάρεστες. Ούτε την αναμετάδοση της Θείας Λειτουργίας από τα μεγάφωνα, ακόμη και όταν συμβάλλουν στην αύξηση του επιπέδου θορύβου στην πόλη. Ωστόσο, αυτό που με ενοχλεί περισσότερο είναι η τοιχοκόλληση των κηδειόσημων και τα αγγελτήρια των μνημοσύνων. Είναι σαφές ότι τώρα που η Πρέβεζα έχει επεκταθεί, αυτό με αφήνει αδιάφορο, διότι, συνήθως, αφορά ως επί το πλείστον άγνωστους. Αλλά όταν ήμουν παιδί, τρόμαζα κάθε φορά που έβλεπα να κολλούν το χαρτί με ένα μαύρο περίγραμμα σε κάθε κολόνα ηλεκτρικού. Μου συνέβαινε συχνά έτυχε να ανακουφίζομαι όταν έβλεπα τα χαρτιά για τα μνημόσυνα με το γκρι περίγραμμα. Δεν ήταν μια ακόμα κηδεία. Αυτή τη φορά δεν ήταν για έναν νέο θάνατο … Όταν πήγα για πρώτη φορά στην Ιταλία, παρατήρησα ότι το Μπρίντιζι ήταν γεμάτο από τεράστια κηδειόσημα, σαν μεγάλες αφίσες. Τρομοκρατία. Μια πραγματική νεκρώσιμη τρομοκρατία».

Διαβάστε εδώ το πρόγραμμα του συνεδριακού και εκθεσιακού αφιερώματος στον Ιούλιο Βερν που παρουσιάζεται στο Αθανασάκειο Μουσείο στο Βόλο αυτές τις ημέρες.

 

Advertisements
This entry was posted in πολεογραφία, πολεοδομία, Λιμάνι Πρέβεζας, ανάπτυξη, εσωτερική γεωπολική, Visit Preveza and tagged , , , , , . Bookmark the permalink.

2 Responses to ΤΟΤΕΜ ΚΑΙ ΤΑΜΠΟΥ ΣΤΗΝ ΠΡΕΒΕΖΑ

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s