ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΤΟ ΝΕΟ ΚΥΜΑ ΝΕΟΚΑΘΑΡΕΥΟΥΣΙΑΝΙΣΜΟΥ

 

H «κοινή νεοελληνική» έγινε ο δούρειος ίππος του καθαρευουσιανισμού

αρχαιαΗ γλώσσα μας, γλώσσα φτωχού λαού, χωρίς συγκεντρωση δύναμης, συσσώρευση πλούτου και παρεπόμενη άνθιση λογοτεχνίας, χωρίς πίστη στις εθνικές του δυνάμεις (μέχρι τη στιγμή που το ρεύμα της εθνογένεσης – παλλιγγενεσίας διαπέρασε τον πληθυσμό), δεν κατάφερε ακόμα να αναχθεί σε εθνική γλώσσα. Η μόνη αξιόλογη προσπάθεια, πολύ αργά, ήταν του Καζαντζάκη. Την αντιμετώπισαν, άλλωστε, σαν κίνδυνο και την χτύπησαν κατακέφαλα.

Χωρίς να λησμονούμε Κοράη και τόσους άλλους, κανένας δεν πίστεψε στην ομιλούμενη γλώσσα ώστε ακόμα και το 1500, το 1600, το 1700, το 1800 να παραχθεί πλούσιο λογοτεχνικό έργο που θα έμενε ως γλωσσικό πρότυπο. Άλλωστε, είπαμε, απουσίαζε το στοιχείο συσσώρευσης εθνικού πλούτου και της συγκέντρωσης εθνικής δύναμης, έστω και σε επίπεδο πόλης. (Η εξαιρεση της Κρήτης με τον «Ερωτόκριτο» έχει παραγνωριστεί).

Οι υπαρκτές γλωσσικές δομές δεν συστηματοποίηθηκαν. Η ανάδειξή τους εκ μέρους ολιγογράμματων απλών ανθρώπων (τα ταξιά, τα φεριμπότια) αντιμετωπίστηκε ως κατι περιθωριακό και καταγέλαστο. Έγινε μαζική προσφυγή στις ξένες γλώσσες και ιδιαίτερα στα γαλλικά που μπήκαν στη γλώσσα με το ένδυμα του αρχαίου κλιτικού συστήματος.

Δυστυχώς η ηρωική γλωσσοπολιτική παρέμβαση του Καραμανλή και του Ράλλη το 1976 (με πρωτεργάτη τον Παπανούτσο) ακολουθήθηκε από μεγάλη αβελτηρία του γλωσσικά προοδευτικού κόσμου και, αντίθετα, πυρετώδη προσπάθεια του αντιδραστικού χώρου προς επιβολή της «σωστής» γλώσσας. Σαράντα χρόνια πήγαν σχεδόν χαμένα. Οι αχώνευτες από το γλωσσικό σύστημα γενικές πτώσεις δίνουν και παίρνουν, πολλοί νομιζουν πως έχουμε πεντάπτωτο κλιτικό σύστημα. Το υποστηρίζουν. Το ζουν…τοις μετρητοίς. Πολλοί φιλόλογοι αγνοούν τη διθεματική και πολυθεματική δομή του ρήματος (γράΦε/γράΨε) και τη διαδασκαλία της. Μερικοί μιλούν ακόμα για προστακτική …αορίστου.

Οι μεγάλοι μελετητές της διγλωσσίας Ferguson και Fishman, στη δεκαετία του 1960 και μετά, διέγνωσαν πως μας χρειάζεται, μετά την κατάργηση της καθαρεύουσας άρα και της υποστηριχτικής διδασκαλίας της αρχαιοελληνικής, όχι λιγότερο από ένας αιώνας γλωσσικής ειρήνης για να εμπεδωθούν τα συστημικά στοιχεία, να μπορέσουμε να πούμε ακόμπιαστα τους παρατατικούς κοινών ρημάτων …μιμιόμουνα ή εμιμούμην, συσπιώντουσαν ή συνεσπώντο και να μη χρειαζόμαστε φάκελο …εξοφληθέντων αποδείξεων.

Αν σε όλα αυτά ξαναμπεί και η διδασκαλία της αρχαίας γλώσσας, το αποτέλεσμα της προσπάθειας για εθνική γλωσσική ενότητα του 1976 θα πάει χαμένο. Πρέπει να εμπνευσθούμε στο μέγιστο από το πνεύμα της μεταρρύθμισης του 1976, ώστε να μην αποδειχθεί ακόμα μια φορά, πως η «κοινή νεοελληνική» έγινε ο δούρειος ίππος του καθαρευουσιανισμού και της κοινωνικής αντίδρασης. Για το λόγο αυτό χρειάζεται ασταμάτητη δουλειά από τους γλωσσικούς ακτιβιστές.

Advertisements
This entry was posted in γλώσσα, εσωτερική γεωπολική, εκπαίδευση and tagged . Bookmark the permalink.

3 Responses to ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΤΟ ΝΕΟ ΚΥΜΑ ΝΕΟΚΑΘΑΡΕΥΟΥΣΙΑΝΙΣΜΟΥ

  1. Ο/Η dimitrisfileles λέει:

    Δάσκαλέ μου αγαπημένε και πάντα εμπνευσμένε, σ’ αυτόν τον έρημο τόπο θα πάμε μπροστά όταν, μεταξύ τόσων άλλων, αντιληφθούμε ότι δε μας φταίει η γλώσσα, αλλά οι άνθρωποι (για να μην πω τα ανθρωπάκια) που την κακομεταχειρίζονται…

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s